मुंबईच्या शहरी दळणवळणासाठी नवीन उड्डाणपुलांचे उद्घाटन
हे का महत्त्वाचे आहे
महाराष्ट्राच्या नागरी पायाभूत सुविधा, प्रादेशिक नियोजन आणि महानगरपालिका प्रशासनातील महत्त्वपूर्ण घडामोडींवर प्रकाश टाकतो, ज्या MPSC पूर्व परीक्षेमध्ये वारंवार विचारल्या जातात.
सारांश
मुंबई महानगर प्रदेशातील (MMR) कनेक्टिव्हिटीला चालना देण्यासाठी आणि शहरी पायाभूत सुविधा सुरळीत करण्याच्या तसेच शहर-पार प्रवासाचा वेळ ५०-६0 मिनिटांपर्यंत कमी करण्याच्या सततच्या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून, महाराष्ट्र मुख्यमंत्र्यांनी मुंबईत तीन नवीन उड्डाणपुलांचे उद्घाटन केले.
मुख्य मुद्दे
- महाराष्ट्राच्या मुख्यमंत्र्यांनी मुंबईत वाहतूक कोंडी सोडवण्याच्या उद्देशाने तीन नवीन उड्डाणपुलांचे उद्घाटन केले.
- हा उपक्रम मुंबईतील ५० ते ६० मिनिटांत शहर ओलांडून प्रवास करण्याचे ध्येय असलेल्या मोठ्या नागरी पायाभूत सुविधा प्रकल्पांचा एक भाग आहे.
- मुंबई महानगर प्रदेशातील (MMR) शहरी गतिशीलता, सार्वजनिक वाहतूक कार्यक्षमता सुधारण्यावर आणि लॉजिस्टिक अडथळे कमी करण्यावर भर दिला आहे.
महत्त्वाच्या संज्ञा
मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण
मुंबई महानगर क्षेत्रामध्ये प्रादेशिक योजना तयार करण्यासाठी, वाहतुकीचा समन्वय साधण्यासाठी आणि प्रमुख पायाभूत सुविधा प्रकल्प राबवण्यासाठी एमएमआरडीए कायदा १९७४ अंतर्गत स्थापन झालेली एक सर्वोच्च संस्था.
UPSC context
MPSC राज्यव्यवस्था आणि प्रशासन (महाराष्ट्रातील नागरी विकास आणि प्रादेशिक नियोजन संस्था) साठी महत्त्वाचे.
महाराष्ट्र शासन
मुख्यमंत्री आणि राज्यपाल यांच्या नेतृत्वाखालील, राज्याची शासनव्यवस्था आणि पायाभूत सुविधांसाठी जबाबदार असलेली महाराष्ट्र राज्याची कार्यकारी, कायदेविषयक आणि न्यायव्यवस्थापकीय शासनसत्ता.
UPSC context
MPSC सामान्य अध्ययनासाठी अत्यंत महत्त्वाचे (राज्य प्रशासन, राज्यशास्त्र आणि कार्यकारी शासन).
संबंधित स्थिर संकल्पना
मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाची (MMRDA) वैधानिक कार्ये आणि अधिकारक्षेत्र काय आहेत?
- कायदेशीर उद्गम: मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण अधिनियम, १९७४ अंतर्गत धोरणे आखण्यासाठी आणि विकास प्रकल्पांचे समन्वय साधण्यासाठी स्थापन करण्यात आले.
- अधिकारक्षेत्र: मुंबई, ठाणे, पालघर आणि रायगड यांसारख्या जिल्ह्यांचा समावेश असलेले ६,३२८ चौ. किमी. क्षेत्रफळ व्यापते.
- रचना: यामध्ये ९ महानगरपालिका, १५ नगरपालिका आणि १,००० हून अधिक गावांचा समावेश आहे.
आंतर-विषय नमुने
MMRDA विरुद्ध ७४ व्या घटनादुरुस्ती अंतर्गत येणाऱ्या नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था (ULBs)
MMRDA राज्य कायद्यांतर्गत कार्यरत आहे, जी ७४ व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारेशासित होणाऱ्या ULB पेक्षा वेगळी आहे, ज्यामुळे महानगर नियोजनमध्ये गुंतागुंतीची बहु-यंत्रणा शासन गतिशीलता निर्माण होते.
MMRDA चे वैधानिक पाठबळ (१९७४चा कायदा) आणि MMR ची भौगोलिक रचना (जिल्हे, महानगरपालिका) ही MPSC मधील अत्यंत आवडीची तथ्यात्मक (factual) जबाने (ट्रॅप्स) आहेत.
संबंधित PYQ · 1
संबंधित PYQ · 1
- 2021MPSC_PRELIMSGS1
The Mumbai Metropolitan Region spread over 6,328 sq.km. consists of ________ Municipal Corporations.
