వెలిగొండ ప్రాజెక్టు పునరుద్ధరణ: కరవు ప్రాంతాలకు సాగునీరు
Source:The Hindu ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
APPSC అభ్యర్థులు రాష్ట్ర మౌలిక సదుపాయాలు, ప్రాంతీయ అభివృద్ధి, ప్రధాన సాగునీటి ప్రాజెక్టులు మరియు నల్లమల కొండలు మరియు కృష్ణా నదీ పరీవాహక ప్రాంతం వంటి భౌగోళిక లక్షణాలను ట్రాక్ చేయడానికి ఇది अत्यंत కీలకం.
సారాంశం
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రకాశం, కడప, నెల్లూరు జిల్లాల్లోని తీవ్ర కరవు పీడిత ప్రాంతాలకు కృష్ణానది వరద నీటిని నల్లమల కొండల గుండా సొరంగాల ద్వారా మళ్లించి సాగు, తాగునీరు అందించే లక్ష్యంతో ఉన్న పొట్టి శ్రీరాములు వెలిగొండ ప్రాజెక్టు పునరుద్ధరణ మరియు పురోగతిని ఈ వ్యాసం హైలైట్ చేస్తుంది.
ముఖ్య అంశాలు
- పోట్టి శ్రీరాములు వెలిగొండ ప్రాజెక్టు అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ప్రకాశం, నెల్లూరు మరియు కడప జిల్లాల్లోని కరువు పీడిత ప్రాంతాలకు తాగు మరియు సాగునీటిని అందించడానికి రూపొందించబడిన ఒక ప్రధాన ఎత్తిపోతల సాగునీరు మరియు సొరంగ పథకం.
- నల్లమల కొండల గుండా తవ్విన కవల సొరంగాల ద్వారా కృష్ణా నది వరద నీటిని నల్లమలసాగర్ రిజర్వాయర్‌కు ఈ ప్రాజెక్ట్ తరలిస్తుంది.
- దీని పునరుజ్జీవనం మరియు పురోగతి రాయలసీమ మరియు కోస్తా ఆంధ్ర మెట్ట ప్రాంతాలలో కీలకమైన ప్రాంతీయ అసమతుల్యతలను, నీటి ఎద్దడిని మరియు వ్యవసాయ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరిస్తాయి.
ముఖ్యమైన పదాలు
పూల సుబ్బయ్య వెలిగొండ ప్రాజెక్టు
ప్రకాశం, కడప మరియు నెల్లూరు వంటి కరవు పీడిత జిల్లాలకు లబ్ధి చేకూర్చేందుకు నల్లమల కొండల గుండా సొరంగాల ద్వారా కృష్ణా నది వరద నీటిని మళ్లించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రూపొందించబడిన ఒక ప్రధాన సాగునీరు మరియు తాగునీటి పథకం.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 మరియు 2 (ఆంధ్రప్రదేశ్ భూగోళశాస్త్రం మరియు సాగునీటి ప్రాజెక్టులు) వారికి ముఖ్యం, ఇది ప్రాంతీయ నీటి మౌలిక సదుపాయాలు మరియు కరవు నివారణపై జ్ఞానాన్ని పరీక్షిస్తుంది.
నల్లమలసాగర్ రిజర్వాయర్
వెలిగొండ ప్రాజెక్టు యొక్క ప్రధాన బ్యాలెన్సింగ్ రిజర్వాయర్, కరవు పీడిత ప్రాంతాలకు నీటిని సరఫరా చేయడానికి రూపకల్పన చేయబడిన స్థూల నిల్వ సామర్థ్యంతో నల్లమల కొండలలోని సహజ అంతరాలను మూసివేయడం ద్వారా ఏర్పడింది.
UPSC context
APPSC భౌగోళిక శాస్త్రం మరియు రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థ అంశాలకు సంబంధించి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రధాన జలాశయాలు మరియు భౌగోళిక మైలురాళ్ల గురించి నిర్దిష్ట వాస్తవిక అవగాహనను పరీక్షించడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాలకు నేరుగా జీవనదుల నీటిని సరఫరా చేస్తున్న గురుత్వాకర్షణ ఆధారిత కాలువ ప్రాజెక్ట్
అభ్యర్థులు తరచుగా లబ్ధి పొందే జిల్లాల విషయంలో గందరగోళానికి గురవుతారు లేదా కృష్ణా వరద నీటిని మళ్లించే ప్రధాన టన్నెల్-మరియు-లిఫ్ట్ పథకం అయినప్పటికీ ఇది గ్రావిటీ ద్వారా నడిచే ప్రాజెక్ట్ అని భావిస్తారు.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
పోట్టి శ్రీరాములు వెలిగొండ ప్రాజెక్టు యొక్క ముఖ్యమైన ఇంజనీరింగ్ మరియు భౌగోళిక విశేషాలు ఏమిటి?
- నీటి వనరు: శ్రీశైలం రిజర్వాయర్ పూల్ నుండి కృష్ణా నది మిగులు వరద నీటిని మళ్లిస్తుంది.
- టన్నెల్ వ్యవస్థ: నల్లమల కొండల గుండా తవ్విన కవల సొరంగాలను ఉపయోగించి నల్లమలసాగర్ రిజర్వాయర్‌కు నీటిని తరలిస్తుంది.
- లక్షిత ప్రాంతం: ప్రయోజనం పొందే జిల్లాలలో ప్రకాశం, కడప (వైఎస్ఆర్), మరియు నెల్లూరు జిల్లాల దీర్ఘకాలిక కరువు పీడిత ఎత్తి ప్రాంతాలు ఉన్నాయి.
అంతర-అంశ నమూనాలు
అంతర్-బేసిన్ నీటి బదలాయింపులు మరియు KWDT కేటాయింపులు
కృష్ణా జల వివాదాల ట్రైబ్యునల్ (KWDT) కేటాయింపుల ప్రకారం రిపేరియన్ (నదీతీర) హక్కులతో రాయలసీమ/తీర ప్రాంత మెట్ట సేద్యపు అవసరాలను సమతుల్యం చేసేలా వెలుగొండ వంటి బేసినేతర నీటి మళ్ళింపులు ఉండాలి.
నల్లమల కొండల ఆవరణ వ్యవస్థ వర్సెస్ సాగునీటి మౌలిక సదుపాయాలు
పర్వత శ్రేణి అయిన నల్లమల కొండల గుండా సొరంగ మరియు కాలువ నెట్‌వర్క్‌ల నిర్వహణకు వైల్డ్‌లైఫ్ ప్రొటెక్షన్ యాక్ట్ (వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం) మరియు ఫారెస్ట్ కన్జర్వేషన్ యాక్ట్ (అటవీ సంరక్షణ చట్టం) కింద కఠినమైన అనుమతులు అవసరం.
వెలిగొండ ప్రాజెక్టు ఇంజనీరింగ్ డిజైన్ (నల్లమల కొండల గుండా కవల సొరంగங்கள்) మరియు లక్షిత జిల్లాలు APPSC జాగ్రఫీలో అత్యంత ప్రాముఖ్యమైన ప్రశ్నలుగా రావచ్చు.
అనుసంధాన PYQలు · 3
అనుసంధాన PYQలు · 3
- 2024APPSC_PRELIMSGS1
In Andhra Pradesh, Dharwar types of rocks are found in:
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Match the following Irrigation Projects and their States (location): | Irrigation Projects | States | |---|---| | a. Parwan Multipurpose Project | I. Madhya Pradesh | | b. Renukaji Dam Project | II. Uttarakhand | | c. Lakhwar | III. Himachal Pradesh | | d. Ken-Betwa Link Project | IV. Rajasthan | Choose the correct answer using the codes given below: Code: a b c d
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of
