ఎల్ నినో నీటి ఆందోళనల మధ్య నదీ యాజమాన్య బోర్డు సమావేశాలు
Source:deccanchronicle ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల పాలన మరియు ప్రాంతీయ వ్యవసాయ భద్రతను ప్రభావితం చేసే ఎల్ నినో వంటి వాతావరణ అసంగతుల మధ్య ఉన్న పరస్పర సంబంధాన్ని ఇది హైలైట్ చేస్తుంది.
సారాంశం
ఎల్ నినో ప్రభావ అంచనాల నడుమ తగ్గుతున్న నీటి ప్రవాహాలపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, కృష్ణా నడల యాజమాన్య బోర్డు (KRMB), గోదావరి నది యాజమాన్య బోర్డు (GRMB)ల రాబోయే సమావేశాలలో తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలు తలపడనున్నాయి.
ముఖ్య అంశాలు
- కృష్ణా నదీ యాజమాня బోర్డు (KRMB) మరియు గోదావరి నదీ యాజమాня బోర్డు (GRMB) వద్ద తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ అధికారుల మధ్య జరిగే సమావేశాలు అంతర్రాష్ట్ర నీటి పంపిణీకి অত্যন্ত కీలకమైనవి.
- రుతుపవనాల వర్షపాతం మరియు నీటి ప్రవాహాలపై ఎల్ నినో ప్రభావం గురించిన ఆందోళనలు నదీ యాజమాన్యం మరియు రిజర్వాయర్ నిల్వ స్థాయిలపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.
- AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 పరిధిలో సాగునీరు మరియు తాగునీటి అవసరాల కోసం నీటి కేటాయింపులు ఇప్పటికీ ఒక వివాదాస్పద అంశంగానే ఉన్నాయి.
ముఖ్యమైన పదాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాన్ని తెలంగాణ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ గా విభజిస్తూ, నీటి వనరుల పంపిణీ మరియు నదీ బోర్డుల కోసం ప్రత్యేక నిబంధనలను కల్పిస్తూ 2014లో భారత పార్లమెంటు ఆమోదించిన చట్టం.
UPSC context
APPSC పేపర్-II/III (పాలిటీ & గవర్నెన్స్ / రాష్ట్ర చరిత్ర & ఆర్థిక వ్యవస్థ): రాష్ట్ర విభజన, సమాఖ్య వివాదాలు మరియు నదీ జలాల పరిపాలనపై అవగాహనను పరీక్షిస్తుంది.
కృష్ణా నవాజుల యాజమాన్య బోర్డు (KRMB)
కృష్ణా నవాబు పరీవాహక ప్రాంతంలో నీటి వనరులను మరియు నిర్దేశిత సాగునీటి ప్రాజెక్టులను క్రమబద్ధీకరించడానికి మరియు నిర్వహించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద ఏర్పాటు చేయబడిన ఒక స్వయంప్రతిపత్త సంస్థ.
UPSC context
APPSC గ్రూప్-1/2 (పాలిటీ మరియు అంతర్-రాష్ట్ర సంబంధాలు): ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ మధ్య అంతర్-రాష్ట్ర నీటి పంపిణీ వివాదాలను పరిష్కరించే సంస్థాగత యంత్రాంగాలపై జ్ఞానాన్ని పరీక్షిస్తుంది.
గోదావరి నదీ యాజమాన్య బోర్డు (GRMB)
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 లోని సెక్షన్ 85 కింద ఏర్పాటైన ఒక చట్టబద్ధమైన సంస్థ. ఇది గోదావరి నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలోని నోటిఫైడ్ ప్రాజెక్ట్‌ల పరిపాలన, నియంత్రణ మరియు నిర్వహణకు బాధ్యత వహిస్తుంది.
UPSC context
APPSC పేపర్-II (భారత రాజ్యాంగం మరియు పాలిటీ): సహకార సమాఖ్య విధానం, నదీ బోర్డులు మరియు అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల నిర్వహణపై అవగాహనను అంచనా వేస్తుంది.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
కేఆర్ఎంబీ మరియు జీఆర్‌ఎంబీలను అంతర్రాష్ట్ర జల వివాదాల చట్టం, 1956 కింద ఏర్పాటు చేశారు.
ఆస్పిరెంట్లు తరచుగా KRMB మరియు GRMB లు ఇంటర్-స్టేట్ వాటర్ డిస్ప్యూట్స్ యాక్ట్, 1956 కింద కాకుండా, AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద ఏర్పాటు చేయబడ్డాయని భావిస్తుంటారు.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 ప్రకారం అపెక్స్ కౌన్సిల్ (Apex Council) యొక్క కూర్పు మరియు దాని విధివిధానాలు (మాండేట్) ఏమిటి?
- చైర్‌పర్సన్: చైర్‌పర్సన్ కేంద్ర జల్ శక్తి మంత్రి.
- సభ్యులు: సభ్యులు ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రులు.
- ఆదేశం: KRMB మరియు GRMBల కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షించడం మరియు కేటాయించని నీటి పంపిణీపై నిర్ణయం తీసుకోవడం దీని ఆదేశం.
అంతర-అంశ నమూనాలు
ఎల్ నినో & అంతరాష్ట్ర జల వివాదాలు
ఎల్ నినో రుతుపవనాల అనిశ్చితులు నదీ యాజమాన్య బోర్డులతో నేరుగా ముడిపడి, అంతర్రాష్ట్ర నీటి కేటాయింపులపై వాతావరణ దృగ్విషయాలను తీవ్రమైన కేంద్ర-రాష్ట్ర ఘర్షణ బిందువులుగా మారుస్తున్నాయి.
AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం & సమాఖ్యవాదం
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 లోని నిబంధనలు, ముఖ్యంగా నదీ బోర్డుల అధికార పరిధులకు సంబంధించినవి, దక్షిణ భారతదేశంలో సమాఖ్య-రాష్ట్ర సంబంధాలను ప్రభావితం చేస్తూనే ఉన్నాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద కేఆర్ఎంబీ/జీఆర్ఎంబీ (KRMB/GRMB) యొక్క చట్టబద్ధమైన ఆదేశాన్ని మరియు అపెక్స్ కౌన్సిల్ యొక్క కూర్పును మిళితం చేసే బహుళ-ప్రకటనల ప్రశ్నను ఆశించండి.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of
- 2019APPSC_PRELIMSGS1
El-Nino is a complex weather system that appears once every three to seven years. Consider the following statements in this regard : A. The appearance of warm currents off the Coast of Peru in the Eastern Pacific. B. The word El-Nino means 'Christ Child' because the current appears around Christmas in December. C. El-Nino was one of the reasons for the deficit rainfall in India (2014). Which of the statements given above is/are correct ?
