Current Affairs

Sign in
અર્થતંત્રGS3
GS3

વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટમાં સેમીકંડક્ટર અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન પર વિશેષ ભાર

Source:thestatesman ↗

આ શા માટે મહત્વનું છે

આ લેખ ગુજરાતમાં મહત્વપૂર્ણ આર્થિક અને ટેકનોલોજી નીતિગત પરિવર્તનો પર પ્રકાશ પાડે છે, જે હાઇ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ (સેમિકન્ડક્ટર), સ્વચ્છ ઉર્જા (ગ્રીન હાઇડ્રોજન) અને ડિજિટલ ઇનોવેશન (AI) ના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યો સાથે સુસંગત છે, જે રાજ્ય સ્તરની સિવિલ સેવા પરીક્ષાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ વિષયો છે.

સારાંશ

આગામી વાયબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ 2027 નો ઉદ્દેશ્ય સેમિકન્ડક્ટર, ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ સહિતના હાઇ-ટેક અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર ક્ષેત્રોને પ્રકાશિત કરવાનો છે. આ ધ્યાન વૈશ્વિક રોકાણોને આકર્ષવા માટે ગુજરાતનીૌ ઔદ્યોગિક આધુનિકીકરણ, હ્રીન એનર્જી ટ્રાન્ઝિશન અને ટેક્નોલોજીકલ ઇનોવેશન પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • वाઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ ૨૦૨૭ સેમિકન્ડક્ટર્સ, ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) જેવા અદ્યતન ટેકનોલોજી ક્ષેત્રો પર વિશેષ ભાર મૂકશે.
  • ગુજરાત, ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન અને ગ્રીન એનર્જી નીતિઓ જેવી પહેલોને આગળ વધારીને, ભારતમાં એક અગ્રણી રોકાણ ગંતવ્ય અને ઔદ્યોગિક મહાશક્તિ તરીકે પોતાનું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે.
  • આ શિખર સંમેલન વૈશ્વિક રોકાણને આકર્ષવા, આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા અને ઉભરતી ટેકનોલોજીઓમાં ટકાઉ આર્થિક વિકાસને વેગ આપવા માટેનું પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.

મહત્વપૂર્ણ શબ્દો

વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટ

ગુજરાત દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણો આકર્ષવા, આર્થિક સુધારાઓનું પ્રદર્શન કરવા અને હાઇ-ટેક તથા ભવિષ્ય માટે તૈયાર ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે યોજાતી એક મુખ્ય દ્વિવાર્ષિક વૈશ્વિક વેપાર અને રોકાણ શિખર પરિષદ.

UPSC context

GS પેપર III (આર્થિક વિકાસ,industrial policy, રોકાણ પ્રવાહો) અને પ્રાદેશિક આર્થિક શાસન મોડેલો માટે સંબંધિત.

Source
ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન

MeitY હેઠળની એક વિશેષ શાખા જે ભારતમાં ટકાઉ સેમિકન્ડક્ટર અને ડિસ્પ્લે મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવા માટેની લાંબા ગાળાની રણનીતિઓને આગળ ધપાવવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે.

UPSC context

GS પેપર III (વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી - સ્વદેશી ટેક્નોલોજી,ૌદ્યોગિક વિકાસ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ) માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ.

Source

સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો

Economy Industrial Policy & Technology

ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન (ISM) ના મુખ્ય સંસ્થાકીય સ્તંભો અને ઉદ્દેશ્યો શું છે?

  • નોડલ મંત્રાલય: ભારતમાં એક વાઇબ્રન્ટ સેમિકન્ડક્ટર અને ડિસ્પ્લે ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે ભારે નાણાકીય ફાળવણી સાથે ૨૦૨૧ માં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિક મંત્રાલય (MeitY) હેઠળ શરૂ કરવામાં આવ્યું.
  • નાણાકીય સહાય: સેમિકોન્ડક્ટર ફેબ્રિકેશન (ફેબ) યુનિટ્સ, ડિસ્પ્લે ફેબ્સ અને કમ્પાઉન્ડ સેમિકોન્ડક્ટર સુવિધાઓ સ્થાપવા માટે પ્રોજેક્ટ ખર્ચના 50% સુધીની નાકીય સહાય પૂરી પાડે છે.
  • વ્યૂહાત્મક ધ્યેય: સપ્લાય શૃંખલાઓને સુરક્ષિત કરીને અને ટોચની વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર દિગ્ગજોને આકર્ષિત કરીને ભારતને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે વૈશ્વિક હબ તરીકે સ્થાપિત કરવાનો હેતુ છે.

આંતર-વિષય પેટર્ન

  • રાજ્ય ઔદ્યોગિક શિખર સંમેલનો + રાષ્ટ્રીય ટેક મિશન

    વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત જેવા રાજ્ય-સ્તરીય ઔદ્યોગિક સંમેલનો ગ્રીન હાઇડ્રોજન અને સેમિકન્ડક્ટર્સ અંગેના રાષ્ટ્રીય મિશન સાથે વધુને વધુ જોડાઈ રહ્યા છે, જે હાઇ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગમાં સહકારી સંઘવાદની કસોટી કરે છે.

  • ફિન્ટેક હબ્સ + ડીપ ટેક ઇન્વેસ્ટમેન્ટ કોરિડોર્સ

    GIFT સિટીનું AI અને સેમિકન્ડક્ટર રોકાણો સાથેનું એકીકરણ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે ઘરેલુ નાણાકીય હબ ટેક-ઇનોવેશન કોરિડોર તરીકે વિકસી રહ્યા છે.

ગુજરાતના સેમિકન્ડક્ટર હબ્સ (સાણંદ/ધોલેરા)ને ઇન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન લક્ષ્યાંકો સાથે જોડતા વિધાન-આધારિત પ્રશ્નની અપેક્ષા રાખો.

સંલગ્ન PYQ · 2

સંલગ્ન PYQ · 2

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    Which of the following statements are correct regarding the economy of Gujarat according to the Socio-Economic Review, 2024-2025 of Gujarat? 1. Gujarat has consistently contributed over 8% to India's GST collections, highlighting its economic vitality and strength. 2. During the year 2022-23, Gujarat stood first in handling total cargo among the states of India. 3. According to the results of Annual Survey of Industries (ASI) 2022-23, Gujarat is first in the country in Industrial Production and Fixed Capital.

  • 2026GPSC_PRELIMSGS1

    With reference to the 'India Semiconductor Mission' (ISM), consider the following statements: 1. The India Semiconductor Mission (ISM) is established as an independent business division within the 'Digital India Corporation' to build a semiconductor and display ecosystem. 2. The mission aims to transition India's role from a traditional 'consumer' of semiconductors to a significant 'producer' and an integrated participant in the Global Semiconductor Value Chain. Which of the above statement(s) is/are correct?