వెలిగొండ ప్రాజెక్టు పునరుద్ధరణ: కరవు పీడిత ప్రాంతాలకు భరోసా
Source:The Hindu ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
వెలిగొండ ప్రాజెక్టు అనేది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కరవు నివారణ మరియు వ్యవసాయ భద్రతను లక్ష్యంగా చేసుకున్న ఒక ప్రధాన ప్రాంతీయ మౌలిక వసతుల పథకం. దీని పరిధి, భౌగోళిక స్వరూపం మరియు ప్రభావాన్ని అర్థం చేసుకోవడం ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు భౌగోళిక శాస్త్రాన్ని చదివే APPSC గ్రూప్ 1 అభ్యర్థులకు ముఖ్యం.
సారాంశం
శ్రీశైలం రిజర్వాయర్ నుండి నల్లమల అడవుల్లోని సొరంగాల ద్వారా ప్రకాశం, కడప, నెల్లూరు వంటి కరవు పీడిత ప్రాంతాలకు నీటిని సరఫరా చేయడానికి రూపకల్పన చేసిన కీలకమైన సాగునీరు మరియు తాగునీటి ప్రాజెక్టైన ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వెలిగొండ ప్రాజెక్ట్ పునరుద్ధరణ మరియు పురోగతిని ఈ వ్యాప్తంగా వివరంగా తెలియజేస్తుంది.
ముఖ్య అంశాలు
- ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వెలిగొండ ప్రాజెక్ట్ (పాపిరెడ్డి సోమశిల / నల్లమలసాగర్ సాగునీటి పథకం) పునరుద్ధరణ మరియు పూర్తి చేసే దిశగా కొత్త ఊపును సంతరించుకుంది.
- శ్రీశైలం జలాశయం ద్వారా కృష్ణా నదీ నీటిని మళ్లించి ప్రకాశం, నెల్లూరు, కడప జిల్లాల్లోని కరువు పీడిత ప్రాంతాలకు సాగు, తాగునీటిని అందించడానికి రూపకల్పన చేయబడింది.
- ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రాంతీయ ప్రణాళికకు సంబంధించిన ప్రత్యేక ఇంజనీరింగ్ మరియు భౌగోళిక విశేషాలను అందిస్తూ, నీటిని తరలించడానికి నల్లమల కొండలలో విస్తృతమైన టన్నెలింగ్ (सुरంగ మార్గం) పనిని కలిగి ఉంటుంది.
- ఉమ్మడి జిల్లాలలోని ఎగువ ప్రాంతాలలో వ్యవసాయ సంక్షోభాన్ని మరియు తాగునీటి కొరతను పరిష్కరించడానికి ఇది అత్యంత కీలకం.
ముఖ్యమైన పదాలు
వెలిగొండ ప్రాజెక్టు
శ్రీశైలం నుంచి కృష్ణా నదీ వరద నీటిని నల్లమల కొండల మీదుగా కవల సొరంగాల ద్వారా కరువు పీడిత ప్రకాశం, నెల్లూరు మరియు కడప జిల్లాలకు మళ్లించడానికి రూపొందించిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఒక ప్రధాన బేసిన్ల arası నీటి మళ్లింపు మరియు సాగునీటి పథకం.
UPSC context
APPSC పేపర్ III (ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు అభివృద్ధి): ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాంతీయ సాగునీటి మౌలిక సదుపాయాలు, బేసిన్ల మధ్య నీటి బదలాయింపు మరియు కరువు నివారణ కార్యక్రమాలకు సంబంధించిన పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షిస్తుంది.
శ్రీశైలం రిజర్వాయర్
આंध्र प्रदेशలో ప్రధాన సాగునీరు మరియు విద్యుత్ ఉత్పత్తి నెట్‌వర్క్‌లకు ప్రాథమిక నీటి వనరుగా సేవలందిస్తున్న, నల్లమల అడవులలో కృష్ణ న नदीపై నిర్మించిన ఒక కీలకమైన బహుపయోధక ఆనకట్ట మరియు రిజర్వాయర్ ప్రాజెక్ట్.
UPSC context
APPSC పేపర్ I (ఆంధ్రప్రదేశ్ ভূগোল): రాష్ట్రంలో నదీ పరివాహక ప్రాంత నిర్వహణ, ప్రధాన ఆనకట్టలు, జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులు మరియు జల వనరుల నెట్‌వర్క్‌లపై అవగాహనను పరీక్షిస్తుంది.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
వెలిగొండ ప్రాజెక్టు శ్రీకాకుళం మరియు విజయనగరం వంటి ఉత్తరాంధ్ర జిల్లాలకు సాగునీటిని అందిస్తుంది.
అభ్యర్థులు తరచుగా లబ్ధి పొందే జిల్లాల విషయంలో గందరగోళానికి గురవుతుంటారు. ఉత్తర కోస్తా ఆంధ్ర కాకుండా, వెలిగొండ ప్రాజెక్ట్ మెట్ట ప్రాంతాలైన ప్రకాశం, నెల్లూరు మరియు కడప (రాయలసీమ/కోస్తా క్రాస్ఓవర్) జిల్లాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంది.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని వెలిగొండ ప్రాజెక్టు యొక్క ప్రధాన భౌగోళిక మరియు ఇంజనీరింగ్ ముఖ్యాంశాలు ఏమిటి?
- మూల జలాశయం: కృష్ణా నదిపై ఉన్న శ్రీశైలం రిజర్వాయర్ దీనికి ప్రాథమిక నీటి వనరుగా ఉంది, ఇది వరద సమయంలో మిగులు నీటిని వినియోగించుకుంటుంది.
- సొరంగ ఇంజనీరింగ్: లక్షిత బేసిన్‌లను చేరడానికి నల్లమల కొండ శ్రేణుల గుండా తవ్విన కవల సొరంగాల ద్వారా నీటిని మళ్లిస్తారు.
- ప్రయోజన పొందే జిల్లాలు: ఇది ప్రకాశం, వైయస్ఆర్ కడప మరియు శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలలోని దీర్ఘకాలిక కరువు పీడిత ఎత్తిపోతల ప్రాంతాలను కవర్ చేస్తుంది.
- ద్విముఖ లక్ష్యం: ఫ్లోరైడ్ ప్రభావిత గ్రామీణ ఆవాసాలకు నమ్మకమైన సాగునీరు మరియు సురక్షితమైన తాగునీరు రెండింటినీ అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
వెలిగొండ సొరంగాల vs. నల్లమల పులుల రక్షిత అటవీ ప్రాంతం
ఏపీ సాగునీటి సొరంగాలు పర్యావరణపరంగా సున్నితమైన పులుల సంరక్షణా కేంద్రాల (టైగర్ రిజర్వ్స్) గుండా వెళ్తున్నాయి, ఇవి కరవు నివారణకు మరియు వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్ట నిబంధనలకు మధ్య సమతుల్యతను పరీక్షిస్తున్నాయి.
రాయలసీమ కరువు నివారణ & ప్రాంతీయ అసమతుల్యతలు
రాయలసీమ మరియు మెట్ట ప్రకాశం ప్రాంతాల్లోని కరువు నివారణ ప్రాజెక్టులు, రాష్ట్ర స్థాయి ప్రాంతీయ అసమానతల చర్చలకు మరియు వెనుకబడిన ప్రాంతాల గ్రాంటు కేటాయింపులకు ప్రత్యక్షంగా ఊతమిస్తున్నాయి.
శ్రీశైలం రిజర్వాయర్‌ను ప్రకాశం, నెల్లూరు మరియు కడప జిల్లాలతో అనుసంధానించే ఏపీ సాగునీటి టన్నెళ్ల (వెలిగొండ)పై మ్యాప్ ఆధారిత లేదా జతపరుచు ప్రశ్నలను ఆశించండి.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Match the following Irrigation Projects and their States (location): | Irrigation Projects | States | |---|---| | a. Parwan Multipurpose Project | I. Madhya Pradesh | | b. Renukaji Dam Project | II. Uttarakhand | | c. Lakhwar | III. Himachal Pradesh | | d. Ken-Betwa Link Project | IV. Rajasthan | Choose the correct answer using the codes given below: Code: a b c d
- 2024APPSC_PRELIMSGS1
In Andhra Pradesh, Dharwar types of rocks are found in:
