Current Affairs

मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्गावर इंटेलिजंट ट्रॅफिक मॅनेजमेंट सिस्टीम

Source:Indian Express ↗

हे का महत्त्वाचे आहे

महाराष्ट्राच्या दळणवळण पायाभूत सुविधा, महामार्ग सुरक्षा उपाय आणि सार्वजनिक बांधकामातील तांत्रिक एकात्मता समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचे.

सारांश

मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्गावर इंटेलिजंट ट्रॅफिक मॅनेजमेंट सिस्टीम (ITMS) कार्यान्वित करणे हे महाराष्ट्राच्या अत्यंत महत्त्वाच्या आर्थिक कॉरिडोअरपैकी एकावर महामार्ग सुरक्षा, रहदारी देखरेख आणि नियम अंमलबजावणीच्या दिशेने एक मोठे पाऊल आहे.

मुख्य मुद्दे

  • मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्गावरील बुद्धिमान वाहतूक व्यवस्थापन प्रणालीचा (ITMS) उद्देश प्रवाशांची सुरक्षा वाढवणे आणि वाहतूक नियमांचे उल्लंघन रोखणे हा आहे.
  • या आधुनिकीकरणात प्रगत पाळत ठेवणारी यंत्रणा, स्वयंचलित वेग शोधक (स्पीड डिटेक्शन) आणि भारताच्या पहिल्या सहापदरी, उच्च-वेगाच्या काँक्रीट द्रुतगती मार्गावरील (एक्सप्रसवे) वाहनांच्या हालचालींचे रिअल-टाइम मॉनिटरिंग समाविष्ट आहे.
  • अशी पायाभूत सुविधांची सुधारणा महाराष्ट्रातील उच्च-घनतेच्या वाहतूक कॉरिडॉरचे व्यवस्थापन करण्यासाठी आणि अपघातातील मृत्यूंचे प्रमाण कमी करण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे.

महत्त्वाच्या संज्ञा

महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ (MSRDC)

मुंबई-पुणे द्रुतगती महामार्ग आणि समृद्धी महामार्गासारख्या संपूर्ण राज्यातीस प्रमुख महामार्ग, द्रुतगती महामार्ग आणि पायाभूत सुविधा प्रकल्पांचे नियोजन, बांधकाम आणि देखरेख करण्यासाठी जबाबदार असलेली महाराष्ट्र शासनाची एक मुख्य यंत्रणा.

UPSC context

MPSC पेपर III ( पायाभूत सुविधा, वाहतूक आणि लॉजिस्टिक्स) साठी अत्यंत महत्त्वाचे; प्रमुख महामार्ग आणि कॉरिडॉर प्रकल्प राबवणाऱ्या राज्यस्तरीय यंत्रणांच्या ज्ञानाची परीक्षा घेतो.

Source

पूर्वपरीक्षा सापळा

सर्व राष्ट्रीय आणि राज्य द्रुतगती महामार्ग आयटीएमएस (ITMS) आधुनिकीकरण केवळ एनएचएआय (NHAI) द्वारे थेट कार्यान्वित आणि मॉनिटर्ड केले जाते.

उमेदवारांना असे वाटू शकते की ITMS ला केवळ भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाकडून (NHAI) निधी दिला जातो किंवा त्याचे व्यवस्थापन केले जाते, ज्यामुळे प्रादेशिक द्रुतगती मार्गांसाठीच्या MSRDC सारख्या राज्यस्तरीय महामंडळांकडे दुर्लक्ष होऊ शकते.

संबंधित स्थिर संकल्पना

Maharashtra Geography & Infrastructure

महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळाचे (MSRDC) अधिकारक्षेत्र आणि कार्य adesh (आदेश/अधिकार) काय आहेत?

  • स्थापना: रस्ते आणि महामार्गांच्या जलद विकासासाठी महाराष्ट्र सरकारच्या पूर्ण मालकीची कंपनी म्हणून एमआयडीसीची स्थापना १९९६ मध्ये करण्यात आली होती.
  • महत्त्वाचे प्रकल्प: याने मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्ग आणि महाराष्ट्र समृद्धी महामार्गासह प्रमुख पायाभूत सुविधा प्रकल्पांची अंमलबजावणी केली.

आंतर-विषय नमुने

  • द्रुतगतीमार्ग + पंतप्रधान गति शक्ती लॉजिस्टिक्स

    MSRDC चे द्रुतगती महामार्ग प्रकल्प हे बहुविध कनेक्टिव्हिटी आणि लॉजिस्टिक कार्यक्षमतेसाठी असलेल्या पंतप्रधान गतिशक्ती राष्ट्रीय मास्टर प्लॅनशी जोडले गेले आहेत.

  • ITMS रोलआउट + मोटार वाहन दुरुस्ती कायदा

    राज्य महामार्गांवर प्रगत आयटीएमएस (ITMS) यंत्रणेची अंमलबजावणी ही मोटार वाहन कायद्यांतर्गत रस्ते वाहतूक मंत्रालयाच्या देशभरातील स्वयंचलित अंमलबजावणी आदेशांशी थेट जोडलेली आहे.

MSRDC चे महामार्ग सुरक्षा आधुनिकीकरण आणि मुंबई-पुण्यासारख्या प्रमुख मार्गांवरील ITMS ची अंमलबजावणी हे सहसा पूर्व परीक्षेतील जोड्या लावा किंवा बहु-विधान प्रश्नांमध्ये विचारले जाते.

संबंधित PYQ · 1

संबंधित PYQ · 1

  • 2015MPSC_PRELIMSGS1

    Indias first six lane high speed track handling over 43000 vehicles a day — the Mumbai-Pune Expressway, is a stretch of