નાગરિક દેવો ભવ પહેલ: ગુજરાતમાં વોટ્સએપ ગવર્નન્સ
Source:thenewsmanofindia ↗
આ શા માટે મહત્વનું છે
આ રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ ગવર્નન્સ માળખાકીય વ્યવસ્થાઓ સાથે સુસંગત રહીને, ઈ-ગવર્નન્સ અને પારદર્શક લોકસેવા વિતરણ માટે સોશિયલ મીડિયા અને વાતચીત પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ કરવામાં ગુજરાત સરકારનું એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું દર્શાવે છે.
સારાંશ
ગુજરાત સરકારે 'નાગરીક દેવો ભવ' પહેલ શરૂ કરી છે, જે રાજ્યભરમાં જાહેર સેવા વિતરણને વધારવા, ડિજિટલ શાસનને પ્રોત્સાહન આપવા અને નાગરિક-રાજ્યની ભાગીદારી સુધારવા માટે વોટ્સએપ આધારિત શાસનની શરૂઆત કરે છે.
મુખ્ય મુદ્દા
- ગુજરાતે જાહેર સેવા વિતરણને સુવ્યવસ્થિત અને આધુનિક બનાવવા માટે 'નાગરિક દેવો ભવ', એક નવીન વોટ્સએપ ગવર્નન્સ પહેલ શરૂ કરી છે.
- આ પહેલ નાગરિકોની વધુ નજીક શાસન લાવવા માટે WhatsApp જેવા લોકપ્રિય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરે છે, જે ડિજિટલ ઈન્ડિયા અને પારદર્શક વહીવટના લક્ષ્યો સાથે સુસંગત છે.
- તેનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યભરમાં સામાન્ય લોકો માટે વહીવટી સેવાઓને વધુ સુલભ, પારદર્શક અને જવાબદેહ બનાવવાનો છે.
મહત્વપૂર્ણ શબ્દો
નાગરિક દેવો ભવ
એક શાસન દર્શન જેનો અર્થ 'નાગરિક એ જ ઈશ્વર છે' થાય છે, જે વહીવટી કાર્યોમાં નાગરિક-કેન્દ્રિત જાહેર સેવા વિતરણ, ઉત્તરદાયિત્વ અને જવાબદારી પર ભાર મૂકે છે.
UPSC context
GPSC/UPSC GS પેપર્સ (ગવર્નન્સ અને એથિક્સ) માટે મહત્વપૂર્ણ, જે લોકસેવા અને નાગરિક-કેન્દ્રિત વહીવટી સુધારાઓના નૈતિક આયામોનું પરીક્ષણ કરે છે.
ગુજરાત સરકાર
ગુજરાત સરકારની પેટા-રાષ્ટ્રીય કાર્યવાહક સત્તામંડળ જેણે જાહેર સેવા વિતરણને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે મેટાના સહયોગથી વોટ્સએપ-આધારિત શાસનની શરૂઆત કરી.
UPSC context
GPSC જનરલ સ્ટડીઝના Papers માટે સુસંગત, રાજ્ય સ્તરના નીતિગત હસ્તક્ષેપો, ઇ-ગવર્નન્સ મોડેલ્સ અને વહીવટી નવીનતાઓનું પરીક્ષણ કરવું.
સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો
રાષ્ટ્રીય ઇ-ગવર્નન્સ યોજના (NeGP) ના મુખ્ય સ્તંભો અને ઉદ્દેશ્યો શું છે?
- મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: NeGP નો ઉદ્દેશ્ય તમામ સરકારી સેવાઓને સામાન્ય માણસના વિસ્તારમાં સુલભ બનાવવાનો છે, જે કાર્યક્ષમતા, પારદર્શિતા અને વિશ્વસનીયતા સુનિશ્ચિત કરે છે.
- મિશન મોડ: કૃષિ, જમીન રેકર્ડ અને સ્વાસ્થ્ય જેવા વિભાગોને આવરી લેતી મિશન મોડ પ્રોજેક્ટ્સ (MMPs) નો સમાવેશ થાય છે.
- ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: પબ્લિક-પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ (PPP) અને સ્ટેટ ડેટા સેન્ટર્સ (SDCs) તેમજ સ્ટેટ વાઇડ એરિયા નેટવર્ક્સ (SWAN) જેવા સંયુક્ત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
આંતર-વિષય પેટર્ન
ઇ-ગવર્નન્સ વિરુદ્ધ ડિજિટલ વંચિતતાના જોખમો
'સુગમ ડિજિટલ ગુજરાત' હેઠળ મેસેજિંગ-એપ વહીવટ તરફનું પરિવર્તન રાજ્યની સંસ્થાકીય ક્ષમતાની કસોટી કરે છે, જે જીએસ (GS) મેઇન્સ હેઠળ ડિજિટલ સમાવેશ અને સાયબર સુરક્ષા માળખા સાથે સીધી રીતે જોડાયેલું છે.
પરીક્ષકો પરંપરાગત પોર્ટલ નેવિગેશનને ગુજરાતની વોટ્સએપ પહેલ જેવા ચેટ-આધારિત ગવર્નન્સ મોડલ સાથે સરખાવીને ઇ-ગવર્નન્સની નવીીકરણોનું પરીક્ષણ કરી શકે છે.
સંલગ્ન PYQ · 2
સંલગ્ન PYQ · 2
- 2026GPSC_PRELIMSGS1
Which of the following initiatives are primarily aimed at strengthening digital governance and digital public infrastructure in India? 1. Digital India 2. Aadhaar 3. Unified Payments Interface (UPI) Choose the correct option from the following.
- 2025GPSC_PRELIMSGS1
Which of the following statements is/are correct regarding the G-SAFAL scheme?
