Current Affairs

ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్ట సవరణల ప్రతిపాదన

Source:prsindia ↗

ఇది ఎందుకు ముఖ్యం

AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టానికి చేసే సవరణలు ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిపాలన, అంతరాష్ట్ర సంబంధాలు, ఆస్తుల పంపిణీ మరియు ఆర్థిక బాధ్యతలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావాన్ని చూపుతాయి, ఇది రాష్ట్ర స్థాయి సివిల్ సర్వీసెస్ పరీక్షలకు అత్యంత కీలకమైన అంశంగా మారుస్తుంది.

సారాంశం

ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ సవరణ బిల్లు, 2026, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాలకు సంబంధించి పరిపాలనాపరమైన నిబంధనలు, వ్యవస్థాగత నిర్మాణాలు లేదా ఆర్థిక ఏర్పాట్లపై ప్రభావం చూపేలా, 2014 నాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంలో శాసనపరమైన మార్పులను ప్రవేశపెట్టింది.

ముఖ్య అంశాలు

  • ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ సవరణ బిల్లు, 2026, ప్రధానమైన ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014ను సవరించడానికి ప్రయత్నిస్తుంది.
  • ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ ఉత్తరాధికార రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన సంస్థాగత మరియు పరిపాలనా ఏర్పాట్లు, వనరుల పంపిణీ లేదా చట్టబద్ధమైన నిబంధనలతో వ్యవహరిస్తుంది.
  • అసలు 2014 చట్టంలో విభజన నిబంధనలు, ఆస్తుల కేటాయింపు మరియు ఆర్థిక విషయాలను నియంత్రించే 12 భాగాలు, 108 విభాగాలు మరియు 13 షెడ్యూల్‌లు ఉన్నాయి.

ముఖ్యమైన పదాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ సవరణ బిల్లు

ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 సవరణకు పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టిన శాసనపరమైన చట్టబద్ధమైన చర్య, ఇది అమరావతిని ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క ఏకైక రాజధాని నగారంగా పూర్వకాల ప్రభావంతో అధికారికంగా చేర్చుతుంది.

UPSC context

APPSC గ్రూప్ 1/2 (పాలిటీ మరియు AP చరిత్ర/ఆర్థిక వ్యవస్థ) కొరకు అత్యంత కీలకం, సమాఖ్య నిబంధనలు, రాష్ట్ర రాజధాని పరిణామం మరియు శాసనసభ సవరణలను పరీక్షిస్తుంది.

Source
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014

2014లో పార్లమెంటు ద్వారా ఆమోదించబడిన ప్రాథమిక కేంద్ర చట్టం, ఇది పూర్వపు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రത്തെ ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ అనే వారసత్వ రాష్ట్రాలుగా విభజించింది.

UPSC context

భారతీయ సమాఖ్య విధానం మరియు ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం సిలబస్ కింద ఏపీపీఎస్సీ పరీక్షలకు అత్యంత కీలకం, ఇది పరిపాలనా, ఆర్థిక మరియు సంస్థాగత విభజన నిబంధనలను పరీక్షిస్తుంది.

Source
భారత పార్లమెంట్

భారతదేశపు అత్యున్నత శాసనసభ, దీనిలో రాష్ట్రపతి, లోక్‌సభ మరియు రాజ్యసభ ఉంటాయి. కొత్త రాష్ట్రాలను ఏర్పాటు చేయడానికి మరియు సరిహద్దులను మార్చడానికి ఆర్టికల్ 3 కింద దీనికి అధికారాలు కల్పించబడ్డాయి.

UPSC context

APPSC/UPSC పాలిటీకి (భారత రాజ్యాంగం మరియు సమాఖ్య వ్యవస్థ) అత్యంత కీలకం, రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ మరియు చట్టపరమైన సవరణలకు సంబంధించి శాసనసభా అధికారాలను ఇది పరీక్షిస్తుంది.

Source

అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు

Indian Polity and Governance

भारतीय రాజ్యాంగం ప్రకారం కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు మరియు వాటి సరిహద్దులు, పేర్లలో మార్పులు చేయడానికి గల రాజ్యాంగపరమైన నిబంధనలు ఏమిటి?

  • ఆర్టికల్ 3 అధికారాలు: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 3 ప్రకారం పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా ఒక రాష్ట్రాన్ని వేరు చేయడం, కలపడం లేదా సరిహద్దులను మార్చడం ద్వారా కొత్త రాష్ట్రంను ఏర్పాటు చేయవచ్చు.
  • ముందస్తు సిఫార్సు: పార్లమెంటులో సరిహద్దులను లేదా పేర్లను ప్రభావితం చేసే బిల్లును ప్రవేశపెట్టే ముందు రాష్ట్రపతి సిఫార్సు తప్పనిసరి.
  • నాన్‌-బైండింగ్ అభిప్రాయాలు: ఆర్టికల్ 3 యొక్క ప్రోవిజో కింద వ్యక్తపరిచిన రాష్ట్ర శాసనసభ అభిప్రాయాలు పార్లమెంటుపై బద్ధం కావు.

అంతర-అంశ నమూనాలు

  • ఆర్టికల్ 3 పునర్వ్యవస్థీకరణ వర్సెస్ 7వ షెడ్యూల్ ఆస్తుల విభజన

    రాష్ట్ర విభజన సమస్యలు ఆర్టికల్ 3 ప్రకారం రాష్ట్రాల ఏర్పాటును, ఏడవ షెడ్యూల్ ప్రకారం వారసత్వ ప్రభుత్వాల మధ్య ఆస్తులు మరియు అప్పుల విభజనతో అనుసంధానిస్తాయి.

APPSC, 2014 నాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంలోని ఆర్థిక కేటాయింపులు మరియు సంస్థాగత షెడ్యూళ్లతో సహా దాని నిర్మాణపరమైన నిబంధనలను తరచుగా పరీక్షిస్తుంది.

అనుసంధాన PYQలు · 2

అనుసంధాన PYQలు · 2

  • 2023APPSC_PRELIMSGS1

    Part V of the Andhra Pradesh Reorganisation Act deals with

  • 2023APPSC_PRELIMSGS1

    How many Schedules are there in the Andhra Pradesh Reorganisation Act?