Current Affairs

Sign in

31 ऑग, 2026 चे प्रश्न

6 प्रश्न · प्रति लेख एक

  • MPSC
    राज्यव्यवस्था आणि शासनGS2

    मुंबई उच्च न्यायालयाचा महाराष्ट्र FDA च्या कारवाईवर आक्षेप

    Why It Matters

    हे प्रकरण नियामक अंमलबजावणी (राज्य FDA आयुक्तांसारख्या कार्यकारी प्राधिकरणांच्या नेतृत्वाखालील) आणि कलम 226 अंतर्गत न्यायिक पुनर्विलोकन यांमधील घटनात्मक संघर्ष अधोरेखित करते. प्रशासकीय अधिकारांचे संतुलन, वैधानिक आवश्यकता (जसे की सुधारणा नोटीस) आणि नैसर्गिक न्यायाची न्यायिक अंमलबजावणी समजून घेणे MPSC Combined Prelims च्या उमेदवारांसाठी राज्यव्यवस्था, शासन आणि राज्य-विशिष्ट प्रशासन या विभागांमध्ये अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

  • MPSC
    राज्यव्यवस्था आणि शासनGS2
    उच्च प्राधान्य

    मराठा आरक्षण आंदोलन: जरांगे यांची सर्वांसाठी कुणबी प्रमाणपत्राची मागणी

    Why It Matters

    मराठा आरक्षणाचा मुद्दा ही महाराष्ट्रातील एक महत्त्वपूर्ण सामाजिक-राजकीय चळवळ आहे. MPSC Combined पूर्व परीक्षेसाठी ही घडामोड अत्यंत महत्त्वाची आहे, कारण यामध्ये प्रशासकीय समित्या (संदीप शिंदे समिती), ऐतिहासिक प्रादेशिक दस्तऐवज (हैदराबाद स्टेट/मराठवाडा) आणि मागासवर्गीयांचे नियमन करणाऱ्या घटनात्मक चौकटी (NCBC) यांचा संबंध येतो.

  • MPSC
    राज्यव्यवस्था आणि शासनGS2

    मुंबई उच्च न्यायालयाकडून तांत्रिक बिघाडामुळे लिपिक टायपिंग परीक्षा रेष

    Why It Matters

    हा लेख भारतीय संविधानाच्या कलम २२९ अंतर्गत उच्च न्यायालयाच्या प्रशासकीय स्वायत्ततेला अधोरेखित करतो, जिथे न्यायव्यवस्था राज्य लोकसेवा आयोग किंवा कार्यकारी नियंत्रणापासून स्वतंत्र राहून स्वतः भरती आणि प्रशासकीय कर्मचाऱ्यांच्या नियमांचे व्यवस्थापन करते. मुंबई उच्च न्यायालयाची रचना, खंडपीठे आणि प्रशासकीय सीमा समजून घेणे MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

  • MPSC
    भूगोलGS3

    नेपाळ पूर: नागपूरचे वारकरी व नागरिक महाराष्ट्रात सुखरूप परतले

    Why It Matters

    ही घटना नाजूक हिमालयीन परिसंस्थेतील हवामान-प्रेरित आकस्मिक पूरांच्या (उदा. भोटेकोशीचा पूर) वाढत्या वारंवारतेवर प्रकाश टाकते आणि परदेशात अडकलेल्या नागरिकांची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी सीमापार आपत्ती व्यवस्थापन, द्विपक्षीय पायाभूत सुविधा साहाय्य (जसे की बेली ब्रिज) आणि सक्रिय राज्य-स्तरीय प्रशासकीय समन्वयाचे अत्यंत महत्त्व अधोरेखित करते.

  • MPSC
    भूगोलGS3

    छत्रपती संभाजीनगर गॅस पाइपलाइन गळती आणि आपत्ती व्यवस्थापन

    Why It Matters

    MPSC संयुक्त पूर्वपरीक्षेसाठी, महाराष्ट्रातील पायाभूत सुविधा प्रकल्प (जसे की 701-km समृद्धी एक्सप्रेसवे), प्रमुख राष्ट्रीय महामार्ग (जसे की धुळे-सोलापूर NH-52) आणि PSU-नेतृत्वाखालील ऊर्जा पायाभूत सुविधा (GAIL पाइपलाइन) हे भूगोल आणि अर्थव्यवस्था या विषयांमध्ये वारंवार प्रश्न विचारले जाणारे क्षेत्र आहेत. ही घटना सार्वजनिक वाहतूक कॉरिडॉर आणि महत्त्वपूर्ण औद्योगिक मालमत्तांचा परस्परसंबंध अधोरेखित करते, जे आपत्ती व्यवस्थापन आणि प्रादेशिक नियोजनाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

  • MPSC
    भूगोलGS3
    उच्च प्राधान्य

    समृद्धी महामार्ग: ITMS कामासाठी वाहतूक निर्बंध जाहीर

    Why It Matters

    MPSC संयुक्त पूर्वपरीक्षेसाठी, समृद्धी महामार्गासारखे राज्यातील प्रमुख पायाभूत सुविधा प्रकल्प, त्यांचे वाहतूक मार्ग (नाशिकसारखे जिल्हे, सिन्नर/इगतपुरीसारखे इंटरचेन्ज) आणि ITMS सारख्या सुरक्षा तंत्रज्ञानाचा समावेश, हे महाराष्ट्राचा भूगोल आणि पायाभूत सुविधा विकास याअंतर्गत वारंवार प्रश्न विचारले जाणारे घटक आहेत.

  • 23 संबंधित PYQ · सोडवू शकता?
    भूगोलGS3
    उच्च प्राधान्य

    National Biodiversity Authority Disburses ABS Funds for Conservation

    Why It Matters

    This article highlights the real-world operationalization of the Nagoya Protocol's Access and Benefit-Sharing (ABS) mechanism in India. It showcases how commercial utilization of genetic resources is linked back to grassroots conservation and local community livelihoods, demonstrating the execution of statutory mandates under the Biological Diversity Act, 2002. Understanding this model is essential for answering questions on environmental governance and biodiversity conservation.

  • 7 उजळणी-तयार तथ्ये
    विज्ञान आणि तंत्रज्ञानGS3
    उच्च प्राधान्य

    Tri Services Future Warfare Course Concludes in New Delhi

    Why It Matters

    The training highlights India's ongoing efforts to modernize its armed forces in response to the changing, tech-driven landscape of modern conflict. Understanding 'jointness', technology integration (AI, space, cyber), and theaterisation is vital for GS Paper 3 (Security and Science & Tech) and for writing comprehensive answers on defense reforms and contemporary security threats.

  • अर्थव्यवस्थाGS3
    उच्च प्राधान्य

    India Chile CEPA Talks Advance for Critical Minerals and Trade Growth

    Why It Matters

    The transition from a PTA to a CEPA with Chile is strategically vital for India's external sector. It not only enhances bilateral trade in high-value services and pharmaceuticals but also secures crucial critical minerals like lithium and copper, which are essential for India's clean energy transition and EV manufacturing goals. This exemplifies India's shift towards proactive bilateralism to counter global protectionist trends.

  • भूगोलGS3
    उच्च प्राधान्य

    Swachh Bharat Mission Urban Progress and Waste Management Review

    Why It Matters

    Urban waste management and legacy dumpsite remediation are crucial for public health, land reclamation, and climate mitigation. SBM-U 2.0 and AMRUT's execution by urban local bodies directly impacts India's Sustainable Development Goals (SDG 6 and SDG 11) and represents a key administrative-environmental challenge frequently tested in the UPSC exam.

  • 9 संबंधित PYQ · सोडवू शकता?
    राज्यव्यवस्था आणि शासनGS2
    उच्च प्राधान्य

    VB-G RAM G Scheme Migration and e-KYC Employment Norms

    Why It Matters

    This development addresses the critical debate surrounding technology-led exclusion in social welfare delivery. The transition from MGNREGA to VB-G RAM G and the decoupling of mandatory e-KYC from the right to work demonstrate how the state balances administrative database hygiene (via digital tools) with the protection of statutory rights for the most vulnerable rural populations.

  • 6 उजळणी-तयार तथ्ये
    राज्यव्यवस्था आणि शासनGS2
    उच्च प्राधान्य

    Caste Census Methodology and Unique Coding Demands

    Why It Matters

    The issue of caste census and the technical challenges of data collection (such as caste coding) directly impact social justice, targeted welfare delivery, and representation. Understanding the administrative hurdles, such as regional synonyms and sub-castes, is crucial for analyzing the effectiveness of India's census methodologies and welfare policies.

  • भूगोलGS3
    उच्च प्राधान्य

    Himalayan Seismic Vulnerability and Urban Infrastructure Risks

    Why It Matters

    This article remains highly relevant as the Himalayan region continues to face compounding disasters (such as the Joshimath land subsidence in 2023 and frequent seismicity in North India). It addresses the core GS3 syllabus topic of disaster management, illustrating the critical nexus between infrastructure development, physical geography, and institutional preparedness.

  • विज्ञान आणि तंत्रज्ञानGS3
    उच्च प्राधान्य

    Institutional Inefficiencies Hinder Indigenisation in Defence Sector

    Why It Matters

    This article provides a critical analysis of India's defense acquisition and manufacturing landscape. In the context of a challenging security environment on India's borders, understanding the structural and bureaucratic bottlenecks in achieving defense self-reliance is highly relevant for both GS Paper III (Security & Technology) and GS Paper II (Governance & Institutional Reforms).

  • 9 संबंधित PYQ · सोडवू शकता?
    राज्यव्यवस्था आणि शासनGS2
    उच्च प्राधान्य

    India Focuses on BRICS and SCO Summits for Regional and Global Goals

    Why It Matters

    This article captures a landmark moment in modern Indian foreign policy: the expansion of the SCO to include India and the institutional launch of the BRICS NDB. It underscores India's strategic balancing act—collaborating with Russia and China on Eurasian security and non-Western financial platforms, while simultaneously lobbying them to support its bid for a permanent UNSC seat. It provides crucial context for understanding India's 'multi-aligned' foreign policy.

  • 7 उजळणी-तयार तथ्ये
    राज्यव्यवस्था आणि शासनGS2
    उच्च प्राधान्य

    Cauvery River Water Sharing Dispute and Legal Proceedings

    Why It Matters

    The Cauvery River water dispute is a highly critical and recurring theme in Indian federalism. It exemplifies the constitutional, statutory, and administrative challenges of transboundary water governance under Article 262 and the Inter-State River Water Disputes Act, 1956. It highlights the complexities of devising a functional distress-sharing formula during dry years and balances the overlapping domains of judicial intervention, federal coordination, and regional agricultural survival (Kuruvai and Samba crops).

  • विज्ञान आणि तंत्रज्ञानGS3

    Legal Metrology Indian Standard Time Rules and Digital Sovereignty

    Why It Matters

    This notification represents a major step toward digital sovereignty and national security by establishing a domestic, legally traceable time-synchronization standard. It eliminates critical dependencies on foreign time servers, streamlines legal admissibility of digital forensic evidence, and protects consumer transactions from latency-driven billing discrepancies.

  • राज्यव्यवस्था आणि शासनGS2

    India Uzbekistan Strategic Partnership and Regional Cooperation

    Why It Matters

    This state visit showcases the implementation of India's 'Connect Central Asia Policy' through a multi-dimensional approach. Beyond strategic security and economic ties, India is leveraging soft-power tools (Buddhist site conservation) and environmental diplomacy (Aral Sea restoration fund) to deepen its footprint in a region heavily influenced by other global powers, highlighting its growing leadership in the Global South.

  • 10 संबंधित PYQ · सोडवू शकता?
    अर्थव्यवस्थाGS3

    Mission Rangeen Machhli 2031 Launched for Ornamental Fisheries Sector

    Why It Matters

    While food fish dominates India's blue economy discourse, ornamental fisheries represent a highly lucrative, low-footprint, and high-value allied sector. 'Mission Rangeen Machhli 2031' highlights the shift toward agricultural diversification and non-farm rural employment, particularly for women's self-help groups (SHGs). Understanding such missions is critical for GS Paper 3 questions on livestock rearing, technological interventions in agriculture, and rural livelihood diversification.

  • 6 उजळणी-तयार तथ्ये
    राज्यव्यवस्था आणि शासनGS2

    FSSAI Regulates Alcoholic Beverages Under Food Safety Standards

    Why It Matters

    This issue highlights the vital regulatory role of statutory bodies like FSSAI in public health protection. It demonstrates how food safety laws are applied to demerit goods like alcohol, managing the tension between commercial marketing, public health (Article 47), and complex federal-state jurisdictions.