గోదావరి, కృష్ణా నదులు: భారీ వరద ప్రవాహంతో ఏపీలో అప్రమత్తత
Source:newindianexpress ↗

ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
ఆంధ్రప్రదేశ్ భూగోళశాస్త్రం మరియు పాలనపై దృష్టి సారించే APPSC గ్రూప్ 1 అభ్యర్థులకు గోదావరి మరియు కృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డుల వంటి ప్రధాన నదీ వ్యవస్థల గతిశీలత, వరద నిర్వహణ మరియు సంస్థాగత నిర్మాణాలను అర్థం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
సారాంశం
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గోదావరి మరియు కృష్ణ నదులకు భారీగా వరద నీరు వచ్చి చేరుతుండటంతో, ప్రధాన బ్యారేజీలు మరియు రిజర్వాయర్లలో నీటి మట్టాలు పెరుగుతున్నాయి. దీనివల్ల అధికారులు నిశితంగా పర్యవేక్షిస్తూ, తదనుగుణంగా జల వనరుల నిర్వహణ చర్యలను చేపడుతున్నారు.
ముఖ్య అంశాలు
- ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ప్రధాన నదులైన గోదావరి మరియు కృష్ణాలలోకి భారీ వర్షపాతం మరియు వరద ప్రవాహాలు వస్తున్నాయి.
- ప్రకాశం బ్యారేజ్ వంటి రిజర్వాయర్లు, బ్యారేజ్లు మరియు ప్రధాన సాగునీటి ప్రాజెక్టులలో పెరుగుతున్న నీటి మట్టాలు మరియు వరద నిర్వహణ ప్రోటోకాల్లు అనుసరించబడుతున్నాయి.
- వర్షాకాలంలో గోదావరి వరదల ఉద్ధృతి సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్లో నదీ యాజమాన్య బోర్డులు మరియు విపత్తు నిర్వహణ సన్నద్ధత ప్రాముఖ్యతను ఇది నొక్కి చెబుతుంది.
ముఖ్యమైన పదాలు
కృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డు
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ మధ్య కృష్ణా నదీ వ్యవస్థలో నీటి వనరులు, నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలు మరియు ప్రాజెక్ట్ నిర్వహణను నియంత్రించడానికి మరియు నిర్వహించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లోని సెక్షన్ 85 కింద ఏర్పాటు చేయబడిన చట్టబద్ధమైన సంస్థ.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2: అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల పంపిణీ, ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్ట నిబంధనలు మరియు ప్రాంతీయ నీటి వనరుల పరిపాలనపై అభ్యర్థుల జ్ఞానాన్ని పరీక్షిస్తుంది.
గోదావరి నదీ యాజమాన్య బోర్డు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లోని సెక్షన్ 85 ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ మధ్య గోదావరి నదిపై నీటి కేటాయింపులు, నది పరీవాహక ప్రాంత నియంత్రణ మరియు ప్రాజెక్ట్ హెడ్వర్క్స్ను నిర్వహించడానికి ఏర్పాటు చేయబడిన చట్టబద్ధమైన సంస్థ.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2: AP భౌగోళిక శాస్త్రం, నదీ యాజమాన్య బోర్డులు మరియు విభజన అనంతర సంస్థాగత ఏర్పాట్లకు సంబంధించిన ప్రశ్నలకు ముఖ్యం.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 3 కింద రూపొందించిన చారిత్రాత్మక 2014 పార్లమెంటరీ చట్టం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర విభజనను చేపట్టి, సెక్షన్లు 84-87 కింద నదీ యాజమాన్య బోర్డులతో సహా ప్రత్యేక పరిపాలనా విధానాలను అందించింది.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2: పాలిటీ మరియు AP చరిత్ర/భౌగోళిక శాస్త్రం కోసం ప్రధాన అంశం, ఇది రాష్ట్ర విభజన షరతులు, ఆస్తుల విభజన మరియు నదీ బోర్డులపై దృష్టి పెడుతుంది.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం కింద KRMB మరియు GRMB ల పరిపాలనా అధికార పరిధులను 2014లో నోటిఫై చేశారు.
అభ్యర్థులు తరచుగా అధికార పరిధి నోటిఫికేషన్ సంవత్సరాన్ని (2021) ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీಕರಣ చట్టం (2014) కింద బోర్డుల ఏర్పాటు సంవత్సరంతో గందరగోళానికి గురవుతుంటారు.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
గోదావరి చట్టం, 2014 కింద నదీ జలాలకు సంబంధించి కీలకమైన సంస్థాగత యంత్రాంగాలు మరియు అధికార పరిధులు ఏమిటి?
- అపెక్స్ కౌన్సిల్: అపెక్స్ కౌన్సిల్ కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి మరియు ఏపీ, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రులతో కూడి ఉంటుంది.
- కేఆర్ఎంబీ & జీఆర్ఎంబీ: ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లోని సెక్షన్ 85 ప్రకారం ఏర్పాటు చేయబడింది, దీని కార్యకలాపాల అధికార పరిధిని జూలై 2021లో నోటిఫై చేశారు.
- ప్రాజెక్ట్ అధికార పరిధులు: కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతంలో 35 ప్రాజెక్టులను కేఆర్ఎంబీ పర్యవేక్షిస్తుంది; గోదావరి పరీవాహక ప్రాంతంలో 71 ప్రాజెక్టులను జీఆర్ఎంబీ నిర్వహిస్తుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం + నదీ యాజమాన్య బోర్డులు
2014 చట్టం కింద నీటి వనరుల నిర్వహణ నదీ పరీవాహక వివాదాలను GRMB మరియు KRMB సంస్థాగత అధికార పరిధులతో అనుసంధానిస్తుంది.
వరద నిర్వహణ + డెల్టా నీటిపారుదల మౌలిక సదుపాయాలు
కృష్ణా మరియు గోదావరి డెల్టాలలో నిర్మాణపరమైన వరద నిర్వహణతో పాటు రుతుపవనాల ఉద్ధృతి విపత్తు నివారణ ప్రణాళికలను పరీక్షిస్తోంది.
APPSC తరచుగా ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద KRMB మరియు GRMB ల చట్టబద్ధమైన మూలం, చైర్పర్సన్ మరియు నోటిఫై చేయబడిన అధికార పరిధిని పరీక్షిస్తుంది.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Polavaram Project is a