मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवे मिसिंग लिंक प्रकल्प आणि दरड प्रतिबंधक उपाययोजना

हे का महत्त्वाचे आहे

महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे प्रादेशिक पायाभूत सुविधा प्रकल्प, पश्चिम घाटातील आपत्ती आपत्ती निवारण अभियांत्रिकी (डिझास्टर मिटिगेशन इंजिनिअरिंग) आणि राज्य यंत्रणांमधील समन्वयावर प्रकाश टाकतो.

सारांश

पश्चिम घाटातील पायाभूत सुविधांची सुरक्षितता सुनिश्चित करत, आयआयटी बॉम्बे आणि MSRDC यांच्या संयुक्त प्रयत्नांतून मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवे मिसिंग लिंक प्रकल्पावर राबवण्यात आलेल्या दरड प्रतिबंधक आणि खडक कोसळण्यापासून संरक्षणात्मक उपायांचा आढावा.

मुख्य मुद्दे

मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्गाच्या (Mumbai-Pune Expressway) मिसिंग लिंक प्रकल्पाने प्रगत खडक कोसळण्यापासून संरक्षण आणि दरड कोसळण्याच्या उपाययोजनांचा समावेश केला आहे.
एक्सप्रेसवेच्या पश्चिम घाटातील असुरक्षित दरडी सुरक्षित करण्यासाठी MSRDC आणि IIT बॉम्बे यांच्यातील सहकार्याचा उद्देश आहे.
महाराष्ट्रातील प्रमुख दळणवळण मार्गांवर अखंड कनेक्टिव्हिटी आणि सुरक्षितता राखण्यासाठी दरड प्रतिबंधक उपाययोजना अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत.

महत्त्वाच्या संज्ञा

MSRDC

महाराष्ट्र राज्य रस्ते विकास महामंडळ ही महाराष्ट्रातील प्रमुख रस्ते, द्रुतगती महामार्ग आणि संबंधित पायाभूत सुविधांच्या बांधकामासाठी, देखभालीसाठी आणि व्यवस्थापनासाठी जबाबदार असलेली एक नोडल राज्य संस्था आहे.

UPSC context

MPSC पेपर I आणि II ( पायाभूत सुविधा विकास, प्रशासन): सामरिक वाहतूक प्रकल्प आणि आपत्ती व्यवस्थापन राबवणाऱ्या राज्यस्तरीय सार्वजनिक उद्योगांच्या ज्ञानाची चाचणी घेते.

Source

आयआयटी बॉम्बे

भारतीय तंत्रज्ञान संस्था मुंबई ही एक अग्रगण्य सार्वजनिक तांत्रिक संशोधन विद्यापीठ असून ती महाराष्ट्रातील अभियांत्रिकी, उतार स्थिरीकरण आणि पायाभूत सुविधांच्या सुरक्षिततेवर तज्ज्ञ सल्लामसलत पुरवते.

UPSC context

MPSC पेपर III (विज्ञान व तंत्रज्ञान, आपत्ती व्यवस्थापन): नैसर्गिक धोक्यांसाठी तांत्रिक उपाययोजना तयार करण्यात प्रमुख शैक्षणिक संस्थांच्या भूमिकेची चाचणी घेतो.

Source

पूर्वपरीक्षा सापळा

भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) मुंबई-पुणे द्रुतगती मार्ग मिसिंग लिंक प्रकल्पाची अंमलबजावणी केवळ स्वतःच्या बळावर केली.

स्पर्धक अनेकदा महाराष्ट्राच्या सीमांमध्ये सुरू होणाऱ्या द्रुतगती मार्ग प्रकल्पांचा अभ्यास करताना MSRDC ची गल्लत NHAI किंवा MMRDA सोबत करतात.

आंतर-विषय नमुने

पश्चिम घाट पर्यावरण विरुद्ध रेषीय पायाभूत सुविधा
पश्चिम घाटाचे पर्यावरणविषयक अहवाल (गाडगीळ/कस्तुरहिरंगन) हे मिसिंग लिंक एक्सप्रेसवे विस्तारासारख्या उच्च-वेगवान रेखीय पायाभूत सुविधांच्या मागण्यांशी सतत संघर्ष करतात.
सह्याद्री भूगोल आणि आपत्ती व्यवस्थापन अभिसरण
सह्याद्रीतील MSRDC चे अभियांत्रिकी चमत्कार हे राष्ट्रीय आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांच्या अंतर्गत आपत्ती व्यवस्थापन आराखड्यांसह बोगदा तंत्रज्ञानाची सांगड घालतात.

MSRDC-IIT बॉम्बे पश्चिम घाट उतार स्थिरीकरण तंत्रज्ञान MPSC भूगोल (वाहतूक कॉरिडोर्स) किंवा आपत्ती व्यवस्थापनामध्ये समाविष्ट होण्याची शक्यता आहे.

Current Affairs

मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवे मिसिंग लिंक प्रकल्प आणि दरड प्रतिबंधक उपाययोजना

हे का महत्त्वाचे आहे

सारांश

मुख्य मुद्दे

महत्त्वाच्या संज्ञा

UPSC context

UPSC context

पूर्वपरीक्षा सापळा

संबंधित स्थिर संकल्पना

महाराष्ट्रातील पश्चिम घाटाची (सह्याद्रीची) प्रमुख भौगोलिक वैशिष्ट्ये आणि घाट कोणते आहेत?

आंतर-विषय नमुने

पश्चिम घाट पर्यावरण विरुद्ध रेषीय पायाभूत सुविधा

सह्याद्री भूगोल आणि आपत्ती व्यवस्थापन अभिसरण

संबंधित PYQ · 2