मुंबई महानगर प्रदेशात MMRDA कडून जमीन वापर मॅपिंग
Source:freepressjournal ↗
हे का महत्त्वाचे आहे
एमएमआरडीएसारख्या प्रादेशिक नियोजन प्राधिकरणांचा आणि महाराष्ट्राच्या महानगर क्षेत्रांच्या भौगोलिक प्रशासनाचा मागोवा घेणाऱ्या MPSC च्या उमेदवारांसाठी शहरी विकासाच्या दृष्टीने महत्त्वाची.
सारांश
मुंबई महानगर क्षेत्रविकास प्राधिकरणाने (MMRDA) मुंबई महानगर क्षेत्रातील प्रादेशिक नियोजन, शहरी पायाभूत सुविधांची अंमलबजावणी आणि जमीन अभिलेख व्यवस्थापन सुटसुटीत करण्यासाठी अडीच महिन्यांत ५६५ गावांमधील २,००८ चौरस किलोमीटर क्षेत्रापैकी ३०% आणि ४०% जमीन वापर मॅपिंगचे काम पूर्ण केले आहे.
मुख्य मुद्दे
- MMRDA ने अवघ्या अडीच महिन्यांत ५६५ गावांमधील २,००८ चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळावर ३०% आणि ४०% श्रेणींसाठी भू-वापर आणि भू-आच्छादन (LULC) मॅपिंग यशस्वीरीत्या पूर्ण केले आहे.
- मुंबई महानगर प्रदेशात (MMR) प्रादेशिक योजना अद्ययावत करण्यासाठी, नागरी विस्तारावर लक्ष ठेवण्यासाठी आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासाचे व्यवस्थापन करण्यासाठी मॅपिंग उपक्रम मदत करतो.
- हा प्रकल्प एमएमआरडीएच्या अधिकारक्षेत्रांतर्गत येणाऱ्या ठाणे, रायगड आणि पालघर या मुंबईलगतच्या जिल्ह्यांमधील बाह्य गावांशी संबंधित आहे.
महत्त्वाच्या संज्ञा
MMRDA (मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण)
मुंबई महानगर क्षेत्रात प्रादेशिक योजना तयार करण्यासाठी, पायाभूत सुविधा विकासाचे समन्वय साधण्यासाठी आणि शहरी वाढीचे व्यवस्थापन करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाद्वारे स्थापित एक प्रमुख सर्वोच्च नियोजन आणि अंमलबजावणी करणारी संस्था.
UPSC context
MPSC पेपर II/III: महाराष्ट्रातील कायदेशीर संस्था, नागरी प्रशासन, प्रादेशिक नियोजन चौकट आणि पायाभूत सुविधांच्या अंमलबजावणीची चाचणी घेते.
पूर्वपरीक्षा सापळा
MMRDA ची अधिकारक्षेत्राची व्याप्ती केवळ मुंबई बेटाचे शहर आणि उपनगर जिल्ह्यांपुरतीच मर्यादित आहे.
स्पर्धक अनेकदा MMRDA च्या नियोजन क्षेत्राची गल्लत बृहन्मुंबई महानगरपालिकेसोबत (BMC) करतात, तर MMRDA मध्ये ठाणे, रायगड आणि पालघर जिल्ह्यांसह संपूर्ण मुंबई महानगर प्रदेशाचा समावेश होतो.
संबंधित स्थिर संकल्पना
महाराष्ट्रातील MMRDA ची प्राथमिक वैधानिक कार्ये आणि स्थापना तपशील काय आहेत?
- वैधानिक उद्गम: मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण अधिनियम, १९७४ अंतर्गत जानेवारी १९७५ मध्ये स्थापना केली.
- मुख्य आदेश: MMR मध्ये प्रादेशिक योजना तयार करते, विकास उपक्रमांचे समन्वय साधते आणि प्रमुख पायाभूत सुविधा प्रकल्प राबवते.
- प्रशासकीय नियंत्रण: महाराष्ट्र शासनाच्या नगरविकास विभागांतर्गत कार्यरत आहे.
आंतर-विषय नमुने
MMRDA जमिनीचे मॅपिंग आणि MRTP कायदा
ठाणे, रायगड आणि पालघरमधील MMRDA चे प्रादेशिक मॅपिंग थेट महाराष्ट्र प्रादेशिक आणि नगररचना (MRTP) कायदा, १९६६ शी जोडलेले आहे, जो विकेंद्रित नागरी वाढीचे नियमन करतो.
महानगर नियोजन आणि ७४ वी घटनादुरुस्ती
मुंबईच्या लगतच्या जिल्ह्यांमधील वेगाने होणारे शहरीकरण ७४ व्या घटनादुरुस्ती अंतर्गत असलेल्या स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या प्रशासकीय मर्यादांची परीक्षा पाहते.
MMRDA चे अधिकारक्षेत्र, स्थापनेचे वर्ष आणि एमआरटीपी (MRTP) कायद्यांतर्गत असलेले नियोजनविषयक अधिकार हे MPSC च्या वैधानिक संस्थांसंबंधीच्या विधानांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे विषय आहेत.
संबंधित PYQ · 2
संबंधित PYQ · 2
- 2018MPSC_PRELIMSGS1
Which of the following statements about Mumbai Metropolitan Region Development Authority (MMRDA) is false ?
- 2021MPSC_PRELIMSGS1
The Mumbai Metropolitan Region spread over 6,328 sq.km. consists of ________ Municipal Corporations.
