APPSC Group 1 Prelims 1983 General Studies Paper I with Answers & Explanations

Explanation

విటమిన్ కె అనేది కాలేయంలో కీలకమైన రక్త స్కందన ప్రోటీన్ల సంశ్లేషణ మరియు క్రియాశీలతకు అవసరమైన ముఖ్యమైన సహకారకం. ప్రత్యేకంగా, ఇది స్కందన కారకాలు II (ప్రోథ్రాంబిన్), VII, IX, మరియు X లపై గ్లుటామిక్ ఆమ్ల అవశేషాల గామా-కార్బాక్సిలేషన్ కు అవసరం. ఈ రసాయన మార్పు ఈ కారకాలను కాల్షియం అయాన్లను బంధించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది, ఇది స్థిరమైన రక్తపు గడ్డ ఏర్పడటానికి మరియు రక్తస్రావాన్ని ఆపడానికి దారితీసే స్కందన కాస్కేడ్ లో ఒక కీలకమైన దశ.

Explanation

దోమ యొక్క విలక్షణమైన గిరగిర లేదా గురగుర శబ్దం దాని రెక్కల వేగవంతమైన కదలిక ద్వారా ఉత్పత్తి అవుతుంది. దోమ సెకనుకు 300 నుండి 600 సార్లు వరకు అత్యంత అధిక పౌనఃపున్యంతో తన రెక్కలను ఆడిస్తుంది. గాలితో రెక్కల యొక్క ఈ వేగవంతమైన యాంత్రిక కంపనం చుట్టుపక్కల గాలిలో అధిక-పౌనఃపున్య పీడన తరంగాలను సృష్టిస్తుంది, దీనిని మనం అధిక-పిచ్ గురగురగా గ్రహిస్తాము.

Explanation

డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ అనేది ఒక జీవక్రియ రుగ్మత, ఇది దీర్ఘకాలం పాటు అధిక రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలతో వర్గీకరించబడుతుంది. ఇది ప్రధానంగా ప్యాంక్రియాస్‌లోని లాంగర్‌హాన్స్ ద్వీపాలలోని బీటా కణాలచే ఉత్పత్తి చేయబడిన పెప్టైడ్ హార్మోన్ అయిన ఇన్సులిన్ యొక్క స్రావం లేకపోవడం లేదా సరిపోని స్రావం వల్ల వస్తుంది. ఇన్సులిన్ రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలను నియంత్రించడానికి అవసరం, ఇది కండరాలు మరియు కొవ్వు కణజాలాలలోకి గ్లూకోజ్ కణజాల గ్రహణాన్ని సులభతరం చేయడం ద్వారా శక్తి ఉత్పత్తి మరియు నిల్వ కోసం జరుగుతుంది. తగినంత ఇన్సులిన్ స్రావం లేకపోతే, గ్లూకోజ్ రక్తంలో పేరుకుపోతుంది, ఇది డయాబెటిస్ మెల్లిటస్ అనే క్లినికల్ పరిస్థితికి దారితీస్తుంది.

Explanation

తేనె, తేనె మైనం మరియు ఇతర తేనెటీగల ఉత్పత్తుల ఉత్పత్తి కోసం తేనెటీగలను పెంచే శాస్త్రం మరియు అభ్యాసం అపికల్చర్. తేనెటీగ అని అర్ధం వచ్చే లాటిన్ పదం 'అపిస్' నుండి ఉద్భవించింది, అపికల్చర్ అనేది తేనె దిగుబడి యొక్క పరిమాణం మరియు నాణ్యత రెండింటినీ మెరుగుపరచడానికి తేనెటీగల కాలనీల శాస్త్రీయ నిర్వహణ, తేనెగూడు నిర్వహణ మరియు సంతానోత్పత్తి పద్ధతులను కలిగి ఉంటుంది.

Explanation

డాక్టర్ హర్ గోవింద్ ఖొరానా భారత-అమెరికన్ బయోకెమిస్ట్, అతను 1968లో ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్‌లో నోబెల్ బహుమతిని మార్షల్ డబ్ల్యూ. నిరెన్‌బర్గ్ మరియు రాబర్ట్ డబ్ల్యూ. హోలీతో పంచుకున్నారు. న్యూక్లిక్ ఆమ్లాలలో న్యూక్లియోటైడ్‌ల క్రమం ప్రోటీన్‌ల కణ సంశ్లేషణను ఎలా నియంత్రిస్తుందో ప్రదర్శించడం ద్వారా వారు జన్యు సంకేతాన్ని విజయవంతంగా ఛేదించారు. ఈ చారిత్రాత్మక ఆవిష్కరణ తర్వాత, డాక్టర్ ఖొరానా ప్రయోగశాలలో ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి సింథటిక్ జన్యువును నిర్మించారు, ఇది ఆధునిక జన్యు ఇంజనీరింగ్ మరియు బయోటెక్నాలజీకి పునాది వేసిన ఒక గొప్ప విజయం.

Explanation

కిరణజన్య సంయోగక్రియ ప్రక్రియలో, నీటి మొక్కలు కాంతి, నీరు మరియు కరిగిన కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను ఉపయోగించుకుని పిండి పదార్థాలను ఉత్పత్తి చేసి, నీటిలోకి ఆక్సిజన్‌ను విడుదల చేస్తాయి. ఆక్వేరియం వంటి పరివేష్టిత వాతావరణంలో చేపల మనుగడకు ఈ కరిగిన ఆక్సిజన్ చాలా అవసరం, ఎందుకంటే వాటికి శ్వాసక్రియకు ఇది అవసరం. ఆక్వేరియంలో మొక్కలను పెంచడం వల్ల నీటిలో ఆక్సిజన్ స్థాయిలు నిరంతరం, సహజంగా భర్తీ అవుతాయి.

Explanation

ట్రిపుల్ యాంటిజెన్ వ్యాక్సిన్, సాధారణంగా DPT వ్యాక్సిన్‌గా పిలువబడుతుంది, ఇది శిశువులకు పుట్టిన మొదటి సంవత్సరంలో డిఫ్తీరియా, పెర్టుసిస్ (కోరింత దగ్గు) మరియు టెటనస్ అనే మూడు అత్యంత అంటువ్యాధులు మరియు ప్రాణాంతకమైన బాక్టీరియల్ వ్యాధుల నుండి రోగనిరోధక శక్తిని అందించడానికి ఇవ్వబడుతుంది. డిఫ్తీరియా ప్రధానంగా ముక్కు మరియు గొంతు యొక్క శ్లేష్మ పొరలను ప్రభావితం చేస్తుంది, పెర్టుసిస్ అనేది అత్యంత అంటువ్యాధి కలిగించే శ్వాసకోశ మార్గాల ఇన్ఫెక్షన్, మరియు టెటనస్ అనేది తీవ్రమైన, బాధాకరమైన కండరాల నొప్పులకు దారితీసే ప్రమాదకరమైన బాక్టీరియల్ వ్యాధి. ఈ వ్యాక్సిన్‌ను ముందుగానే ఇవ్వడం వలన శిశువు యొక్క అభివృద్ధి చెందుతున్న రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఈ నిర్దిష్ట వ్యాధికారక క్రిములకు అత్యంత దుర్బలత్వంతో ఉన్నప్పుడు కీలకమైన రక్షణను అందిస్తుంది.

Explanation

జీవితాన్ని రక్షించే యాంటీబయాటిక్స్, ముఖ్యంగా పెన్సిలిన్, శిలీంధ్రాల నుండి లభిస్తాయి. 1928లో అలెగ్జాండర్ ఫ్లెమింగ్ పెన్సిలియం నోటేటం అనే శిలీంధ్రం నుండి కనుగొన్న పెన్సిలిన్, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో మరియు తరువాత బ్యాక్టీరియా సంక్రమణల నుండి లక్షలాది మంది ప్రాణాలను కాపాడిన మొట్టమొదటి ప్రభావవంతమైన, భారీగా ఉత్పత్తి చేయబడిన యాంటీబయాటిక్. సెఫాలోస్పోరిన్స్ వంటి ఇతర కీలకమైన యాంటీబయాటిక్స్ తరగతులు కూడా సెఫాలోస్పోరియం అక్రెమోనియం వంటి శిలీంధ్రాల నుండి తీసుకోబడ్డాయి. ఈ శిలీంధ్రాల నుండి ఉద్భవించిన సమ్మేళనాలు బ్యాక్టీరియా కణ గోడలను లక్ష్యంగా చేసుకుని నాశనం చేస్తాయి, వాటిని అత్యంత ప్రభావవంతమైన చికిత్సా ఏజెంట్లుగా మారుస్తాయి.

Explanation

అక్యుపంక్చర్ (టైపోగ్రాఫికల్ లోపం కారణంగా 'కుప్రంక్చర్' అని సూచించబడింది) సాంప్రదాయ చైనీస్ వైద్యంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగం. ఇది శరీరంలోని నిర్దిష్ట అనాటమికల్ పాయింట్ల వద్ద, అక్యుపాయింట్లు అని పిలువబడే చోట, చాలా సన్నని, స్టెరైల్ సూదులను చొప్పించే చికిత్సా పద్ధతి. సాంప్రదాయ వైద్యం ప్రకారం, ఈ ప్రేరణ మెరిడియన్స్ అని పిలువబడే శక్తి మార్గాల వెంట, క్వి అని పిలువబడే కీలక శక్తి లేదా జీవశక్తి ప్రవాహాన్ని నియంత్రిస్తుంది. చర్మం యొక్క ఈ నిర్దిష్ట ప్రాంతాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడం ద్వారా, ఈ పద్ధతి శరీర వ్యవస్థలలో సమతుల్యతను పునరుద్ధరించడం, నొప్పిని తగ్గించడం మరియు వివిధ శారీరక, మానసిక అనారోగ్యాలను నయం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

Explanation

మానవ దైహిక కణాలలో 46 క్రోమోజోములు ఉంటాయి, ఇవి 23 జతలుగా అమర్చబడి ఉంటాయి. ఇందులో 22 జతల ఆటోజోములు ఉంటాయి, ఇవి సాధారణ శరీర లక్షణాల కోసం జన్యువులను కలిగి ఉంటాయి, మరియు ఒక జత సెక్స్ క్రోమోజోములు ఉంటాయి, ఇవి జీవసంబంధమైన లింగాన్ని నిర్ణయిస్తాయి (స్త్రీలకు XX మరియు పురుషులకు XY). ఫలదీకరణ సమయంలో, ఒక సంతానం అండం నుండి 23 క్రోమోజోములను మరియు వీర్యకణం నుండి 23 క్రోమోజోములను స్వీకరిస్తుంది, తద్వారా సంయుక్త బీజంలో 46 క్రోమోజోముల ద్విగుణీకృత సంఖ్యను నిర్వహిస్తుంది.

Explanation

రాత్రి అంధత్వం, లేదా నిక్టలోపియా, తరచుగా విటమిన్ ఎ లోపం వల్ల వస్తుంది. క్యారెట్లలో బీటా-కెరోటిన్ పుష్కలంగా ఉంటుంది, ఇది మానవ శరీరం విటమిన్ ఎ గా మార్చే ఒక సేంద్రీయ సమ్మేళనం. ఈ విటమిన్ రెటీనాలో కాంతి-సున్నితమైన ఫోటోపిగ్మెంట్ అయిన రోడోప్సిన్ సంశ్లేషణకు అవసరం, ఇది తక్కువ కాంతిలో దృష్టికి బాధ్యత వహిస్తుంది. కెరోటిన్ అధికంగా ఉండే క్యారెట్లను తినడం వల్ల శరీరంలో విటమిన్ ఎ స్థాయిలు పునరుద్ధరించబడతాయి, ఇది పోషకాహార లోపం వల్ల కలిగే రాత్రి అంధత్వాన్ని నయం చేస్తుంది.

Explanation

కుక్కలకు అసాధారణంగా పదునైన వాసన గ్రహించే శక్తి ఉంటుంది, ఇది ప్రధానంగా వాటి అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన ఘ్రాణ వ్యవస్థ వల్ల వస్తుంది. కుక్క ముక్కులోని ఘ్రాణ గ్రాహక ప్రాంతం మనిషి కంటే సుమారు నలభై రెట్లు పెద్దదిగా ఉంటుంది. ఈ భారీ ఉపరితల వైశాల్యం మానవులలో కేవలం ఐదు నుండి ఆరు మిలియన్లతో పోలిస్తే, వందల మిలియన్ల ప్రత్యేకమైన వాసన గ్రాహకాలతో నిండి ఉంటుంది. ఈ శరీర నిర్మాణ అనుసరణ, వ్యక్తులు వదిలిపెట్టిన అత్యంత సూక్ష్మమైన మరియు సంక్లిష్టమైన వాసన గుర్తులను గుర్తించడానికి, విశ్లేషించడానికి మరియు ట్రాక్ చేయడానికి కుక్కలను అనుమతిస్తుంది, ఇది నేరస్తులను ట్రాక్ చేయడంలో మరియు గుర్తించడంలో వాటిని అత్యంత ప్రభావవంతంగా చేస్తుంది.

Explanation

నీలి తిమింగలం (Blue whale) అనేది భూమిపై జీవించి ఉన్న అతిపెద్ద జీవి, అలాగే ఇప్పటివరకు ఉనికిలో ఉన్న అతిపెద్ద జంతువుగా కూడా పరిగణించబడుతుంది. ఇది 30 మీటర్ల పొడవు వరకు పెరిగి, దాదాపు 200 టన్నుల బరువు ఉంటుంది. ఇది ఆఫ్రికన్ ఏనుగుతో సహా ఏ భూమిపై నివసించే క్షీరదం కంటే గణనీయంగా పెద్దది.

Explanation

స్వచ్ఛమైన ఆక్సిజన్ వాతావరణంలో శ్వాస తీసుకునే మానవుడు ఒకే రకమైన వాయువును వెలుపరచడు. వెలువరిచే శ్వాసలో ప్రధానంగా రక్తంలోకి పీల్చుకోబడని ఆక్సిజన్ (కణ శ్వాసక్రియ యొక్క వ్యర్థ ఉత్పత్తిగా ఉత్పత్తి చేయబడిన కార్బన్ డయాక్సైడ్), మరియు శ్వాసకోశ మార్గం యొక్క తేమ పొరల నుండి వచ్చే నీటి ఆవిరి మిశ్రమం ఉంటుంది. వెలువరిచే శ్వాస ఈ వాయువుల కలయిక కాబట్టి, కేవలం ఆక్సిజన్, కేవలం కార్బన్ డయాక్సైడ్ లేదా కేవలం నత్రజని కాదు, ఏ ఒక్క ఎంపిక కూడా సరైనది కాదు.

Explanation

ఒక ఆరోగ్యకరమైన వయోజన పురుషునికి రోజువారీ కేలరీల అవసరం సాధారణంగా శారీరక శ్రమ స్థాయిని బట్టి 2400 కిలో కేలరీల నుండి 3900 కిలో కేలరీల వరకు ఉంటుంది. నిశ్చలమైన పనికి సుమారు 2400 కిలో కేలరీలు, మధ్యస్థాయి పనికి సుమారు 2800 కిలో కేలరీలు, మరియు కఠినమైన శారీరక శ్రమకు సుమారు 3500 కిలో కేలరీలు అవసరం.

3500 కేలరీల (కిలో కేలరీలు) విలువ చురుకైన వయోజన పురుషునికి అవసరమైన రోజువారీ కేలరీల పరిమాణాన్ని సూచిస్తుంది. 1000 కేలరీల తీసుకోవడం సరిపోదు ఎందుకంటే ఇది ప్రాథమిక బేసల్ మెటబాలిక్ రేటు కంటే చాలా తక్కువగా ఉంటుంది, అయితే 5000 మరియు 6000 కేలరీలు అధికంగా ఉంటాయి, ఇవి సాధారణంగా అసాధారణమైన శారీరక శ్రమలో మాత్రమే అవసరమవుతాయి.

Explanation

హైడ్రోజనేషన్ అనేది ఒక రసాయన ప్రక్రియ, దీనిలో హైడ్రోజన్ వాయువును అసంతృప్త కర్బన సమ్మేళనాలకు, కూరగాయల నూనెలు వంటి వాటికి, నికెల్ వంటి లోహ ఉత్ప్రేరకం సమక్షంలో కలుపుతారు. కూరగాయల నూనెలు అసంతృప్త కొవ్వు ఆమ్లాలను కలిగి ఉంటాయి, ఇవి కార్బన్ పరమాణువుల మధ్య ద్విబంధాలను కలిగి ఉంటాయి, ఇవి గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ద్రవంగా ఉంటాయి. వేడి చేసిన నూనె ద్వారా హైడ్రోజన్ బుడగలు చేసినప్పుడు, ద్విబంధాలు విరిగిపోయి హైడ్రోజన్ పరమాణువులు కార్బన్ గొలుసును సంతృప్తం చేస్తాయి. ఈ రసాయన క్షయకరణం పదార్థం యొక్క ద్రవీభవన స్థానాన్ని పెంచుతుంది, ద్రవ నూనెను కూరగాయల నెయ్యి లేదా వనస్పతి అని సాధారణంగా పిలువబడే పాక్షిక-ఘన లేదా ఘన కొవ్వుగా మారుస్తుంది.

Explanation

లాక్టోజ్ అనేది గెలాక్టోజ్ మరియు గ్లూకోజ్ ఉప-యూనిట్లతో కూడిన డైశాకరైడ్ చక్కెర. ఇది క్షీరదాల క్షీర గ్రంధులలో సహజంగా సంశ్లేషణ చెందుతుంది మరియు పాలల్లో కనిపించే ప్రాథమిక కార్బోహైడ్రేట్, ఇది బరువు ప్రకారం పాలల్లో సుమారు 2% నుండి 8% వరకు ఉంటుంది. ఈ కూర్పు పాలకి దాని లక్షణమైన తీపిని ఇస్తుంది, అందుకే లాక్టోజ్‌ను రసాయనికంగా పాల చక్కెర అని అంటారు. దీని రసాయన సూత్రం C₁₂H₂₂O₁₁.

Explanation

ద్రవీభవనం అనేది ఒక భౌతిక మార్పు, ఎందుకంటే ఇది పదార్థం యొక్క రసాయన కూర్పును మార్చకుండా ఘన స్థితి నుండి ద్రవ స్థితికి మారడాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ద్రవీభవనం సమయంలో, పదార్థం యొక్క భౌతిక రూపాన్ని మరియు స్థితి మాత్రమే మారుతుంది, అయితే దాని అంతర్లీన అణు నిర్మాణం మరియు గుర్తింపు ఖచ్చితంగా అలాగే ఉంటాయి, ఇది సాధారణంగా చల్లబరచడం ద్వారా ప్రక్రియను తిప్పికొట్టడానికి అనుమతిస్తుంది.

Explanation

ఆర్గాన్ (Argon) అనేది Ar సంకేతం మరియు పరమాణు సంఖ్య 18 కలిగిన ఒక రసాయన మూలకం. ఇది ఆవర్తన పట్టికలోని 18వ గ్రూపులో ఉన్న ఉత్కృష్ట వాయువులలో (noble gases) ఒకటి. దీని బాహ్య ఎలక్ట్రాన్ షెల్ పూర్తిగా ఎనిమిది వాలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లతో నిండి ఉంటుంది, ఇది స్థిరమైన ఆక్టెట్‌ను ఏర్పరుస్తుంది (s²p⁶ ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ ద్వారా సూచించబడుతుంది), కాబట్టి ఇది సులభంగా ఎలక్ట్రాన్‌లను పొందదు, కోల్పోదు లేదా పంచుకోదు. సాధారణ ఉష్ణోగ్రత మరియు పీడన పరిస్థితులలో రసాయన ప్రతిచర్య లేకపోవడం దీనిని అత్యంత స్థిరంగా మరియు లక్షణంగా జడంగా చేస్తుంది.

Explanation

రేడియోధార్మికత అనేది ఒక కేంద్రక దృగ్విషయం, ఇది ఒక మూలకం యొక్క కేంద్రకం నుండి ఉద్భవిస్తుంది. ఇది అస్థిర పరమాణు కేంద్రకాల యొక్క యాదృచ్ఛిక క్షయం లేదా విచ్ఛిన్నం, ఈ సమయంలో కేంద్రకం మరింత స్థిరమైన రూపాన్ని పొందడానికి ఆల్ఫా కణాలు, బీటా కణాలు లేదా గామా కిరణాల రూపంలో అయోనైజింగ్ రేడియేషన్‌ను విడుదల చేస్తుంది. ఈ ప్రక్రియ పరమాణువు యొక్క కేంద్రకంలోని కేంద్రక శక్తుల ద్వారా పూర్తిగా నియంత్రించబడుతుంది, ఉష్ణోగ్రత, పీడనం లేదా రసాయన కలయికలు వంటి బాహ్య భౌతిక లేదా రసాయన కారకాలచే పూర్తిగా ప్రభావితం కాదు.

Explanation

కార్బన్ మోనాక్సైడ్ అనేది రంగు, వాసన లేని, విషపూరిత వాయువు, ఇది ప్రధానంగా గ్యాసోలిన్, బొగ్గు మరియు కలప వంటి కార్బన్ ఆధారిత ఇంధనాల అసంపూర్ణ దహనం ద్వారా వాతావరణంలోకి విడుదల అవుతుంది. వాహనాల ఉద్గారాలు మరియు పారిశ్రామిక ప్రక్రియలు ఈ వాయువు యొక్క ప్రధాన వనరులు. పరిసర గాలిలో కార్బన్ మోనాక్సైడ్ అధిక సాంద్రత వాతావరణ కాలుష్యం యొక్క ముఖ్యమైన రూపం. పీల్చినప్పుడు, ఇది రక్తంలోని హిమోగ్లోబిన్‌తో సులభంగా బంధించి కార్బాక్సీహెమోగ్లోబిన్‌ను ఏర్పరుస్తుంది, ఇది శరీరంలోని అవయవాలు మరియు కణజాలాలకు ఆక్సిజన్ సరఫరాను తగ్గిస్తుంది, మానవ ఆరోగ్యం మరియు పర్యావరణానికి తీవ్రమైన ప్రమాదాలను కలిగిస్తుంది.

Explanation

INSAT-1B అనేది ఆగస్టు 30, 1983న ప్రయోగించబడిన ఒక భారతీయ కమ్యూనికేషన్స్ మరియు వాతావరణ ఉపగ్రహం. ఇది 74° తూర్పు రేఖాంశం వద్ద భూస్థిర కక్ష్యలో విజయవంతంగా ఉంచబడింది. భూస్థిర కక్ష్య అనేది భూమధ్యరేఖకు 35,786 కిలోమీటర్ల పైన ఉండే వృత్తాకార కక్ష్య, ఇక్కడ ఉపగ్రహం యొక్క కక్ష్యా కాలం భూమి యొక్క భ్రమణ కాలాన్ని సరిపోలుతుంది, ఇది భూమి యొక్క ఉపరితలంపై ఒకే స్థానం పైన స్థిరంగా ఉంచుతుంది.

Explanation

శూన్యంలో కాంతి వేగం అనేది ఒక ప్రాథమిక భౌతిక స్థిరాంకం, ఇది సరిగ్గా 299,792,458 మీటర్లు ప్రతి సెకనుకు సమానం. శాస్త్రీయ గణనలలో మరియు సాధారణ భౌతిక శాస్త్రంలో, ఈ విలువను సాధారణంగా 3 × 10⁸ మీటర్లు ప్రతి సెకనుకు గా గుండ్రంగా లెక్కిస్తారు, ఇది 300,000 కిలోమీటర్లు ప్రతి సెకనుకు సమానం, ఇది 3 లక్షల కిలోమీటర్లు ప్రతి సెకనుకు సమానం.

Explanation

కిర్చాఫ్ నియమం ప్రకారం, ఉష్ణ వికిరణాన్ని బాగా గ్రహించే వస్తువు, దానిని బాగా ఉద్గారం కూడా చేస్తుంది. నల్లగా పూత పూసిన ఉపరితలం వికిరణాన్ని అత్యంత సమర్థవంతంగా గ్రహిస్తుంది, ఎందుకంటే నలుపు వర్ణద్రవ్యం దాదాపు అన్ని తరంగదైర్ఘ్యాల విద్యుదయస్కాంత వికిరణాన్ని, కనిపించే కాంతి మరియు పరారుణ ఉష్ణ వికిరణంతో సహా, గ్రహిస్తుంది, చాలా తక్కువగా పరావర్తనం చెందిస్తుంది. దీనివల్ల వస్తువు పరిసరాల నుండి ఉష్ణ శక్తిని వేగంగా గ్రహించగలుగుతుంది.

Explanation

సోనార్ (సౌండ్ నావిగేషన్ అండ్ రేంజింగ్) అనేది సముద్రపు లోతును కొలవడానికి మరియు నీటి అడుగున ఉన్న వస్తువులను గుర్తించడానికి అతినీలి ధ్వని తరంగాలను ఉపయోగించే పరికరం. ఇది ప్రతిధ్వని ధ్వని సూత్రంపై పనిచేస్తుంది, ఇక్కడ ఒక ట్రాన్స్‌మిటర్ ధ్వని తరంగాన్ని నీటిలోకి క్రిందికి పంపుతుంది. ఈ తరంగం సముద్రపు అడుగుభాగానికి ప్రయాణించి, సముద్రపు నేల నుండి ప్రతిఫలించి, నౌకలోని రిసీవర్‌కు తిరిగి వస్తుంది.

తరంగం ప్రయాణించడానికి పట్టే సమయాన్ని (t) మరియు సముద్రపు నీటిలో ధ్వని వేగాన్ని (v) తెలుసుకోవడం ద్వారా, సముద్రపు లోతును (d) ఈ క్రింది సూత్రం ద్వారా లెక్కిస్తారు:

d = (v × t) / 2

Explanation

అయస్కాంతత్వం యొక్క కూలుంబ్ నియమం ప్రకారం, రెండు అయస్కాంత ధ్రువాల మధ్య ఆకర్షణ లేదా వికర్షణ బలం ఈ సూత్రం ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది:

F = (μ₀ / 4π) × (m₁ × m₂) / d²

ఇక్కడ F అనేది వికర్షణ లేదా ఆకర్షణ బలం, m₁ మరియు m₂ అనేవి రెండు అయస్కాంతాల ధ్రువ బలాలను సూచిస్తాయి, d అనేది ధ్రువాల మధ్య దూరం, మరియు μ₀ అనేది స్వేచ్ఛా స్థలం యొక్క పారగమ్యత. ఈ సంబంధం ప్రకారం, బలం అయస్కాంత ధ్రువాల మధ్య దూరం యొక్క వర్గానికి విలోమానుపాతంలో ఉంటుందని చూపిస్తుంది, అంటే దూరం పెరిగేకొద్దీ, బలం వర్గీకృతంగా తగ్గుతుంది.

Explanation

విద్యుత్ శక్తి అనేది ఒక విద్యుత్ వలయం ద్వారా విద్యుత్ శక్తి బదిలీ చేయబడే లేదా వినియోగించబడే రేటుగా నిర్వచించబడింది. ప్రామాణిక విద్యుత్ వలయ సంబంధాన్ని ఉపయోగించి, విద్యుత్ శక్తి సూత్రం ద్వారా ఇవ్వబడుతుంది:

P = V × I

ఈ సంబంధంలో, P విద్యుత్ శక్తిని, V వోల్టేజ్ ను, మరియు I విద్యుత్ కరెంట్ ను సూచిస్తాయి. అందువల్ల, విద్యుత్ శక్తి వోల్టేజ్ మరియు కరెంట్ ల లబ్ధంగా వ్యక్తపరచబడుతుంది.

Explanation

ఆల్ఫా కణం అనేది రెండు ప్రోటాన్లు మరియు రెండు న్యూట్రాన్లు కలిసి బంధించబడిన ఒక సంయుక్త కణం, ఇది హీలియం-4 అణువు యొక్క కేంద్రకానికి సమానం. ఇది బహుళ వ్యక్తిగత న్యూక్లియాన్‌ల సమూహం ద్వారా ఏర్పడినందున, దీనికి సంక్లిష్టమైన అంతర్గత నిర్మాణం ఉంటుంది మరియు ఇది ప్రాథమిక కణం కాదు.

Explanation

'వీడియో' అనే పదం లాటిన్ క్రియ నుండి ఉద్భవించింది, దీని అర్థం 'చూడటం'. టెలివిజన్ ప్రసారాలలో, ఇది టెలివిజన్ తెరపై చిత్ర కంటెంట్‌గా పునరుత్పత్తి చేయబడి, ప్రదర్శించబడే కదిలే చిత్రాలను సూచించే ఎలక్ట్రానిక్ డేటాను కలిగి ఉన్న దృశ్య భాగాన్ని సూచిస్తుంది.

Explanation

సిలికాన్ (Si) అనేది 14 పరమాణు సంఖ్య కలిగిన ఒక రసాయన మూలకం. దీనిని అర్ధవాహకంగా వర్గీకరిస్తారు, ఎందుకంటే దీని విద్యుత్ వాహకత వాహకం మరియు బంధకం మధ్యస్థంగా ఉంటుంది. ఈ విద్యుత్ వాహకతను డోపింగ్ అని పిలువబడే ప్రక్రియలో అతి స్వల్ప పరిమాణంలో ఇతర మూలకాలను జోడించడం ద్వారా ఖచ్చితంగా నియంత్రించవచ్చు మరియు గణనీయంగా మెరుగుపరచవచ్చు. ఈ ప్రత్యేక లక్షణం సిలికాన్‌ను స్విచ్ లేదా యాంప్లిఫైయర్‌గా పనిచేయడానికి అనుమతిస్తుంది, ఇది ట్రాన్సిస్టర్లు మరియు ఇతర మైక్రోఎలక్ట్రానిక్ భాగాల తయారీలో ఉపయోగించే ప్రాథమిక పదార్థంగా మారింది.

Explanation

అనురాధ అనేది టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్ (TIFR), ముంబైలోని శాస్త్రవేత్తలు ఇతర జాతీయ సంస్థలతో కలిసి రూపొందించిన ఒక ప్రధాన భారతీయ కాస్మిక్ కిరణాల ప్రయోగం. భూమికి సమీపంలోని అంతరిక్షంలో అసాధారణ తక్కువ శక్తి కాస్మిక్ కిరణాల అయోనైజేషన్ స్థితులు, రసాయన కూర్పు, ప్రవాహం మరియు శక్తి స్పెక్ట్రాలను కొలవడం ఈ పేలోడ్ యొక్క ప్రాథమిక లక్ష్యం. ఈ పరికరం అత్యంత సున్నితమైన CR-39 సాలిడ్-స్టేట్ న్యూక్లియర్ ట్రాక్ డిటెక్టర్లను ఉపయోగించింది మరియు 1985లో స్పేస్‌ల్యాబ్-3 మిషన్‌లో భాగంగా NASA యొక్క స్పేస్ షటిల్ ఛాలెంజర్‌లో అంతరిక్షంలోకి విజయవంతంగా ప్రవేశపెట్టబడింది.

Explanation

భారత భూభాగంలోని దక్షిణ భాగం పిగ్మాలియన్ పాయింట్, ఇది గ్రేట్ నికోబార్ ద్వీపంలో ఉంది. అండమాన్ మరియు నికోబార్ ద్వీపసమూహంలో సుమారు 6°45′ N అక్షాంశంలో ఉన్న ఈ ప్రదేశం, భారత ప్రధాన భూభాగం యొక్క దక్షిణ కొన కంటే చాలా దక్షిణాన ఉంది.

Explanation

తెలుగు గంగ ప్రాజెక్ట్ అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తమిళనాడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య 1983లో కుదిరిన ఒప్పందం ద్వారా ప్రారంభించబడిన ఒక అంతర్రాష్ట్ర నీటి సరఫరా పథకం. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీశైలం రిజర్వాయర్ నుండి కృష్ణా నది నుండి నీటిని మళ్లించి, మద్రాసు (ప్రస్తుతం చెన్నై) సమీపంలోని పూండి రిజర్వాయర్‌కు చేరుకోవడానికి 400 కిలోమీటర్లకు పైగా విస్తరించి ఉన్న కాలువ నెట్‌వర్క్ ద్వారా ఈ ప్రాజెక్ట్ రూపొందించబడింది. ఈ పథకం యొక్క ప్రాథమిక లక్ష్యం మద్రాసు నగరానికి త్రాగునీటిని సరఫరా చేయడం, అదే సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని రాయలసీమ మరియు నెల్లూరు జిల్లాల్లోని కరువు పీడిత వ్యవసాయ ప్రాంతాలకు నీటిపారుదల కల్పించడం.

Explanation

బచ్ఛన్ సింగ్ వర్సెస్ పంజాబ్ రాష్ట్రం (1980) కేసులో, భారత సుప్రీంకోర్టు భారతీయ శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ 302 కింద మరణశిక్ష రాజ్యాంగబద్ధతను పరిశీలించింది. ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల రాజ్యాంగ ధర్మాసనం మూలధన శిక్ష యొక్క చెల్లుబాటును సమర్థించింది, ఇది రాజ్యాంగం హామీ ఇచ్చిన ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘించదని తీర్పు చెప్పింది. అక్రమ అనువర్తనాన్ని నివారించడానికి, కోర్టు అత్యంత అరుదైన కేసుల సిద్ధాంతాన్ని స్థాపించింది, జీవిత ఖైదు అనే ప్రత్యామ్నాయం నిస్సందేహంగా మూసివేయబడిన చోట, మరణశిక్ష కేవలం అసాధారణమైన మరియు తీవ్రమైన పరిస్థితులకు మాత్రమే రిజర్వ్ చేయబడాలని తీర్పు చెప్పింది.

Explanation

క్లౌడ్ సీడింగ్ అనేది కృత్రిమ వర్షాన్ని ప్రేరేపించడానికి లేదా సృష్టించడానికి ఉపయోగించే వాతావరణ మార్పు పద్ధతి. ఇందులో సిల్వర్ అయోడైడ్, పొటాషియం అయోడైడ్ లేదా డ్రై ఐస్ వంటి పదార్థాలను మేఘాలలో వెదజల్లడం జరుగుతుంది. ఈ రసాయనాలు కండెన్సేషన్ లేదా ఐస్ న్యూక్లియైగా పనిచేస్తాయి, దీని చుట్టూ మేఘంలోని తేమ ఘనీభవించి గడ్డకట్టగలదు. ఈ మంచు స్ఫటికాలు పెద్దవిగా మరియు బరువుగా మారినప్పుడు, అవి భూమి వైపు పడతాయి, వెచ్చని ఉష్ణోగ్రతలలో వర్షంగా కరుగుతాయి.

Explanation

ఆరవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1980-85) కాలంలో సమర్పించబడిన 1983-84 కేంద్ర బడ్జెట్‌లో, పారిశ్రామిక మరియు వ్యవసాయ వృద్ధిని నిలబెట్టడానికి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ప్రభుత్వం ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. తత్ఫలితంగా, విద్యుత్, పెట్రోలియం మరియు బొగ్గుతో కూడిన శక్తి రంగం అత్యధిక ప్రణాళికా వ్యయాన్ని పొందింది. దేశాన్ని పీడిస్తున్న తీవ్ర విద్యుత్ కొరతను పరిష్కరించడానికి మరియు దేశీయ ఇంధన ఉత్పత్తిని పెంచడానికి, తద్వారా ఇంధన దిగుమతులపై భారతదేశం యొక్క ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి మరియు మొత్తం ఆర్థిక ఉత్పాదకతను పెంచడానికి ఈ భారీ కేటాయింపు రూపొందించబడింది.

Explanation

ప్రగతి పథం (అభివృద్ధి మార్గం) అనేది 1983లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ముఖ్యమంత్రి ఎన్.టి. రామారావు నేతృత్వంలోని తెలుగుదేశం పార్టీ (టీడీపీ) ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన 15 సూత్రాల అభివృద్ధి మరియు సంక్షేమ కార్యక్రమం. ఈ పథకం సమగ్ర సామాజిక-ఆర్థిక అభివృద్ధిని లక్ష్యంగా చేసుకుంది, గ్రామీణ ప్రాంతాలు మరియు అణగారిన వర్గాల అభ్యున్నతిపై బలమైన ప్రాధాన్యతను ఇచ్చింది. 15 సూత్రాలలో, 12 గ్రామీణాభివృద్ధికి నిర్దేశించబడ్డాయి, షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు, వెనుకబడిన తరగతులు, మహిళలు మరియు చిన్న రైతుల జీవన పరిస్థితులను మెరుగుపరచడానికి. ఈ పథకం కింద అమలు చేయబడిన ప్రధాన సంక్షేమ కార్యక్రమాలలో కిలోకు ₹2 చొప్పున సబ్సిడీ బియ్యం అందించడం మరియు ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు చౌక దుస్తులను పంపిణీ చేయడం వంటివి ఉన్నాయి.

Explanation

విలియమ్స్‌బర్గ్ సమ్మిట్, మే 1983లో యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని వర్జీనియాలో జరిగింది, ఇది 9వ G7 సమ్మిట్. ఇది ఏడు ప్రధాన పారిశ్రామిక ప్రజాస్వామ్యాల దేశాధినేతలను ఒకచోట చేర్చింది, అంటే భారతదేశం సభ్యుడు కాదు మరియు పాల్గొనలేదు.

దీనికి విరుద్ధంగా, కాన్‌కున్ సమ్మిట్ (కెనైన్ మీట్‌గా సూచించబడుతుంది), అక్టోబర్ 1981లో మెక్సికోలో జరిగింది, ఇది పారిశ్రామిక మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మధ్య ప్రపంచ ఆర్థిక సహకారం మరియు అభివృద్ధిపై దృష్టి సారించిన ఒక ప్రధాన ఉత్తర-దక్షిణ సంభాషణ, ఇందులో భారతదేశం ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ ప్రాతినిధ్యం వహించారు.

Explanation

1980ల ప్రారంభంలో, హరిత విప్లవం యొక్క ఏకీకరణతో భారతదేశం ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తిలో గణనీయమైన పెరుగుదలను అనుభవించింది. 1981-82 పంట సంవత్సరంలో, మొత్తం ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి సుమారు 133.3 మిలియన్ టన్నులకు చేరుకుంది. వాతావరణ హెచ్చుతగ్గుల కారణంగా 1982-83లో స్వల్ప తగ్గుదల ఉన్నప్పటికీ, 1983-84లో ఉత్పత్తి బలంగా పుంజుకుని 152 మిలియన్ టన్నులకు పైగా రికార్డు స్థాయికి చేరుకుంది, ఆ కాలంలోని సగటు ఉత్పత్తిని 130 నుండి 150 మిలియన్ టన్నుల పరిధిలో స్థిరంగా ఉంచింది.

Explanation

నరేంద్ర-1 అనేది ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఫైజాబాద్‌లో ఉన్న ఆచార్య నరేంద్ర దేవా వ్యవసాయ మరియు సాంకేతిక విశ్వవిద్యాలయం (NDUAT) అభివృద్ధి చేసిన ఒక పొట్టి, అధిక దిగుబడినిచ్చే వరి రకం. 1980ల ప్రారంభంలో విడుదలైన ఈ రకం, అనేక సాధారణ తెగుళ్లు మరియు వ్యాధులకు నిరోధకతను కలిగి ఉండటానికి ప్రసిద్ధి చెందింది మరియు వర్షధార మరియు నీటిపారుదల సాగు పరిస్థితులకు బాగా సరిపోతుంది.

Explanation

1983కి ముందు, 1966, 1970 మరియు 1978 సంవత్సరాలలో బ్యాంకాక్ మూడు సందర్భాలలో ఆసియా క్రీడలను నిర్వహించింది. దీనికి విరుద్ధంగా, న్యూఢిల్లీ రెండుసార్లు క్రీడలను నిర్వహించింది, మొదట 1951లో ఆపై 1982లో. ఇది ఏషియాడ్‌ను బహుళసార్లు నిర్వహించిన ఏకైక ఇతర నగరంగా బ్యాంకాక్‌ను నిలిపింది.

Explanation

మహాదేవి వర్మ ఆధునిక హిందీ సాహిత్యంలో అత్యంత ప్రముఖ హిందీ కవయిత్రులలో ఒకరిగా విస్తృతంగా ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆమె ఛాయావాద ఉద్యమంలో, 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఆధిపత్యం చెలాయించిన హిందీ కవిత్వంలోని రొమాంటిసిస్ట్ పాఠశాలలో ప్రముఖ వ్యక్తి. తరచుగా ఆధునిక మీరా అని పిలువబడే ఆమె లోతైన భావోద్వేగ, ఆధ్యాత్మిక, మరియు గీత కవిత్వం ఆమె యమ వంటి ముఖ్యమైన సంకలనాలలో అందంగా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది, దీనికి ఆమె ప్రతిష్టాత్మకమైన జ్ఞానపీఠ్ అవార్డును అందుకుంది.

Explanation

దక్షిణ ఆసియాలో ఆర్థిక మరియు ప్రాంతీయ సమైక్యతను ప్రోత్సహించడానికి స్థాపించబడిన ఒక అంతర్-ప్రభుత్వ సంస్థ సార్క్ (SAARC). ఆగష్టు 1983లో, ఏడు దక్షిణాసియా దేశాల విదేశాంగ మంత్రులు—భారతదేశం, మాల్దీవులు, భూటాన్, నేపాల్, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్ మరియు శ్రీలంక—న్యూఢిల్లీలో దక్షిణాసియా ప్రాంతీయ సహకారంపై (SARC) ప్రకటనను ఆమోదించారు, ఇది డిసెంబర్ 8, 1985న ఢాకాలో సార్క్ చార్టర్‌పై అధికారిక సంతకానికి మార్గం సుగమం చేసింది. శ్రీలంక ఈ సంస్థ యొక్క ఏడు వ్యవస్థాపక సభ్య దేశాలలో ఒకటి.

Explanation

కల్పాక్కంలో ఉన్న మద్రాస్ అటామిక్ పవర్ స్టేషన్ (MAPS) ఒక చారిత్రాత్మక మైలురాయిని సాధించింది, దాని మొదటి యూనిట్ జూలై 10, 1983న క్రిటికాలిటీని సాధించింది. ఈ రియాక్టర్ భారతదేశంలో పూర్తిగా స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో రూపొందించబడి, నిర్మించబడిన మొట్టమొదటి వాణిజ్య అణు విద్యుత్ ప్లాంట్. క్రిటికాలిటీని సాధించడం అంటే నియంత్రిత, స్వయం-స్థిరమైన అణు విచ్ఛిత్తి గొలుసు ప్రతిచర్య ప్రారంభం కావడం, ఇది అణు రియాక్టర్ వాణిజ్య విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేసి గ్రిడ్‌కు సరఫరా చేయడం ప్రారంభించడానికి ముందు కీలకమైన దశ.

Explanation

76.5 శాతం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసిస్తున్నారు. ఈ ప్రశ్న పత్రం 1983-1984 నాటిది (Q54 | Q58 ఆధారంగా). 'తాజా జనాభా లెక్కలు' అంటే 1981 భారత జనాభా లెక్కలు, దీని ప్రకారం 76.66% జనాభా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసించారు. ఎంపిక 3 (76.5%) అత్యంత దగ్గరగా ఉంది.

Explanation

1982లో, వింగ్ కమాండర్ రాకేష్ శర్మ మరియు స్క్వాడ్రన్ లీడర్ రవిష్ మల్హోత్ర భారత వైమానిక దళం నుండి ఎంపికై, సోవియట్ యూనియన్ లోని యూరి గగారిన్ కాస్మోనాట్ శిక్షణా కేంద్రంలో కాస్మోనాట్ శిక్షణ పొందారు. ఈ శిక్షణ ఇండో-సోవియట్ అంతరిక్ష మిషన్, ఇంటర్‌కాస్మోస్‌లో భాగంగా జరిగింది. రాకేష్ శర్మ 1984 ఏప్రిల్‌లో సోయుజ్ T-11 అంతరిక్ష నౌకలో విజయవంతంగా ప్రయాణించి, అంతరిక్షంలోకి వెళ్ళిన మొదటి భారతీయ పౌరుడిగా నిలిచారు, అయితే రవిష్ మల్హోత్ర మిషన్ కోసం బ్యాకప్ కాస్మోనాట్‌గా శిక్షణ పొందారు.

Explanation

తక్కువ విలువ కలిగిన నాణేలను క్రమంగా నిలిపివేయడం అనేది ఆర్థిక సాధ్యాసాధ్యాల ద్వారా నడపబడుతుంది. ద్రవ్యోల్బణం కాలక్రమేణా పెరిగేకొద్దీ, తక్కువ-డినామినేషన్ కరెన్సీ యొక్క కొనుగోలు శక్తి గణనీయంగా తగ్గుతుంది. పర్యవసానంగా, ఈ నాణేలను ముద్రించడానికి ఉపయోగించే లోహాల ఖర్చు, ప్రభుత్వంచే భరించబడే తయారీ, మింటింగ్ మరియు పంపిణీ ఖర్చులతో కలిపి, నాణేల నామమాత్రపు ముఖ విలువను మించిపోతుంది. ఈ ప్రతికూల సీనియరేజ్ వాటిని చలామణిలో ఉంచడం చాలా అనర్థదాయకం, ఇది ద్రవ్య వ్యవస్థ నుండి వాటిని క్రమంగా ఉపసంహరించుకోవడానికి దారితీస్తుంది.

Explanation

జాఫ్నా శ్రీలంకలోని తమిళ జనాభాకు చారిత్రక, సాంస్కృతిక మరియు రాజకీయ కేంద్రం. దక్షిణ భారతదేశం నుండి వలసల నుండి తమ మూలాలను గుర్తించే తమిళ మాట్లాడే సంఘం, దేశంలోని ఉత్తర ప్రావిన్స్‌లో ఎక్కువగా కేంద్రీకృతమై ఉంది, జాఫ్నా ద్వీపకల్పం ఈ సమూహానికి అత్యధిక సాంద్రత మరియు అతిపెద్ద జనాభాను కలిగి ఉంది.

Explanation

భాను అథైయా 'గాంధీ' అనే జీవిత చరిత్ర చిత్రం కోసం ఉత్తమ కాస్ట్యూమ్ డిజైన్‌కు అకాడమీ అవార్డును గెలుచుకున్నారు. 1983 ఏప్రిల్‌లో జరిగిన 55వ అకాడమీ అవార్డులలో ఆమె బ్రిటిష్ కాస్ట్యూమ్ డిజైనర్ జాన్ మొల్లోతో కలిసి ఈ అవార్డును పంచుకున్నారు, తద్వారా ఆమె ఆస్కార్ గెలుచుకున్న మొదటి భారతీయురాలయ్యారు.

Explanation

మే 1983లో ప్రదానం చేయబడిన 30వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో, భారతీయ సినిమాకు జీవితకాల సహకారం అందించినందుకు గాను 1982 సంవత్సరానికి గాను ప్రతిష్టాత్మక దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డును అనుభవజ్ఞుడైన నటుడు, దర్శకుడు మరియు నిర్మాత ఎల్. వి. ప్రసాద్‌కు అందించారు. ఎల్. వి. ప్రసాద్ ఒక మార్గదర్శక చిత్రనిర్మాత, ఆయన మూడు వేర్వేరు భాషలలో నిర్మించిన మొదటి టాకీ చిత్రాలలో నటించిన అరుదైన ఘనతను పొందారు: ఆలం ఆరా (హిందీ), కాలిదాస్ (తమిళం), మరియు భక్త ప్రహ్లాద (తెలుగు), ఇవన్నీ 1931లో విడుదలయ్యాయి. ఆయన 1965లో అత్యంత ప్రభావవంతమైన ప్రసాద్ స్టూడియోస్‌ను కూడా స్థాపించారు.

Explanation

పయనీర్ 10ను నాసా మార్చి 2, 1972న ప్రయోగించింది. దీని ప్రాథమిక లక్ష్యం గ్రహశకలాల పట్టీ (asteroid belt) మరియు బృహస్పతి గ్రహాన్ని అన్వేషించడం. ఇది విజయవంతంగా గ్రహశకలాల పట్టీ గుండా ప్రయాణించి, డిసెంబర్ 1973లో బృహస్పతి గ్రహం వద్దకు మొదటిసారి దగ్గరగా వెళ్లి, కీలకమైన శాస్త్రీయ సమాచారాన్ని మరియు గ్రహం యొక్క సన్నిహిత చిత్రాలను పంపింది. జూన్ 1983 నాటికి, ఈ అంతరిక్ష నౌక నెప్ట్యూన్ కక్ష్యను దాటి, సౌర వ్యవస్థ నుండి తప్పించుకునే మార్గంలో ఉన్న మొట్టమొదటి మానవ నిర్మిత వస్తువుగా నిలిచింది.

Explanation

షెహు షాగరి, నైజీరియా యొక్క రెండవ రిపబ్లిక్ సమయంలో దేశం యొక్క మొట్టమొదటి ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు, అక్టోబర్ 1, 1979 నుండి డిసెంబర్ 31, 1983 వరకు పదవిలో ఉన్నారు. మేజర్ జనరల్ ముహమ్మదు బుహారీ నేతృత్వంలోని సైనిక తిరుగుబాటుతో ఆయన అధ్యక్ష పదవి ముగిసింది.

Explanation

ఏడవ అలీనోద్యమ శిఖరాగ్ర సమావేశం మార్చి 1983లో భారతదేశంలోని న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. ఆతిథ్య దేశ ప్రధానిగా, శ్రీమతి ఇందిరా గాంధీ అలీనోద్యమ నాయకత్వాన్ని స్వీకరించి, సభ్య దేశాల ఈ ప్రధాన అంతర్జాతీయ సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించారు.

Explanation

1983 వింబుల్డన్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లలో, జాన్ మెక్‌ఎన్రో ఫైనల్‌లో క్రిస్ లూయిస్‌ను ఓడించి పురుషుల సింగిల్స్ టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నాడు, మరియు మార్టినా నవ్రతిలోవా ఫైనల్‌లో ఆండ్రియా జాగర్‌ను ఓడించి మహిళల సింగిల్స్ టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది.

Explanation

స్టేషనార్ - 6.

భారతదేశపు మొట్టమొదటి బహుళార్ధసాధక కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహం INSAT-1A, సెప్టెంబర్ 1982లో అకాల వైఫల్యం చెందిన తరువాత, దేశవ్యాప్త టెలివిజన్ ప్రసారాలను కొనసాగించడానికి భారత ప్రభుత్వం ప్రత్యామ్నాయాన్ని కోరింది. మార్చి 23, 1983న, భారతదేశం సోవియట్ ఉపగ్రహం స్టేషనార్-6 (గోరిజోంట్-6) పై పది నెలల కాలానికి టెలివిజన్ ట్రాన్స్‌పాండర్‌ను లీజుకు తీసుకుంది. ఈ ఏర్పాటు ఆగష్టు 1983లో INSAT-1B ప్రయోగం మరియు కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యే వరకు దేశవ్యాప్తంగా జాతీయ కార్యక్రమాన్ని విజయవంతంగా ప్రసారం చేయడానికి దూరదర్శన్‌ను అనుమతించింది.

Explanation

ORV సాగర్ కన్య అనేది ఇండో-జర్మన్ సహకారంతో జర్మనీలో నిర్మించబడిన ఒక బహుళ-విభాగాల సముద్ర శాస్త్ర పరిశోధనా నౌక, ఇది 1983లో భారతదేశపు డిపార్ట్‌మెంట్ ఆఫ్ ఓషన్ డెవలప్‌మెంట్‌కు అప్పగించబడింది. నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ పోలార్ అండ్ ఓషన్ రీసెర్చ్ యాజమాన్యంలో ఉన్న ఇది, హిందూ మహాసముద్రం, అరేబియా సముద్రం మరియు బంగాళాఖాతంలో భూగర్భ శాస్త్ర, వాతావరణ శాస్త్ర మరియు సముద్ర శాస్త్ర పరిశోధనలకు సన్నద్ధమై ఉంది.

Explanation

నికోలాయ్ టిఖోనోవ్ 1980 నుండి 1985 వరకు సోవియట్ యూనియన్ మంత్రి మండలి ఛైర్మన్‌గా పనిచేశారు, ఇది ప్రధాన మంత్రి పదవితో సమానం. అలెక్సీ కోసిగిన్ రాజీనామా చేసిన తర్వాత ఆయన పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించారు, లియోనిడ్ బ్రెజ్నెవ్ చివరి సంవత్సరాలు మరియు యూరి ఆండ్రోపోవ్, కాన్స్టాంటిన్ చెర్నెన్కోల తదుపరి పరిపాలనల నాయకత్వ పరివర్తనల కాలంలో సోవియట్ ప్రభుత్వాన్ని నిర్వహించారు.

Explanation

చైనాకు చెందిన లువాన్ జిన్ 1983 ఆల్ ఇంగ్లాండ్ ఓపెన్ బ్యాడ్మింటన్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లలో పురుషుల సింగిల్స్ టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నారు. అతను ఫైనల్‌లో డెన్మార్క్‌కు చెందిన మోర్టెన్ ఫ్రాస్ట్‌ను 15-2, 12-15, 15-4 స్కోర్‌తో ఓడించాడు. ఈ చారిత్రాత్మక విజయం చైనాకు చెందిన ఒక పురుష క్రీడాకారుడు ప్రతిష్టాత్మక ఆల్ ఇంగ్లాండ్ పురుషుల సింగిల్స్ టైటిల్‌ను గెలుచుకోవడం ఇదే మొదటిసారి.

Explanation

ఫెర్డినాండ్ మార్కోస్ డిసెంబర్ 30, 1965 నుండి ఫిబ్రవరి 25, 1986 వరకు ఫిలిప్పీన్స్ అధ్యక్షుడిగా పనిచేశారు. 1983 సంవత్సరాన్ని కలిగి ఉన్న ఆయన అధ్యక్ష పదవి, 1972 నుండి 1981 వరకు సైనిక పాలన ప్రకటనతో సహా దీర్ఘకాల నిరంకుశ పాలనతో కూడుకున్నది, మరియు 1986లో పీపుల్స్ పవర్ విప్లవంతో ముగిసింది.

Explanation

సర్కారియా కమిషన్ ను భారతదేశ కేంద్ర ప్రభుత్వం 1983 జూన్ లో ఏర్పాటు చేసింది. దీనికి భారత సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ రంజిత్ సింగ్ సర్కారియా నేతృత్వం వహించారు. ఈ కమిషన్ యొక్క ప్రాథమిక ఆదేశం భారత రాజ్యాంగం యొక్క చట్రంలో, కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య అన్ని రంగాలలో సంబంధాలు మరియు అధికార సమతుల్యతను పరిశీలించి, నిర్మాణాత్మక మార్పులను సూచించడం.

Explanation

కొంకణ్ తీరం.

భారతదేశ పశ్చిమ తీరంలో మహారాష్ట్ర మరియు గోవా వెంబడి విస్తరించి ఉన్న కొంకణ్ తీరం, మునిగిపోయిన తీరానికి ఒక అద్భుతమైన ఉదాహరణ. ఈ మునిగిపోయిన తీరం టెక్టోనిక్ ఫాల్టింగ్ మరియు తదనంతరం అరేబియా సముద్రం క్రింద భారతీయ ద్వీపకల్పం యొక్క పశ్చిమ భూభాగం కుంగిపోవడం వల్ల ఏర్పడింది. ఈ క్రిందికి కదలడం వల్ల నిటారుగా ఉన్న కొండలు, అనేక క్రీక్స్, మునిగిపోయిన నదీ లోయలు మరియు లోతైన సహజ ఓడరేవులతో కూడిన అత్యంత లోతైన, ఇరుకైన తీరప్రాంతం ఏర్పడింది.

Explanation

మహారాష్ట్ర.

1981 భారత జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మహారాష్ట్ర దేశంలోనే అత్యధిక పట్టణీకరణ కలిగిన రాష్ట్రంగా నిలిచింది, దాని మొత్తం జనాభాలో 35.03% పట్టణ ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. ఈ అధిక స్థాయి పట్టణీకరణకు ప్రధాన కారణం వేగవంతమైన పారిశ్రామిక వృద్ధి మరియు గ్రేటర్ ముంబై, పూణే, నాగ్‌పూర్ వంటి ప్రధాన పట్టణ సముదాయాల విస్తరణ.

Explanation

ప్రపంచంలోనే అత్యధిక మైకా నిల్వలు భారతదేశంలో ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా షీట్ మైకా (మస్కోవైట్). ప్రపంచంలోని మొత్తం షీట్ మైకా వనరులలో ఇది సుమారు 60% వాటాను కలిగి ఉంది. భారతదేశంలో ప్రధాన మైకా ఉత్పత్తి ప్రాంతాలు ఆంధ్రప్రదేశ్, జార్ఖండ్, బీహార్ మరియు రాజస్థాన్‌లలో ఉన్నాయి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని నెల్లూరు జిల్లా మరియు జార్ఖండ్‌లోని కోడెర్మా జిల్లా అత్యంత ప్రముఖ నిల్వల్లో ఉన్నాయి.

Explanation

అక్టోబర్ నుండి డిసెంబర్ వరకు చురుకుగా ఉండే ఈశాన్య రుతుపవనాలు, భారతదేశంలోని ఆగ్నేయ ద్వీపకల్పానికి ప్రధాన వర్షపాత వనరు. ఈశాన్యం నుండి బంగాళాఖాతం మీదుగా పొడి గాలులు వీచినప్పుడు, అవి గణనీయమైన తేమను గ్రహిస్తాయి. ఈ గాలులు తూర్పు తీరాన్ని, ముఖ్యంగా తమిళనాడు తీరాన్ని తాకినప్పుడు, అవి భారీ వర్షపాతాన్ని విడుదల చేస్తాయి. ఈ ప్రాంతం దాని వార్షిక వర్షపాతంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఈ శీతాకాల రుతుపవనాల కాలంలోనే పొందుతుంది.

Explanation

భారతదేశంలో చెరకు పండించే ప్రధాన ప్రాంతం మహారాష్ట్రలో, ముఖ్యంగా రాష్ట్రంలోని పశ్చిమ భాగంలో ఉంది. ఇందులో అహ్మద్‌నగర్, కొల్హాపూర్, పూణే, సాంగ్లీ, సతారా, షోలాపూర్ వంటి జిల్లాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతం భౌగోళికంగా మరియు ఆర్థికంగా అనేక ప్రత్యేక ప్రయోజనాల కారణంగా ప్రాథమిక చెరకు పండించే ప్రాంతంగా వర్గీకరించబడింది.

మొదటగా, మహారాష్ట్రలో 20°C నుండి 35°C వరకు మధ్యస్థ ఉష్ణోగ్రతలు మరియు మంచు లేని శీతాకాలాలతో కూడిన ఉష్ణమండల వాతావరణం ఉంటుంది, ఇది చెరకు సాగుకు చాలా అనుకూలమైనది. ఈ వాతావరణం ఉత్తర భారతదేశంలోని ఉపఉష్ణమండల ప్రాంతాలతో పోలిస్తే సుమారు ఏడు నుండి ఎనిమిది నెలల పాటు ఎక్కువ క్రషింగ్ కాలాన్ని అనుమతిస్తుంది.

రెండవది, ద్వీపకల్ప స్థానం సమశీతోష్ణ వాతావరణాన్ని అందిస్తుంది, ఇది చెరకులో సుక్రోజ్ ఎండిపోకుండా నిరోధిస్తుంది. పర్యవసానంగా, ఈ ప్రాంతంలో పండించే చెరకులో సుక్రోజ్ శాతం ఎక్కువగా ఉంటుంది, దీనివల్ల ప్రాసెసింగ్ సమయంలో చక్కెర రికవరీ రేట్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

మూడవది, ఈ ప్రాంతం సహకార చక్కెర కర్మాగారాల నమూనాను ప్రారంభించి విజయవంతంగా కొనసాగించింది. ఈ సహకార ఉద్యమం రైతుల యాజమాన్యంలోని మిల్లుల బలమైన నెట్‌వర్క్‌ను స్థాపించింది, ఇది సమర్థవంతమైన నిర్వహణ, హామీ ధరలు మరియు అధునాతన వ్యవసాయ మద్దతును నిర్ధారిస్తుంది, ఇది దేశంలోనే అగ్రగామి చక్కెర ఉత్పత్తి కేంద్రంగా రాష్ట్రాన్ని నిలబెట్టింది.

Explanation

నర్మదా మరియు తాపి నదులు పశ్చిమ దిశగా ప్రవహించడానికి కారణం అవి భూగర్భ భ్రంశం (geological faulting) వల్ల ఏర్పడిన నిర్మాణ రిఫ్ట్ లోయలు లేదా గ్రాబెన్స్ గుండా ప్రవహిస్తాయి. హిమాలయాల ఆవిర్భావంతో సంబంధం ఉన్న టెక్టోనిక్ కార్యకలాపాల వల్ల ఈ ఫాల్ట్ లైన్లు ఏర్పడ్డాయి, ఇది ద్వీపకల్ప పీఠభూమి ఉత్తర భాగంలో భూమి బ్లాకుల కుంగుబాటుకు కారణమైంది. తత్ఫలితంగా, ఈ నదులు ఈ ముందస్తు భ్రంశాల వెంబడి ప్రవహిస్తాయి మరియు భారత ద్వీపకల్ప పీఠభూమి యొక్క సాధారణ తూర్పు వాలుకు విరుద్ధంగా, వాటి స్థానిక పశ్చిమ వాలు ద్వారా నిర్దేశించబడతాయి.

Explanation

బీహార్.

1983లో, బీహార్ (ప్రస్తుత జార్ఖండ్ ప్రాంతంతో సహా) నాణ్యత మరియు పరిమాణం రెండింటిలోనూ భారతదేశంలో మైకా యొక్క ప్రముఖ ఉత్పత్తిదారుగా ఉంది. ఈ రాష్ట్రం అత్యుత్తమ నాణ్యత గల మస్కోవైట్ మైకా, సాధారణంగా రూబీ మైకా అని పిలువబడే దాని ఉత్పత్తికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రధాన మైకా-ఉత్పత్తి చేసే బెల్ట్ కోడెర్మా, హజారీబాగ్, గయా మరియు గిరిడిహ్ లలో విస్తరించి ఉంది, ఇవి దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లకు అధిక-గ్రేడ్ షీట్ మైకా యొక్క అతిపెద్ద వాటాను అందించాయి.

Explanation

రుతుపవనాలు ప్రాథమికంగా భూమి మరియు సముద్రపు గాలుల యొక్క భారీ-స్థాయి, కాలానుగుణ రూపాలు, ఎందుకంటే రెండు వ్యవస్థలు భూమి మరియు నీటి యొక్క భేదాత్మక తాపన మరియు శీతలీకరణ ద్వారా నడపబడతాయి.

వెచ్చని కాలంలో, భూభాగం చుట్టుపక్కల మహాసముద్రం కంటే చాలా వేగంగా వేడెక్కుతుంది, భూమిపై తక్కువ పీడన ప్రాంతాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఇది మహాసముద్రం నుండి తేమతో కూడిన, అధిక పీడన గాలిని ఆకర్షిస్తుంది, దీని ఫలితంగా తీరానికి గాలులు వీస్తాయి, ఇది పగటిపూట సముద్రపు గాలికి సమానమైనది. చల్లని కాలంలో, భూభాగం మహాసముద్రంతో పోలిస్తే వేగంగా చల్లబడుతుంది, భూమిపై అధిక పీడనాన్ని స్థాపిస్తుంది. ఇది భూమి నుండి మహాసముద్రం వైపు పొడి గాలులు వీయడానికి కారణమవుతుంది, ఇది రాత్రిపూట భూమి గాలికి సమానమైనది. భూమి మరియు సముద్రపు గాలులు స్థానిక తీర ప్రాంతాలలో రోజువారీ చక్రంలో పనిచేస్తుండగా, రుతుపవనాలు వార్షిక చక్రంలో ఖండాంతర స్థాయిలో పనిచేస్తాయి.

Explanation

భారత ప్రామాణిక సమయం 82½° తూర్పు రేఖాంశం ఆధారంగా లెక్కించబడుతుంది, ఇది భారతదేశానికి ప్రామాణిక రేఖాంశంగా పనిచేస్తుంది. ఈ రేఖాంశం ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మిర్జాపూర్ గుండా వెళుతుంది మరియు దేశం యొక్క తూర్పు మరియు పశ్చిమ చివరల మధ్య సుమారుగా మధ్యలో ఉన్నందున ఎంపిక చేయబడింది, ఇది గ్రీన్‌విచ్ మీన్ టైమ్ కంటే సరిగ్గా 5 గంటల 30 నిమిషాల సమయ వ్యత్యాసానికి అనుగుణంగా ఉంటుంది.

Explanation

భౌగోళిక రాజకీయాలు అనేది భౌగోళిక కారకాలు, ముఖ్యంగా భౌతిక పరిమాణం, ఆకారం మరియు ప్రాదేశిక స్థానం, అంతర్జాతీయ సంబంధాలు మరియు ప్రపంచ రాజకీయ శక్తిని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో అధ్యయనం చేస్తుంది. భారతదేశం దక్షిణ ఆసియాలో ప్రధాన భూభాగంగా భారీ ప్రాదేశిక పరిమాణాన్ని కలిగి ఉంది మరియు హిందూ మహాసముద్రం యొక్క తల వద్ద అత్యంత వ్యూహాత్మక కేంద్ర స్థానాన్ని ఆక్రమించింది. ఈ స్థానం పశ్చిమ దేశాలను తూర్పు ఆసియాతో కలిపే కీలకమైన అంతర్జాతీయ సముద్ర మార్గాలు మరియు వాణిజ్య మార్గాలను పర్యవేక్షించడానికి మరియు నియంత్రించడానికి భారతదేశాన్ని అనుమతిస్తుంది. దాని విస్తారమైన పరిమాణం మరియు ఆధిపత్య సముద్ర మరియు ఖండాంతర స్థానం సహజంగానే దేశాన్ని కీలకమైన భౌగోళిక రాజకీయ కేంద్రంగా మరియు ప్రధాన ప్రాంతీయ శక్తిగా నిలుపుతాయి.

Explanation

భారత రాజ్యాంగ రచన 1949 నవంబర్ 26న విజయవంతంగా పూర్తయింది. ఈ రోజున, రాజ్యాంగ సభ రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించి, అమలులోకి తెచ్చింది, 2 సంవత్సరాల, 11 నెలల, 18 రోజుల కాలం తర్వాత ఈ మహత్తర కార్యాన్ని ముగించింది. రాజ్యాంగ సభ అధ్యక్షుడు డాక్టర్ రాజేంద్ర ప్రసాద్, ఇతర సభ్యులతో కలిసి ఈ చారిత్రాత్మక పత్రంపై సంతకం చేశారు, ఇది రచన దశ అధికారికంగా పూర్తయినట్లు సూచిస్తుంది.

Explanation

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 66 ప్రకారం, ఉపరాష్ట్రపతి పార్లమెంటు ఉభయ సభల సభ్యులతో కూడిన ఎలక్టోరల్ కాలేజీ సభ్యులచే ఎన్నుకోబడతారు. ఈ ఎలక్టోరల్ కాలేజీలో రాజ్యసభ మరియు లోక్‌సభ యొక్క ఎన్నికైన మరియు నామినేట్ చేయబడిన సభ్యులు ఇద్దరూ ఉంటారు. ఎన్నిక అనుపాత ప్రాతినిధ్య పద్ధతిలో ఏక బదిలీ ఓటు ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది మరియు రహస్య బ్యాలెట్ ద్వారా ఓటింగ్ జరుగుతుంది.

Explanation

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 156 ప్రకారం, రాష్ట్ర గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు మరియు రాష్ట్రపతి సంతోషం మేరకు పదవిలో ఉంటారు. ఈ నిబంధనకు లోబడి, గవర్నర్ తమ పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తేదీ నుండి ఐదు సంవత్సరాల కాలానికి పదవిలో ఉంటారు. గవర్నర్ రాష్ట్రపతికి వ్రాతపూర్వకంగా రాజీనామా చేయవచ్చు, మరియు వారి వారసుడు బాధ్యతలు స్వీకరించే వరకు ఐదు సంవత్సరాల కాలం దాటినా వారు పదవిలో కొనసాగుతారు.

Explanation

భారత రాజ్యాంగం ద్వారా స్థాపించబడిన పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ ప్రకారం, ప్రధానమంత్రి నిజమైన కార్యనిర్వాహక అధికారి. ఆర్టికల్ 75 ప్రకారం భారత రాష్ట్రపతిచే నియమించబడినప్పటికీ, ప్రధానమంత్రి లోక్‌సభ విశ్వాసాన్ని పొందాలి, ఇది పార్లమెంటు యొక్క ప్రత్యక్షంగా ఎన్నికైన దిగువ సభ. ప్రజాస్వామ్య సంప్రదాయం ప్రకారం, లోక్‌సభలో మెజారిటీ స్థానాలు కలిగిన పార్టీ లేదా సంకీర్ణ నాయకుడిని ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి మరియు ప్రధానమంత్రి పదవిని చేపట్టడానికి రాష్ట్రపతి ఆహ్వానిస్తారు.

Explanation

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 53(2) ప్రకారం, కేంద్ర రక్షణ దళాల సర్వోన్నత కమాండ్ భారత రాష్ట్రపతికి అప్పగించబడింది. ఈ రాజ్యాంగపరమైన హోదా, రాష్ట్రపతిని భారత సాయుధ దళాలకు (సైన్యం, నావికాదళం మరియు వైమానిక దళంతో సహా) అధిపతిగా స్థాపిస్తుంది, ఈ కమాండ్ అధికారాల ఆచరణాత్మక అమలు పార్లమెంటరీ చట్టాల ద్వారా నియంత్రించబడుతుంది.

Explanation

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 57 ప్రకారం, రాష్ట్రపతి పదవిని కలిగి ఉన్నవారు లేదా గతంలో కలిగి ఉన్నవారు ఆ పదవికి తిరిగి ఎన్నిక కావడానికి అర్హులు. ఒక వ్యక్తి ఈ పదవిలో ఎన్నిసార్లు కొనసాగవచ్చనే దానిపై రాజ్యాంగం ఎటువంటి పరిమితిని విధించలేదు. తత్ఫలితంగా, ఒక వ్యక్తి భారత రాష్ట్రపతి పదవికి ఎన్నిసార్లైనా తిరిగి ఎన్నిక కావచ్చు.

Explanation

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 89(1) ప్రకారం, భారత ఉపరాష్ట్రపతి రాజ్యసభకు ఎక్స్-అఫిషియో ఛైర్మన్‌గా వ్యవహరిస్తారు. ఈ హోదాలో, ఉపరాష్ట్రపతి పార్లమెంటు ఎగువ సభకు అధ్యక్షత వహించే అధికారిగా వ్యవహరిస్తారు, దాని కార్యకలాపాలకు అధ్యక్షత వహిస్తారు, క్రమశిక్షణ మరియు మర్యాదను నిర్వహిస్తారు మరియు సభ యొక్క వ్యాపారం నియమాల ప్రకారం నిర్వహించబడుతుందని నిర్ధారిస్తారు.

Explanation

భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 85(2)(బి) ప్రకారం, లోక్‌సభను రద్దు చేసే అధికారం రాష్ట్రపతికి ఉంది. ప్రధానమంత్రి మరియు మంత్రిమండలి సలహా మేరకు రాష్ట్రపతి ఈ రాజ్యాంగపరమైన అధికారాన్ని వినియోగిస్తారు.

Explanation

భారత రాజ్యాంగం యొక్క ఉపోద్ఘాతం భారత దేశ స్వభావాన్ని నిర్వచిస్తుంది. 1976 నాటి 42వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ఆమోదం పొందిన తరువాత, ఉపోద్ఘాతానికి 'సామ్యవాద', 'లౌకిక', మరియు 'సమగ్రత' అనే మూడు కొత్త పదాలు జోడించబడ్డాయి. ఈ సవరణ భారతదేశం యొక్క వివరణను సార్వభౌమ ప్రజాస్వామ్య గణతంత్ర రాజ్యం నుండి సార్వభౌమ సామ్యవాద లౌకిక ప్రజాస్వామ్య గణతంత్ర రాజ్యంగా నవీకరించింది.

Explanation

క్వో వారెంటో రిట్, దీనికి అక్షరాలా "ఏ అధికారం లేదా వారెంట్‌తో" అని అర్థం, ఇది ఒక వ్యక్తి ప్రజా కార్యాలయంలోకి చేసిన వాదన యొక్క చట్టబద్ధతను విచారించడానికి కోర్టు జారీ చేస్తుంది. ఇది ఒక వ్యక్తి ద్వారా ప్రజా కార్యాలయాన్ని చట్టవిరుద్ధంగా ఆక్రమణ చేయడాన్ని నిరోధించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది, ఆ కార్యాలయం యొక్క విధులు మరియు బాధ్యతలను ఏ అధికారం కింద నిర్వహిస్తున్నారో కోర్టుకు చూపమని కోరుతుంది.

Explanation

భారతదేశపు రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక సమయంలో పారిశ్రామికీకరణ వ్యూహానికి మార్గనిర్దేశం చేసిన మహాలనోబిస్ నమూనా, 1928లో సోవియట్ గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు మరియు ఆర్థికవేత్త గ్రిగోరీ ఫెల్డ్‌మాన్ అభివృద్ధి చేసిన ఆర్థిక వృద్ధి నమూనాకు నిర్మాణపరంగా సమానమైనది. దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధిని పెంచడానికి మూలధన వస్తువులు మరియు వినియోగ వస్తువుల రంగాల మధ్య పెట్టుబడి కేటాయింపుపై దృష్టి సారించి, ఫెల్డ్‌మాన్ ఈ నమూనాను సోవియట్ యూనియన్ ప్రణాళికా సంఘం కోసం రూపొందించారు. ప్రాథమిక నిర్మాణ సారూప్యతల కారణంగా, వృద్ధి చట్రం విస్తృతంగా ఫెల్డ్‌మాన్-మహాలనోబిస్ నమూనాగా సూచించబడుతుంది.

Explanation

పరిశ్రమ.

భారతదేశం యొక్క ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1974–1979) కాలంలో, సవరించిన ప్రభుత్వ రంగ వ్యయం ₹39,287.49 కోట్లు. పారిశ్రామిక మరియు మైనింగ్ రంగానికి కేటాయింపు ₹10,200.60 కోట్లు. ఈ వ్యయం మొత్తం ప్రభుత్వ రంగ వ్యయంలో సుమారు 25.96% ఉంది. అసలు ముసాయిదా ఐదవ పంచవర్ష ప్రణాళిక కింద, అదే రంగానికి కేటాయింపు ₹37,250 కోట్లలో ₹9,029 కోట్లు, ఇది మొత్తం వ్యయంలో సుమారు 24.24% సూచిస్తుంది. మొత్తం వ్యయంలో సుమారు 25% ఈ కేటాయింపు ఈ ప్రణాళికా కాలంలో పారిశ్రామిక అభివృద్ధికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యతను హైలైట్ చేస్తుంది.

Explanation

1980ల ప్రారంభంలో, భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క స్థూల దేశీయోత్పత్తిలో స్థూల దేశీయోత్పత్తి పొదుపు రేటు సుమారుగా 18%గా ఉంది. ఆ కాలానికి సంబంధించిన అధికారిక అంచనాలు మరియు ఆర్థిక సర్వే డేటాబేస్‌లు 1980–81లో 18.9%, 1981–82లో 18.6%, మరియు 1982–83లో 18.3%గా పొదుపు రేటు ఉందని సూచిస్తున్నాయి, దీనికి ప్రధానంగా గృహ రంగం పొదుపులు దోహదపడ్డాయి.

Explanation

భారతదేశం యొక్క ఆరవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1980 నుండి 1985) పేదరిక నిర్మూలన, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి మరియు ఆర్థిక సరళీకరణ అనే ప్రాథమిక లక్ష్యాలతో ప్రారంభించబడింది. ఈ ప్రణాళిక కాలానికి లక్ష్యంగా లేదా ఊహించిన వార్షిక సగటు ఆర్థిక వృద్ధి రేటు 5.2%. ఈ ప్రణాళిక అత్యంత విజయవంతమైంది మరియు దాని అంచనాలను మించి, వాస్తవ వార్షిక సగటు వృద్ధి రేటు 5.7% సాధించింది.

Explanation

భారతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థలో, స్థూల దేశీయ పొదుపులను ప్రధానంగా మూడు రంగాలుగా వర్గీకరిస్తారు: గృహ రంగం, ప్రైవేట్ కార్పొరేట్ రంగం మరియు ప్రభుత్వ రంగం. వీటిలో, గృహ రంగం చారిత్రాత్మకంగా అతిపెద్ద వాటాదారుగా ఉంది మరియు కొనసాగుతోంది, సాధారణంగా మొత్తం దేశీయ పొదుపులలో 60% నుండి 70% వరకు ఉంటుంది. గృహ పొదుపులు భౌతిక ఆస్తులు (రియల్ ఎస్టేట్, యంత్రాలు మరియు బంగారం వంటివి) మరియు ఆర్థిక ఆస్తులు (బ్యాంక్ డిపాజిట్లు, కరెన్సీ, జీవిత బీమా మరియు ప్రావిడెంట్/పెన్షన్ నిధులు వంటివి) రెండింటినీ కలిగి ఉంటాయి. ఈ గృహ పొదుపుల యొక్క గణనీయమైన నిధి పెట్టుబడి మరియు ఆర్థిక వృద్ధికి దేశీయ మూలధనం యొక్క ప్రాథమిక వనరుగా పనిచేస్తుంది.

Explanation

లోటు ఫైనాన్సింగ్. భారతదేశ పంచవర్ష ప్రణాళికల కోసం వనరులను సమీకరించడంలో లోటు ఫైనాన్సింగ్ చారిత్రాత్మకంగా ఒక ప్రధాన వనరుగా ఉంది, తరచుగా మొత్తం వ్యయంలో గణనీయమైన భాగాన్ని ఇది భరిస్తుంది.

Explanation

భారతదేశంలో ఆర్థిక ప్రణాళిక, ముఖ్యంగా మహాలనోబిస్ నమూనా ఆధారంగా రెండవ పంచవర్ష ప్రణాళిక నుండి ప్రారంభమైంది, ప్రాథమిక మరియు భారీ పరిశ్రమలపై బలమైన ప్రాధాన్యతతో వేగవంతమైన పారిశ్రామికీకరణకు ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. దేశం యొక్క పారిశ్రామిక మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించడంలో ప్రభుత్వ రంగానికి ప్రాథమిక పాత్ర కేటాయించబడింది. పర్యవసానంగా, ప్రభుత్వ రంగ పెట్టుబడులలో ఎక్కువ భాగం ఇనుము మరియు ఉక్కు, భారీ ఇంజనీరింగ్, రసాయనాలు మరియు యంత్ర పరికరాలు వంటి భారీ మూలధన వస్తు పరిశ్రమలలోకి స్వయం సమృద్ధిని సాధించడానికి మరియు దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధికి బలమైన పునాదిని స్థాపించడానికి మళ్లించబడింది.

Explanation

ఆరవ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1980–1985) రూపకల్పన సమయంలో, భారత ప్రణాళికా సంఘం చెల్లింపుల శేషం స్థితిని బలోపేతం చేయడానికి మరియు విదేశీ మారక ద్రవ్య పరిమితులను పరిష్కరించడానికి ఎగుమతుల ప్రోత్సాహానికి అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చింది. ప్రణాళిక పత్రం వార్షిక ప్రాతిపదికన ఎగుమతి పరిమాణంలో 9% నుండి 10% వరకు ప్రతిష్టాత్మకమైన లక్ష్య వృద్ధి రేటును ఊహించింది.

Explanation

వ్యక్తిగత యాజమాన్యాలు. భారతదేశంలోని పరిశ్రమలలో, ముఖ్యంగా చిన్న మరియు సూక్ష్మ పరిశ్రమలలో, ఏకైక యాజమాన్యాలు (వ్యక్తిగత యాజమాన్యాలు) అత్యంత సంఖ్యాపరంగా మరియు ప్రధానమైన వ్యాపార సంస్థారూపంగా ఉన్నాయి.

Explanation

రూ. 20 లక్షలు.

1980 పారిశ్రామిక విధాన ప్రకటన ప్రకారం, భారత ప్రభుత్వం చిన్న తరహా పరిశ్రమల నిర్వచనాన్ని సవరించింది, ప్లాంట్ మరియు యంత్రాలలో పెట్టుబడి పరిమితిని (స్థూల స్థిర మూలధనం) రూ. 10 లక్షల నుండి రూ. 20 లక్షలకు పెంచింది. ఇది 1983 వరకు అమల్లో ఉన్న పరిమితి.

Explanation

మెలుహ అనేది సింధు లోయ నాగరికతతో చరిత్రకారులు మరియు పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు విస్తృతంగా గుర్తించిన పురాతన సుమేరియన్ పేరు. క్రీ.పూ. మూడవ సహస్రాబ్ది నాటి మెసొపొటేమియన్ గ్రంథాలు, ముఖ్యంగా సార్గొన్ ది గ్రేట్ పాలనలోని అకాడియన్ సామ్రాజ్యం కాలంలో, మెలుహాతో విస్తృతమైన సముద్ర వాణిజ్యాన్ని నమోదు చేశాయి. దాని నుండి వారు కార్నీలియన్, లాపిస్ లాజులి, బంగారం, వెండి మరియు అన్యదేశ కలప వంటి విలువైన వస్తువులను దిగుమతి చేసుకున్నారు. ఈ క్యూనిఫాం రికార్డులలో పేర్కొన్న భౌగోళిక వర్ణనలు మరియు విలాసవంతమైన వస్తువుల స్వభావం, హరప్పన్ సంస్కృతి యొక్క పురావస్తు పరిశోధనలు మరియు వాణిజ్య సామర్థ్యాలతో ఖచ్చితంగా సరిపోలుతాయి.

Explanation

శాతవాహన పాలకుడైన గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి విజయాలు ప్రసిద్ధ నాసిక్ ప్రశస్తిలో, దీనిని నాసిక్ గుహ శాసనం అని కూడా అంటారు, మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ సమీపంలోని పాండవలేణి గుహలలో ఉంది. ఈ శాసనాన్ని అతని తల్లి గౌతమి బాలశ్రీ, అతని కుమారుడు వాసిష్ఠీపుత్ర పులుమావి పాలనలో వేయించింది. ఇది ప్రాకృతంలో వ్రాయబడింది మరియు గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి యొక్క సైనిక విజయాలు, ముఖ్యంగా శక రాజు నహపాణుడిపై అతని విజయం మరియు శాతవాహన సామ్రాజ్యం యొక్క సామాజిక మరియు రాజకీయ క్రమాన్ని పునరుద్ధరించడంలో అతని పాత్రను హైలైట్ చేసే స్తుతిని అందిస్తుంది.

Explanation

బింబిసారుడు క్రీ.పూ. 544 ప్రాంతంలో మగధ ప్రాంతంలో హరియంక వంశాన్ని స్థాపించాడు. అతని నాయకత్వంలో, మగధ సామ్రాజ్య ఆధిపత్యానికి తన ఎదుగుదలను ప్రారంభించింది. తన రాజకీయ అధికారాన్ని పటిష్టం చేసుకోవడానికి మరియు తన సరిహద్దులను సురక్షితం చేసుకోవడానికి కోసల, వైశాలి మరియు మద్ర వంటి ప్రభావవంతమైన రాజవంశాలతో వ్యూహాత్మక వివాహ సంబంధాలను ఉపయోగించుకున్నాడు. అదనంగా, బింబిసారుడు ప్రత్యర్థి రాజ్యమైన అంగను జయించి, విలువైన వాణిజ్య మార్గాలను తన రాజ్యానికి జోడించాడు. అతను తన రాజధానిని రాజగృహ (గిరివ్రజ) కోట నగరంలో స్థాపించాడు మరియు సమర్థవంతమైన పరిపాలనా వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టాడు, ఇది మగధ సామ్రాజ్యం యొక్క భవిష్యత్ విస్తరణకు పునాది వేసింది.

Explanation

నాలుగో బౌద్ధమత మండలి క్రీ.శ. 72 ప్రాంతంలో కాశ్మీర్‌లోని కుండలవనంలో కుషాన్ రాజు కనిష్కుడి ఆధ్వర్యంలో జరిగింది. ఈ మండలికి వసుమిత్రుడు అధ్యక్షత వహించగా, అశ్వఘోషుడు ఉపాధ్యక్షుడిగా వ్యవహరించాడు. ఈ మండలి సమయంలోనే మహావిభాష శాస్త్రం అనే గొప్ప వ్యాఖ్యానం యొక్క సంకలనం పూర్తయింది మరియు బౌద్ధమతం మహాయాన, హీనయాన శాఖలుగా విభజించబడింది.

Explanation

పల్లవ వంశానికి చెందిన రాజముద్ర మరియు చిహ్నం ఎద్దు (నంది), ఇది శివుని పవిత్ర వాహనం. శైవ మతానికి గొప్ప పోషకులుగా, పల్లవ పాలకులు తమ మతపరమైన భక్తిని మరియు సార్వభౌమ అధికారాన్ని సూచించడానికి నందిని తమ ప్రామాణిక చిహ్నంగా స్వీకరించారు. ఈ చిహ్నం పల్లవ రాగి రేకుల శాసనాలు, రాజముద్రలు మరియు వారి పాలనలో ముద్రించబడిన నాణేలపై ప్రముఖంగా కనిపిస్తుంది, సాధారణంగా కూర్చున్న ఎద్దుగా చిత్రీకరించబడుతుంది.

Explanation

9వ శతాబ్దంలో వేంగి రాజ్యాన్ని పాలించిన తూర్పు చాళుక్య రాజు గుణగ విజయదిత్య III యొక్క ప్రసిద్ధ సైనిక కమాండర్ మరియు ప్రధాన మంత్రి పాండురంగ. అతని నాయకత్వంలో, వేంగి సైన్యాలు నెల్లూరును స్వాధీనం చేసుకోవడం మరియు రాష్ట్రకూటులు, నోలంబులపై విజయవంతమైన ప్రచారాలతో సహా అనేక ముఖ్యమైన విజయాలను సాధించాయి, ఇవి తూర్పు చాళుక్య వంశం యొక్క అధికారాన్ని మరియు ప్రతిష్టను బాగా విస్తరించాయి. పాండురంగ 848 CE నాటి అద్దంకి శాసనానికి కూడా తెలుగు చరిత్రలో ప్రసిద్ధి చెందాడు, ఇందులో తెలుగు భాషలో వ్రాయబడిన తొలి పద్యాలు ఉన్నాయి.

Explanation

స్యద్వాద అనేది జైన తత్వశాస్త్రం యొక్క ప్రాథమిక సిద్ధాంతం, ఇది షరతులతో కూడిన అంచనా లేదా జ్ఞానం యొక్క సాపేక్షత సిద్ధాంతాన్ని సూచిస్తుంది. అన్ని తీర్పులు సాపేక్షమైనవి, షరతులతో కూడినవి మరియు పరిమితమైనవి అని ఇది నొక్కి చెబుతుంది, పాక్షిక సత్యాన్ని మాత్రమే వ్యక్తపరుస్తుంది. ఈ సిద్ధాంతం ప్రకారం, వాస్తవికత చాలా సంక్లిష్టమైనది మరియు ఒకే సంపూర్ణ ప్రకటనలో పూర్తిగా వ్యక్తపరచబడదు. అందువల్ల, వాస్తవికత గురించి ప్రతి ప్రకటన 'స్యత్' అనే పదంతో అర్హత పొందాలి, దీని అర్థం బహుశా లేదా కొన్ని గౌరవాలలో, దాని షరతులతో కూడిన చెల్లుబాటును సూచిస్తుంది. ఇది వాస్తవికత యొక్క అనిశ్చితత్వం లేదా అనేక కోణాల సిద్ధాంతం అయిన అనేకాంతవాద జైన భావనతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది.

Explanation

అలంపూర్, 7వ మరియు 8వ శతాబ్దాల మధ్య బాదామి చాళుక్యులచే నిర్మించబడిన తొమ్మిది శివాలయాల సమూహమైన నవబ్రహ్మ దేవాలయాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. తుంగభద్రా నది ఎడమ ఒడ్డున ఉన్న ఈ దేవాలయాలు, నాగరా మరియు ద్రావిడ శైలుల మిశ్రమాన్ని ప్రదర్శిస్తూ, బాదామి చాళుక్య వాస్తుశిల్పానికి తొలి ఉదాహరణలుగా ప్రశంసించబడ్డాయి. వీటిలో, స్వర్గ బ్రహ్మ దేవాలయం చాళుక్య కళకు అత్యుత్తమ నమూనాలలో ఒకటిగా, క్లిష్టమైన శిల్పాలు మరియు విస్తృతమైన చెక్కడాలతో ప్రత్యేకంగా గుర్తించబడింది.

Explanation

రాష్ట్రకూట సామ్రాజ్యానికి రాజధాని మాన్యఖేట, ఇది ప్రస్తుత కర్ణాటకలోని కలబురగి జిల్లాలో ఉన్న మల్ఖేడ్ గా గుర్తించబడింది. తొమ్మిదవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ప్రసిద్ధ రాష్ట్రకూట పాలకుడు అమోఘవర్షుడు I, తమ విస్తారమైన సామ్రాజ్యానికి పరిపాలనా మరియు సాంస్కృతిక కేంద్రంగా పనిచేయడానికి మయూరఖండి నుండి మాన్యఖేటకు రాజధానిని మార్చారు, ఇది దక్కన్ ప్రాంతాన్ని పాలించింది.

Explanation

ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రకు సంబంధించిన తొలి శాసనాలు బ్రాహ్మీ లిపిని ఉపయోగించి ప్రాకృత భాషలో వ్రాయబడ్డాయి. ఈ రికార్డులలో మౌర్య శాసనాలు, ఎర్రగుడి మరియు రాజూల మండగిరి వద్ద కనుగొనబడిన అశోకుని శిలా శాసనాలు, అలాగే క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దానికి చెందిన బట్టిప్రోలు మరియు అమరావతి వంటి ప్రదేశాలలో కనుగొనబడిన తొలి బౌద్ధ శాసనాలు ఉన్నాయి. తరువాతి శతాబ్దాలలో సంస్కృతం మరియు తెలుగును స్వీకరించడానికి ముందు, ఈ ప్రాంతంలోని తొలి పాలకులైన శాతవాహనుల కాలంలో ప్రాకృతం ప్రాథమిక పరిపాలనా మరియు అధికారిక భాషగా పనిచేసింది.

Explanation

ఢిల్లీ సుల్తానేట్ స్థాపకుడు, కుతుబ్-ఉద్-దిన్ ఐబక్ సుమారు 1199 ADలో కుతుబ్ మినార్ నిర్మాణం ప్రారంభించారు. అతను మరణించేలోపు స్మారక చిహ్నంలో మొదటి అంతస్తును మాత్రమే పూర్తి చేయగలిగాడు. ఆ తర్వాత అతని వారసుడు, షమ్స్-ఉద్-దిన్ ఇల్తుత్మిష్, సుమారు 1220 ADలో గోపురానికి మరో మూడు అంతస్తులను జోడించి, నిర్మాణాన్ని కొనసాగించి పూర్తి చేశారు.

Explanation

అల్లా-ఉద్దీన్ ఖల్జీ మరియు ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ నగదు జీతాలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ ఎక్కువగా పరిమితం చేసిన జాగీర్ వ్యవస్థను ఫిరోజ్ షా తుగ్లక్ పునరుద్ధరించారు. ప్రభువులు మరియు సైన్యాన్ని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి, ఫిరోజ్ షా తుగ్లక్ నగదు జీతాలకు బదులుగా భూమి మంజూరులను (జాగీర్లు) పంపిణీ చేశారు మరియు సైన్యంలో నియామకాలతో పాటు ఈ కేటాయింపులను వంశపారంపర్యంగా మార్చారు. ఈ పరిపాలనా విధానం ప్రభువుల మద్దతును పొందడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది, కానీ చివరికి ఢిల్లీ సుల్తానేట్ యొక్క వికేంద్రీకరణకు మరియు కేంద్ర అధికారం బలహీనపడటానికి దారితీసింది.

Explanation

లోడీ వంశం పాలనలో, ఢిల్లీ సుల్తానేట్ యొక్క ప్రాదేశిక పరిధి ప్రధానంగా గంగా-సింధు మైదానాలు మరియు వాయువ్య భారతదేశానికి పరిమితమైంది. ఈ సామ్రాజ్యం ఆధునిక పంజాబ్, ఉత్తర ప్రదేశ్ మరియు రాజస్థాన్ భాగాలకు అనుగుణమైన ప్రాంతాలను విజయవంతంగా చేర్చుకుంది. అయితే, ఆధునిక మధ్యప్రదేశ్ ప్రాంతం ఎక్కువగా మాల్వా సుల్తానేట్ మరియు గ్వాలియర్ యొక్క తోమర్ రాజపుత్రుల వంటి స్వతంత్ర ప్రాంతీయ శక్తుల ఆధీనంలో ఉంది. లోడీ పాలకులు ఈ ప్రాంతాలలోకి తమ ప్రభావాన్ని విస్తరించడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ, మధ్యప్రదేశ్ లోడీ సుల్తానేట్ యొక్క ప్రత్యక్ష పరిపాలనా పట్టు మరియు ప్రావిన్షియల్ పరిపాలన నుండి వెలుపలనే ఉంది.

Explanation

15వ శతాబ్దపు ఆధ్యాత్మిక కవి మరియు సాధువైన కబీర్, హిందూ మరియు ఇస్లామిక్ ఆధ్యాత్మిక తత్వాల సంశ్లేషణకు నాయకత్వం వహించాడు. వారణాసిలో ఒక ముస్లిం నేత కుటుంబం చేత పెంచబడి, హిందూ సాధువైన రామానందుని బోధనలచే ప్రభావితమైన కబీర్, రెండు మతాల కఠినమైన సంప్రదాయవాదం, ఆచారాలు మరియు మత విభజనలను నిరంతరం తిరస్కరించాడు. అతను రూపం లేని, ఏకైక దైవిక శక్తి పట్ల ప్రేమ మరియు ప్రత్యక్ష భక్తి మార్గాన్ని నొక్కి చెప్పాడు, సర్వోన్నత దైవం ఒకటే అని చూపించడానికి తనను తాను అల్లా మరియు రాముడు ఇద్దరి బిడ్డగా ప్రకటించుకున్నాడు.

Explanation

ఐదవ సిక్కు గురువైన గురు అర్జున్ దేవ్, తన తిరుగుబాటు చేసిన పెద్ద కుమారుడు, యువరాజు ఖుస్రూకు ఆశ్రయం మరియు ఆశీర్వాదాలు అందించినందుకు మొఘల్ చక్రవర్తి జహంగీర్ ఆదేశాల మేరకు 1606లో ఉరితీయబడ్డారు. పర్యవసానంగా, గురు అర్జున్ దేవ్ లాహోర్‌లో అరెస్టు చేయబడి, తీవ్రమైన హింసకు గురై, అమరత్వం పొందారు. ఈ సంఘటన సిక్కు చరిత్రలో ఒక కీలక మలుపు, ఇది అతని వారసుడైన గురు హర్గోవింద్ నాయకత్వంలో సిక్కు సమాజంలో సైనికీకరణ కాలానికి నాంది పలికింది.

Explanation

మొఘల్ కాలంలో, పత్తి వస్త్ర పరిశ్రమ భారత ఉపఖండంలో అతిపెద్ద మరియు అత్యంత విస్తృతమైన తయారీ పరిశ్రమ. పత్తి సాగు, నూలు వడకడం మరియు నేయడం సామ్రాజ్యం యొక్క దాదాపు అన్ని ప్రాంతాలలో ఆచరణలో ఉండేది, బెంగాల్, గుజరాత్, ఔధ్ మరియు కొరోమాండల్ తీరంలో ప్రధాన ఉత్పత్తి కేంద్రాలు ఉండేవి. ముతక పత్తి వస్త్రాల నుండి అద్భుతమైన మస్లిన్ల వరకు భారతీయ పత్తి వస్తువులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎంతో విలువైనవిగా పరిగణించబడ్డాయి మరియు ఆసియా, ఆఫ్రికా మరియు యూరప్‌లోని మార్కెట్లలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తూ, భారతదేశం యొక్క విస్తృతమైన అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి వెన్నెముకగా నిలిచాయి.

Explanation

కులోత్తుంగ I, అసలు పేరు రాజేంద్ర చాళుక్యుడు, వేంగికి చెందిన తూర్పు చాళుక్య రాజు రాజరాజ నరేంద్ర కుమారుడు మరియు చోళ యువరాణి అమ్మంగదేవి, రాజేంద్ర చోళ I కుమార్తె. క్రీ.శ. 1070లో, ప్రత్యక్ష పురుష వారసుడు లేకుండా చోళ పాలకుడు అధిరాజేంద్రుడు మరణించిన తరువాత, రాజేంద్ర చాళుక్యుడు కులోత్తుంగ I గా చోళ సింహాసనాన్ని అధిష్టించాడు. ఈ చారిత్రాత్మక వారసత్వం వేంగికి చెందిన తూర్పు చాళుక్య రాజవంశాన్ని తంజావూరుకు చెందిన చోళ రాజవంశంతో విలీనం చేసింది, దీనితో చోళులు మరియు తూర్పు చాళుక్యుల కిరీటాలు ఒకే పాలకుడి క్రింద సమర్థవంతంగా ఏకం అయ్యాయి మరియు చాళుక్య-చోళ వంశాన్ని స్థాపించింది.

Explanation

విశ్వేశ్వర సంభు (విశ్వేశ్వర శివాచార్యుడు అని కూడా పిలుస్తారు) దహల ప్రాంతంలోని గోలకి మఠానికి చెందిన ప్రముఖ శైవ గురువు. అతను కాకతీయ రాజు గణపతిదేవునికి, అతని కుమార్తె మరియు వారసురాలైన రుద్రమ దేవికి రాజగురువుగా (రాజగురువు) పనిచేశాడు. ప్రసిద్ధ మల్కాపురం శాసనం (1261 CE) అతనికి చేసిన భూమి మంజూరులను నమోదు చేస్తుంది, కాకతీయ ఆస్థానానికి ఆధ్యాత్మిక సలహాదారుగా అతని పాత్రను హైలైట్ చేస్తుంది, అక్కడ అతను శైవ మఠాలు, కళాశాలలు మరియు ప్రసూతి ఆసుపత్రులను (ప్రసూతి-శాల) స్థాపించాడు.

Explanation

12వ శతాబ్దానికి చెందిన అత్యంత ప్రభావవంతమైన శైవ పండితుడు, కవి, తత్వవేత్త అయిన మల్లికార్జున పండితారాధ్యుడు ఆంధ్ర ప్రాంతంలో వీరశైవ (వీర శైవ) ఉద్యమాన్ని వ్యాప్తి చేయడంలో మరియు ప్రాచుర్యం కల్పించడంలో మార్గదర్శక పాత్ర పోషించాడు. ద్రాక్షారామంలో జన్మించిన ఆయన, ఆంధ్రలో ఈ మతానికి చెందిన ముగ్గురు గొప్ప గురువులలో (పండితత్రయం) ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు. ఆయన ప్రసిద్ధ తెలుగు రచన 'శివతత్వసారము'లో, శివభక్తి, భక్తి మరియు లింగధారణ యొక్క సూత్రాలను వివరించాడు. బసవేశ్వరుని ఆధ్యాత్మిక ఆదర్శాలచే లోతుగా ప్రభావితమైనప్పటికీ, పండితారాధ్యుడు వీరశైవాన్ని ఆంధ్రుల స్థానిక సామాజిక సందర్భానికి అనుగుణంగా మార్చాడు, దాని భక్తిని వేద సంప్రదాయాలతో సమన్వయం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు, ఇది ఆ ప్రాంతంలో ఆరాధ్య శైవ శాఖకు పునాది వేసింది.

Explanation

1509 CEలో విజయనగర సామ్రాజ్యం సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన వెంటనే, కృష్ణదేవరాయలు దక్కన్ సుల్తానేట్ల నుండి దూకుడు దాడులను ఎదుర్కొన్నారు. బీజాపూర్ సుల్తానేట్ వ్యవస్థాపకుడు మరియు పాలకుడు, యూసుఫ్ ఆదిల్ షా, సామ్రాజ్యం యొక్క ఉత్తర సరిహద్దు ప్రాంతాలపై క్రమం తప్పకుండా దాడులు చేసేవాడు. కృష్ణదేవరాయలు విజయవంతమైన రక్షణాత్మక మరియు ప్రతి-దూకుడు ప్రచారాన్ని నడిపించారు, 1510 CEలో దివానీ యుద్ధంలో బీజాపూర్ దళాలను నిర్ణయాత్మకంగా ఓడించారు. యూసుఫ్ ఆదిల్ షా ఘర్షణల సమయంలో గాయపడ్డాడు మరియు కొద్దికాలానికే కోవిల్కొండలో మరణించాడు, కృష్ణదేవరాయలు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైన రాయచూర్ దోయాబ్‌ను సురక్షితం చేసుకోవడానికి వీలు కల్పించింది.

Explanation

బహమనీ సుల్తానేట్ మరియు విజయనగర సామ్రాజ్యం మధ్య నిరంతర సంఘర్షణకు ప్రధాన కారణం సారవంతమైన మరియు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యమైన భూభాగాల ఆక్రమణ కోసం జరిగిన పోరాటం. అత్యంత వివాదాస్పద ప్రాంతం రాయచూర్ దోయాబ్, కృష్ణ మరియు తుంగభద్ర నదుల మధ్య ఉన్న అత్యంత సారవంతమైన భూమి. రెండు సామ్రాజ్యాలు అధిక ఉత్పాదకత కలిగిన కృష్ణా-గోదావరి డెల్టాపై నియంత్రణ సాధించడానికి, అలాగే అరేబియా మరియు పశ్చిమ ఆసియా నుండి మెరుగైన యుద్ధ గుర్రాల దిగుమతిని సురక్షితం చేయడానికి కీలకమైన కొంకణ్ తీరప్రాంతంపై తరచుగా ఘర్షణ పడ్డాయి.

Explanation

మద్రాస్ సైన్యం తిరుగుబాటు, చారిత్రాత్మకంగా వెల్లూరు తిరుగుబాటుగా పిలువబడుతుంది, ఇది 1806 జూలై 10న జరిగింది మరియు బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన తిరుగుబాట్లలో ఇది మొట్టమొదటిది. మద్రాస్ ఆర్మీలోని భారతీయ సైనికులు బ్రిటిష్ ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా తిరుగుబాటు చేసినప్పుడు వెల్లూరు కోటలో ఈ తిరుగుబాటు జరిగింది. హిందూ మరియు ముస్లిం సైనికుల మతపరమైన భావాలను తీవ్రంగా కించపరిచే కొత్త దుస్తుల కోడ్‌లు మరియు సైనిక నిబంధనలను ప్రవేశపెట్టడం దీనికి ప్రధాన కారణం. విధుల్లో ఉన్నప్పుడు నుదుటిపై మతపరమైన మరియు కుల చిహ్నాలను ధరించడాన్ని నిషేధించడం, గడ్డం గీయించుకోవడం లేదా నిర్దిష్ట పద్ధతిలో గడ్డం కత్తిరించుకోవడం, మరియు తోలుతో చేసిన కొత్త గుండ్రని తలపాగాను బలవంతంగా ప్రవేశపెట్టడం వంటి మార్పులు ఇందులో ఉన్నాయి. ఈ చర్యలు తమను క్రైస్తవ మతంలోకి బలవంతంగా మార్చే ప్రయత్నమని సైనికులు భావించారు, ఇది హింసాత్మకమైన కానీ స్వల్పకాలిక తిరుగుబాటుకు దారితీసింది, దీనిని త్వరగా ఆర్కాట్ నుండి వచ్చిన బ్రిటిష్ అశ్వికదళం అణిచివేసింది.

Explanation

1857 తరువాత బ్రిటిష్ భారత సైన్యం పునర్వ్యవస్థీకరణలో స్థానికులకు వ్యతిరేకంగా స్థానికుల ప్రతిఘటన విధానం ప్రతిపాదించబడింది. ఇది 1858లో సైనిక వ్యవస్థీకరణపై పంజాబ్ కమిటీచే రూపొందించబడింది మరియు గట్టిగా సిఫార్సు చేయబడింది, ఇందులో సర్ జాన్ లారెన్స్, సర్ నెవిల్ చాంబర్‌లైన్ మరియు సర్ హెర్బర్ట్ ఎడ్వర్డెస్ ఉన్నారు.

భారత సైన్యాన్ని సురక్షితంగా ఉంచడానికి, తగినంత యూరోపియన్ బలగంతో పాటు, స్థానికులకు వ్యతిరేకంగా స్థానికుల ప్రతిఘటన ఉండాలని కమిటీ పేర్కొంది. ఈ విధానం కింద, బ్రిటిష్ వారు వివిధ ప్రాంతాలు మరియు సంఘాల నుండి - గుర్‌ఖాలు, సిక్కులు మరియు పఠాన్‌ల వంటి - సైనికులను నియమించి, వారిని విభిన్న, ప్రాదేశిక రెజిమెంట్లుగా నిర్వహించారు. ఈ ఉద్దేశపూర్వక విభజన పోటీలను ప్రోత్సహించడానికి మరియు పరస్పర అవగాహన లేదా సామూహిక చర్యను నిరోధించడానికి రూపొందించబడింది, తద్వారా వారు బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా మరో తిరుగుబాటులో ఏకం కారని నిర్ధారించారు. ఈ కమిటీలో కీలక పాత్ర పోషించిన సర్ జాన్ లారెన్స్, తరువాత 1864 నుండి 1869 వరకు భారతదేశానికి వైస్రాయ్‌గా పనిచేశారు, ఈ సమయంలో ఈ నిర్మాణ సంస్కరణలు పటిష్టం చేయబడ్డాయి.

Explanation

1773 రెగ్యులేటింగ్ చట్టం ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ వ్యవహారాలను నియంత్రించడానికి మరియు పర్యవేక్షించడానికి బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం యొక్క మొదటి పార్లమెంటరీ జోక్యం. ఇంగ్లాండ్‌లో, ఇది కోర్ట్ ఆఫ్ ప్రొప్రైటర్స్‌లో ఓటింగ్ అర్హతలను మార్చడం ద్వారా మరియు కోర్ట్ ఆఫ్ డైరెక్టర్స్‌ను పునర్నిర్మించడం ద్వారా, వారి పదవీకాలాన్ని నాలుగు సంవత్సరాలకు పొడిగించడం ద్వారా, ప్రతి సంవత్సరం నాలుగో వంతు సభ్యులు పదవీ విరమణ చేసేలా కంపెనీ రాజ్యాంగాన్ని మార్చింది. భారతదేశంలో, ఇది బెంగాల్ గవర్నర్-జనరల్ పదవిని సృష్టించడం ద్వారా, నలుగురు సభ్యుల కార్యనిర్వాహక మండలి సహాయంతో, మరియు మద్రాస్ మరియు బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీలను బెంగాల్‌కు అధీనం చేయడం ద్వారా పరిపాలనా నిర్మాణాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించింది, తద్వారా కేంద్రీకృత పరిపాలనకు పునాదులు వేసింది.

Explanation

1907లో వందేమాతరం ఉద్యమం సందర్భంగా, బిపిన్ చంద్ర పాల్ రాజమండ్రితో సహా ఆంధ్రలో పర్యటించారు, ఇది స్థానిక యువతలో విస్తృతమైన జాతీయవాద నిరసనలకు ప్రేరణనిచ్చింది. ఆయన ప్రసంగాల తరువాత, రాజమండ్రి ప్రభుత్వ శిక్షణా కళాశాల విద్యార్థులు తరగతులకు వందేమాతరం బ్యాడ్జ్‌లు ధరించడం ప్రారంభించారు. ఆ సంస్థలో ఉపాధ్యాయ శిక్షణార్థిగా ఉన్న గడిచర్ల హరిసర్వోత్తమ రావు ఈ ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నారు మరియు బిపిన్ చంద్ర పాల్‌కు స్వాగత ప్రసంగం చేశారు.

ఈ ధిక్కారానికి ప్రతిస్పందనగా, కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ మార్క్ హంటర్ తీవ్రమైన క్రమశిక్షణా చర్యలు తీసుకున్నారు. గడిచర్ల హరిసర్వోత్తమ రావును కళాశాల నుండి బహిష్కరించారు, రాజమండ్రి కళాశాల సంఘటనలో ప్రత్యక్ష వలసవాద చర్యను ఎదుర్కొన్న మొదటి విద్యార్థి నాయకుడిగా నిలిచారు. అతనికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగం పొందకుండా శాశ్వతంగా నిషేధించారు.

Explanation

హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ 1938 జూలై 29న స్థాపించబడింది, దీనికి ప్రధాన నాయకుడిగా మరియు స్థాపకుడిగా స్వామి రామానంద తీర్థ కీలక పాత్ర పోషించారు. వెంకటేష్ భగవాన్ రావు ఖేడ్గికర్ గా జన్మించిన ఆయన, సన్యాసం స్వీకరించి స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి తన జీవితాన్ని అంకితం చేశారు. ఆయన నాయకత్వంలో, హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ పౌర హక్కులు, ప్రాతినిధ్య ప్రజాస్వామ్యం మరియు నిజాం రాచరిక రాష్ట్రమైన హైదరాబాద్ ను భారత యూనియన్ లో విలీనం చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ, నిజాం యొక్క నిరంకుశ పాలన మరియు రజాకార్ల మిలిటెన్సీని ప్రతిఘటిస్తూ ప్రజా ఉద్యమానికి నాయకత్వం వహించింది.

Explanation

భారత ప్రభుత్వ చట్టం, 1919 (మాంటెగ్యూ-చెమ్స్‌ఫర్డ్ సంస్కరణలు అని కూడా పిలుస్తారు) భారతదేశంలో కేంద్ర స్థాయిలో మొట్టమొదటిసారిగా ద్విసభ శాసనసభను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ చట్టం ఏకసభ ఇంపీరియల్ లెజిస్లేటివ్ కౌన్సిల్‌ను, కౌన్సిల్ ఆఫ్ స్టేట్ అని పిలువబడే ఎగువ సభ మరియు లెజిస్లేటివ్ అసెంబ్లీ అని పిలువబడే దిగువ సభతో కూడిన ద్విసభ పార్లమెంట్‌తో భర్తీ చేసింది. ఈ సంస్కరణ దేశంలో ప్రాతినిధ్య పార్లమెంటరీ వ్యవస్థ అభివృద్ధికి ఒక ముఖ్యమైన ముందడుగును సూచించింది.

Explanation

సెప్టెంబర్ 1893లో చికాగోలో జరిగిన ప్రపంచ మతాల పార్లమెంటులో భారతదేశానికి మరియు హిందూమతానికి స్వామి వివేకానంద ప్రాతినిధ్యం వహించారు. "అమెరికా సోదరసోదరీమణులారా!" అనే మాటలతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఆయన చారిత్రాత్మక ప్రసంగం, వేదాంతం మరియు యోగా యొక్క ప్రధాన తత్వాలను పాశ్చాత్య ప్రపంచానికి పరిచయం చేసింది మరియు మత సహనం, సామరస్యం మరియు సార్వత్రిక అంగీకారాన్ని నొక్కి చెప్పింది.

Explanation

భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ (INC) యొక్క 38వ వార్షిక ప్లీనరీ సమావేశం 1923 డిసెంబర్ 26 నుండి డిసెంబర్ 29 వరకు కాకినాడలో (చారిత్రాత్మకంగా కోకనాడగా పిలువబడేది) జరిగింది. మౌలానా మహమ్మద్ అలీ అధ్యక్షత వహించిన ఈ సమావేశం, ఆంధ్ర ప్రాంతంలో జరిగిన INC యొక్క మొట్టమొదటి వార్షిక సమావేశం. జాతీయ సమైక్యత, సామరస్యం, మరియు అంటరానితనం వ్యతిరేక కార్యక్రమాలు వంటి సామాజిక సంస్కరణలకు సంబంధించిన కీలక నిర్ణయాలు చర్చించబడినందున, ఆంధ్రలో స్వాతంత్ర్య పోరాట చరిత్రలో ఈ సంఘటన చాలా ముఖ్యమైనది. 1921లో విజయవాడలో అఖిల భారత కాంగ్రెస్ కమిటీ (AICC) సమావేశం జరిగినప్పటికీ, ఆంధ్రలో మొట్టమొదటి పూర్తిస్థాయి వార్షిక అఖిల భారత కాంగ్రెస్ సమావేశం 1923లో కాకినాడలో నిర్వహించబడింది.

Explanation

ఆంధ్ర మహాసభ యొక్క మొదటి సమావేశం 1913 మే నెలలో బాపట్లలో జరిగింది. తెలుగు మాట్లాడే ప్రజల కోసం భాషా రాష్ట్ర ఉద్యమానికి పునాది వేసిన ఈ చారిత్రాత్మక సమావేశానికి అప్పటి ప్రముఖ నాయకుడు మరియు మద్రాసు శాసన మండలి సభ్యుడు అయిన బయ్య నరసింహేశ్వర శర్మ (బి.ఎన్. శర్మ) అధ్యక్షత వహించారు.

Explanation

ఈ క్రమం వెన్నెముక గల అవయవం లేదా శరీర భాగం యొక్క నిర్మాణ పొరలను, బయటి పొర నుండి లోపలి కోర్ వరకు వరుసగా సూచిస్తుంది. చర్మం శరీరం యొక్క బయటి రక్షణాత్మక పొరను ఏర్పరుస్తుంది. చర్మం కింద కండర కణజాలం ఉంటుంది. ఇంకా లోతుగా అస్థిపంజర ఎముక ఉంటుంది, మరియు ఎముక యొక్క బోలు కుహరంలో మజ్జ ఉంటుంది. అందువల్ల, మజ్జ శరీరం యొక్క బయటి నుండి లోపలి భాగం వరకు ఈ తార్కిక శరీర నిర్మాణ పురోగతిని పూర్తి చేస్తుంది.

Explanation

అక్షరం F ఆంగ్ల వర్ణమాలలో 6వ అక్షరం. దాని వర్ణమాల స్థానాన్ని 2తో గుణిస్తే 6 × 2 = 12 వస్తుంది.

అదే సారూప్యతను అనుసరించి, అక్షరం R ఆంగ్ల వర్ణమాలలో 18వ అక్షరం. దాని వర్ణమాల స్థానాన్ని 2తో గుణిస్తే 18 × 2 = 36 వస్తుంది.

Explanation

సారూప్యతలోని సంబంధం సంగీత వాయిద్యాల వర్గాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. వేణువు మరియు ట్రంపెట్ గాలి వాయిద్యాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి, ఎందుకంటే అవి గాలి స్తంభాల కంపనం ద్వారా ధ్వనిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి. అదేవిధంగా, గిటార్ మరియు వయోలిన్ తీగ వాయిద్యాలుగా వర్గీకరించబడ్డాయి, ఎందుకంటే అవి తీగల కంపనం ద్వారా ధ్వనిని ఉత్పత్తి చేస్తాయి.

ఇది సారూప్యత నిర్మాణానికి సరిపోతుంది: వేణువు : ట్రంపెట్ : : గిటార్ : వయోలిన్

అందువల్ల, గాలి వాయిద్యాల జతకు అనుగుణంగా తీగ వాయిద్యాల జతను వయోలిన్ పూర్తి చేస్తుంది.

Explanation

GO. LA + GO + ON = LAGOON, LA మరియు ON మధ్య చొప్పించినప్పుడు చెల్లుబాటు అయ్యే ఆంగ్ల పదాన్ని ఏర్పరిచే ఏకైక ఎంపిక.

Explanation

ఇచ్చిన సారూప్యత ఆంగ్ల వర్ణమాలలోని అక్షరాల స్థానంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

N అక్షరం వర్ణమాలలో 14వ అక్షరం, మరియు V 22వ అక్షరం. వాటి స్థానాల మధ్య వ్యత్యాసం 8 (22 - 14 = 8).

అదే తర్కాన్ని మొదటి జతకు వర్తింపజేస్తే, A అక్షరం వర్ణమాలలో 1వ అక్షరం. దాని స్థానానికి 8 జోడిస్తే 9 వస్తుంది (1 + 8 = 9). వర్ణమాలలో 9వ అక్షరం I.

Explanation

ఈ సంబంధం ఆంగ్ల వర్ణమాలలోని అక్షరాల సంఖ్యా స్థానాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది: T = 20, R = 18 L = 12, J = 10

రెండు జతలలోనూ, మొదటి మరియు రెండవ అక్షరాల మధ్య వ్యత్యాసం -2 (మొదటి అక్షరం - 2 = రెండవ అక్షరం), మరియు అన్ని అక్షరాలు వర్ణమాలలో సరి సంఖ్య స్థానాలకు అనుగుణంగా ఉంటాయి.

ఇచ్చిన ఎంపికలలో, ఎంపిక 1 (PN, JH) మాత్రమే ఈ ఖచ్చితమైన తర్కాన్ని అనుసరిస్తుంది: P = 16, N = 14 (వ్యత్యాసం = -2) J = 10, H = 8 (వ్యత్యాసం = -2)

Explanation

ఈ సారూప్యత భాష యొక్క క్రమానుగత నిర్మాణాన్ని ఆధారంగా చేసుకుంది, ఇక్కడ భాష యొక్క చిన్న యూనిట్లు కలిసి పెద్ద యూనిట్లను ఏర్పరుస్తాయి. అక్షరం అనేది పదాన్ని ఏర్పరిచే భాగం, అదేవిధంగా, పదబంధం అనేది వాక్యాన్ని ఏర్పరిచే భాగం. ఇది భాషలో నిర్మాణ భాగాల యొక్క స్థిరమైన క్రమ సంబంధాన్ని ఏర్పరుస్తుంది.

Explanation

ఈ సారూప్యత కీలక భావనలను లేదా చర్యలను వాటి సంబంధిత వృత్తిపరమైన రంగాలతో ముడిపెడుతుంది.

చట్టం రంగంలో, ఒక సమస్య అనేది వివాదం, చర్చ లేదా కేసులో నిర్ణయించాల్సిన వాస్తవం లేదా చట్టానికి సంబంధించిన ప్రశ్న. కళా రంగంలో, గీయడం అనేది కాగితంపై గీతలు గీయడం ద్వారా చిత్రాన్ని, స్కెచ్‌ను లేదా రేఖాచిత్రాన్ని ఉత్పత్తి చేసే చర్య. అందువల్ల, సమస్య చట్టానికి సంబంధించినది అయితే, గీయడం కళకు సంబంధించినది.

Explanation

ఒక గడ్డ (knarl) చెట్టు కొమ్మపై కనిపించే ముడి లేదా ఉబ్బెత్తు. అదేవిధంగా, ఒక ముడి (knot) తాడుపై ఏర్పడే కట్టు లేదా చిక్కు. తద్వారా, కొమ్మకు గడ్డకు గల సంబంధం, తాడుకు ముడికి గల సంబంధానికి సారూప్యంగా ఉంటుంది.

Explanation

RE : EF, GH, IJ. EF, GH, IJ అనేవి వరుస అక్షరాల జతలు (5-6, 7-8, 9-10). HG ను రివర్స్ చేస్తే GH వస్తుంది, ఇది మధ్య జత. RE అనేది అక్షర-మొత్తం సంబంధాల ద్వారా KC/ME/No తో అనుసంధానించబడుతుంది (M+E=18=R). ఎంపిక 4 మాత్రమే సరిగ్గా ఖాళీలతో వరుస జతలను ఏర్పరుస్తుంది.

Explanation

ఉదయం ఒక యుగానికి ప్రారంభం, ఆరంభం లేదా మూలాన్ని సూచిస్తుంది (యుగం యొక్క ఉదయం వలె). అదేవిధంగా, అవరోహణ రాజుల పూర్వీకుల మూలం, వంశం లేదా వారసత్వాన్ని సూచిస్తుంది (రాజవంశం వలె). రెండు జతలు నామవాచకాన్ని దాని మూలం, ఆరంభం లేదా వంశంతో కలిపే సంబంధాన్ని స్థాపిస్తాయి.

Explanation

ప్రతి సంబంధంలో పదాల మధ్య స్థిరమైన సంఖ్యా వ్యత్యాసం 6 ద్వారా సారూప్యత ఏర్పడుతుంది. మొదటి జతలో, 16 మరియు 10 మధ్య వ్యత్యాసం 6. అదేవిధంగా, రెండవ జతలో, 76 మరియు 70 మధ్య వ్యత్యాసం కూడా 6. ఈ స్థిరమైన 6 వ్యత్యాసం అనుపాత సంబంధాన్ని సంతృప్తిపరుస్తుంది.

Explanation

ఈ సారూప్యత భాగం-నుండి-మొత్తం సంబంధాన్ని అనుసరిస్తుంది. ఒక పదం అనేది ఇతర పదాలతో కలిసి పూర్తి వాక్యాన్ని ఏర్పరిచే ప్రాథమిక యూనిట్. అదేవిధంగా, ఒక వాక్యం అనేది ఇతర వాక్యాలతో కలిసి ఒక పేరాను నిర్మించే ప్రాథమిక యూనిట్. ఇది భాషా నిర్మాణంలో చిన్న భాగాల నుండి పెద్ద నిర్మాణ యూనిట్ల వరకు స్థిరమైన క్రమానుగత పురోగతిని స్థాపిస్తుంది.

Explanation

I XX. రోమన్ సంఖ్యా తర్కం: I = 1 (రోమన్) అనేది A = 1వ అక్షరానికి (రెండూ 1ని సూచిస్తాయి) అనుగుణంగా ఉంటుంది. అదేవిధంగా, రోమన్ సంఖ్యలలో 22 అనేది XXII; XX అనేది ప్రాథమిక భాగం, ఇది ఎంపిక 2తో సరిపోలుతుంది.

Explanation

పదాల మధ్య గణిత సంబంధం నిష్పత్తి ద్వారా సూచించబడిన అనుపాతం:

x / 64 = 2 / y

పదాలను క్రాస్-మల్టిప్లై చేయడం వల్ల గుణకార సంబంధం వస్తుంది:

x × y = 64 × 2 = 128

ఈ సమీకరణంలో 4 మరియు 32 విలువలను ప్రతిక్షేపించడం వల్ల సంబంధం సంతృప్తి చెందుతుంది ఎందుకంటే:

4 × 32 = 128

ఇది అనుపాతాన్ని నిజం మరియు అర్ధవంతంగా చేస్తుంది.

Explanation

IHG UVW. నమూనా అవరోహణ→ఆరోహణ వరుస అక్షరాలు. IHG (అవరోహణ):ABC (ఆరోహణ) :: CBA (అవరోహణ):UVW (ఆరోహణ). ఎంపిక 3 ఒకే రివర్సల్ సంబంధంతో రెండు జతలను సంతృప్తిపరుస్తుంది.

Explanation

ప్రతి జతలోని అక్షరాల మధ్య సంబంధం వరుస అక్షర క్రమం, ఇక్కడ మొదటి అక్షరం వెంటనే రెండవ అక్షరం తర్వాత వస్తుంది.

C తర్వాత వెంటనే D వస్తుంది.

J తర్వాత వెంటనే K వస్తుంది.

W తర్వాత వెంటనే X వస్తుంది.

Explanation

ప్రతి జతలో సంబంధం ఏమిటంటే, వస్తువును కప్పి ఉంచే రక్షిత కవచం. కనురెప్ప (మూత) కంటికి రక్షిత కవచంగా పనిచేస్తుంది, టోపీ పెన్నుకు రక్షిత బాహ్య కవచం, మరియు కవర్ పుస్తకానికి రక్షిత బాహ్య పొర. ఈ పదాలను చొప్పించడం ద్వారా తార్కిక సారూప్యత స్థిరంగా మరియు సంపూర్ణంగా మారుతుంది.

Explanation

కామా, దీర్ఘ విరామం, హైఫన్. విరామ చిహ్నాల సారూప్యత: కామా = సంక్షిప్త విరామం; కోలన్ = దీర్ఘ విరామం; హైఫన్ = ఆలోచనలో మార్పు. ఎంపిక 1 మూడు ఖాళీలను సరిగ్గా పూరిస్తుంది.

Explanation

ఈ సారూప్యత పర్యాయపదాలు మరియు వ్యతిరేక పదాల సంబంధాలను స్థాపిస్తుంది. విదేశీ (Foreign) మరియు విదేశీ (exotic) పర్యాయపదాలు, ఎందుకంటే రెండూ దూర దేశానికి చెందిన లేదా లక్షణమైన దేనినైనా సూచిస్తాయి. అదేవిధంగా, విలాసవంతమైన (lavish) మరియు సమృద్ధిగా (profuse) పర్యాయపదాలు, రెండూ అసాధారణంగా సమృద్ధిగా, విపరీతంగా లేదా పెద్ద మొత్తంలో ఉత్పత్తి చేయబడిన దేనినైనా వివరిస్తాయి. చివరి భాగంలో, సరళత (simplicity) విలాసానికి (luxury) వ్యతిరేకం, ఇది 'వ్యతిరేకం' అని పేర్కొన్న ప్రతికూల సంబంధానికి సరిగ్గా సరిపోతుంది.

Explanation

ఈ సారూప్యత ఒక చోదక శక్తి లేదా ప్రేరణ మరియు కదలిక, చర్య లేదా స్థితిలో మార్పును కలిగించడానికి దానిపై పనిచేసే వస్తువు మధ్య సంబంధంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

గాలి అనేది గాలిపటంపై పనిచేసి, దానిని పైకి లేపి, కదలికలో ఉంచే బాహ్య భౌతిక శక్తి.

అదేవిధంగా, motive అనేది చర్యను ప్రారంభించడానికి మరియు ప్రవర్తనను నిర్దేశించడానికి మానవునిపై పనిచేసే అంతర్గత మానసిక శక్తి లేదా చోదకం.

భౌతికశాస్త్రంలో, పీడనం అనేది స్థానభ్రంశం, కదలిక లేదా విరూపణను కలిగించడానికి భౌతిక ద్రవ్యరాశిపై పనిచేసే చోదక శక్తి.

అందువల్ల, గాలి గాలిపటానికి సంబంధించినది, motive మానవునికి సంబంధించినది, పీడనం ద్రవ్యరాశికి సంబంధించినది.

Explanation

ప్రతి జతలోని సంఖ్యల మధ్య సంబంధం తరువాతి సంఖ్య (successor relation) పై ఆధారపడి ఉంటుంది, ఇక్కడ x అనే సంఖ్య x + 1 కి మ్యాప్ చేయబడుతుంది.

మొదటి సంబంధం కోసం, 99 : 100 ఎందుకంటే 99 + 1 = 100. రెండవ సంబంధం కోసం, 999 : 1000 ఎందుకంటే 999 + 1 = 1000. మూడవ సంబంధం కోసం, 665 : 666 ఎందుకంటే 665 + 1 = 666.

ఇది తప్పిపోయిన సంఖ్యల క్రమాన్ని 100, 999, మరియు 666 గా ఇస్తుంది.

Explanation

ఈ సారూప్యతలోని సంబంధం 1 నుండి 11 నిష్పత్తిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

మొదటి పదానికి, 9 కి 99 తో సంబంధం ఉంది ఎందుకంటే 9/99 = 1/11.

రెండవ పదానికి, 10 కి 110 తో సంబంధం ఉంది ఎందుకంటే 10/110 = 1/11.

మూడవ పదానికి, 14 కి 420 తో సంబంధం లేదు ఎందుకంటే 14/420 = 1/30, ఇది 1/11 కి సమానం కాదు.

Explanation

ఇంగ్లీష్ అక్షరమాల క్రమంగా 1 నుండి 26 వరకు సంఖ్యలు ఇవ్వబడ్డాయి, ఇక్కడ A 1 కి, B 2 కి, మరియు అలా కొనసాగుతుంది.

ఈ అక్షర స్థాన వ్యవస్థను ఉపయోగించి: E అక్షరం అక్షరమాలలో 5వ అక్షరం, అంటే 5 అనేది E కి. I అక్షరం అక్షరమాలలో 9వ అక్షరం, అంటే I అనేది 9 కి. V అక్షరం అక్షరమాలలో 22వ అక్షరం, అంటే 20 (ఇది T ని సూచిస్తుంది) అనేది V కి కాదు.

సరైన ఎంపిక నుండి విలువలను ప్రతిక్షేపించడం ద్వారా అనాలజీని పరిపూర్ణంగా పూర్తి చేస్తుంది: 5 అనేది E కి వలె, I అనేది 9 కి వలె, 20 అనేది V కి కాకుండా.

Explanation

ఈ సారూప్యతలు రెండు విభిన్న రకాల తార్కిక సంబంధాలపై ఆధారపడి ఉన్నాయి: నిర్మూలన మరియు క్షయం.

మొదట, నిర్మూలన/చికిత్స సంబంధం: వ్యాధికి వైద్యం ఎలాగో, అజ్ఞానానికి విద్య అలాగ. వైద్యం వ్యాధిని నయం చేయడానికి మరియు నిర్మూలించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది, అలాగే విద్య అజ్ఞానాన్ని నయం చేయడానికి మరియు నిర్మూలించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.

రెండవది, సంక్రమణ మరియు క్షయం సంబంధం: అవినీతి ప్రభుత్వానికి ఎలాగో, శిలీంధ్రం కలపకు అలాగ. అవినీతి ప్రభుత్వంపై దాడి చేసి, క్షీణింపజేసే విధ్వంసక కారకంగా పనిచేస్తుంది, అలాగే శిలీంధ్రం కలపపై దాడి చేసి, క్షీణింపజేసే విధ్వంసక కారకంగా పనిచేస్తుంది.

కాబట్టి, ఖాళీలను వరుసగా పూరిస్తే: వ్యాధి, ప్రభుత్వం, విద్య, కలప.

Explanation

ఈ సారూప్యత కీళ్ళు మరియు అవి వంగడానికి లేదా తిరగడానికి వీలు కల్పించే నిర్మాణాల మధ్య సంబంధంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మోకాలు కాలు యొక్క కీలు. ఇది తలుపుకు తిరిగే కీలుగా పనిచేసే కీలుకు సారూప్యంగా ఉంటుంది. అదేవిధంగా, భుజం అనేది మొండెముకు చేయిని కలిపే కీలు, మరియు కణుపు అనేది వేలి యొక్క కీలు. ప్రతి పదం దాని సంబంధిత శరీర భాగం లేదా వస్తువుతో అనుబంధించబడిన ప్రధాన కీలు కీలును సూచిస్తుంది.

Explanation

వేప, పుచ్చకాయ, కలప, టీ. పేజీలో అందించిన సమాధాన కీ స్పష్టంగా ప్రశ్న 147కి సరైన ఎంపికగా '1' అని పేర్కొంది.

Explanation

ఈ సారూప్యత పదార్థాలను వాటి సహజ రసాయన, జీవసంబంధమైన లేదా భౌతిక విచ్ఛిన్నం, పరివర్తన లేదా విభజన ప్రక్రియలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది:

కుళ్ళిపోవడం అనేది కలపను విచ్ఛిన్నం చేసే సహజ క్షయం ప్రక్రియ. పులియబెట్టడం (Ferment) అనేది చక్కెరను విచ్ఛిన్నం చేసి మార్చే జీవరసాయన ప్రక్రియ. విడగొట్టడం (Split) అనేది పాలు పాడైనప్పుడు విరిగిపోయే రసాయన విభజన ప్రక్రియ. విరగడం (Break) అనేది దృఢమైన వస్తువుల యాంత్రిక పగుళ్లు లేదా భౌతిక నష్టాన్ని సూచిస్తుంది, ఇది పువ్వుతో సంబంధం ఉన్న సేంద్రీయ విచ్ఛిన్నం లేదా పరివర్తన ప్రక్రియ కాదు.

Explanation

ఇది బహుళ-సాదృశ్య ప్రశ్న, ఇక్కడ ప్రతి జతలోని మొదటి మరియు రెండవ పదాల మధ్య సంబంధం సారూప్యంగా ఉంటుంది:

కుంటివాడిలో ప్రధానంగా ప్రభావితమయ్యే లేదా వైకల్యం కలిగించే అవయవాలు కాళ్ళు. కర్ల్ అనేది జుట్టు యొక్క లక్షణ శైలి, ఆకారం లేదా లక్షణం. అంశం అనేది వ్యాసం యొక్క ముఖ్యమైన థీమ్ లేదా విషయ వస్తువు. కట్, అంటే ఆకస్మిక లేదా మొరటుగా ఉండేది, మర్యాదల రకాన్ని వివరిస్తుంది.

Explanation

ఈ సారూప్యత ముడి పదార్థం మరియు దాని నుండి తయారు చేయబడిన తుది ఉత్పత్తి మధ్య సంబంధంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. తివాచీ తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే ముడి పదార్థం జనుము, అలాగే వస్త్రం తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే ముడి పదార్థం పత్తి, మరియు పుస్తకం తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే ముడి పదార్థం కాగితం. చివరి భాగంలో, సంచి తయారు చేయడానికి కలప ముడి పదార్థం కాదు, ఇది నమూనాను పూర్తి చేస్తుంది.