Current Affairs

Sign in
ભૂગોળGS1
GS1

ગુજરાત ગ્રામીણ હોમસ્ટે પ્રવાસન પ્રોત્સાહન યોજના

Source:ddindia ↗

આ શા માટે મહત્વનું છે

ગુજરાત સરકાર હેઠળની રાજ્ય-વિશિષ્ટ વિકાસલક્ષી પહેલો, પ્રવાસન નીતિઓ અને ગ્રામીણ આર્થિક સશક્તિકરણ યોજનાઓ પર નજર રાખતા ઉમેદવારો માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ.

સારાંશ

ગુજરાત સરકારે રાજ્યભરના ૧૦૦ ગામડાઓમાં હોમસ્ટેને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુસર એક નવી પ્રવાસન پہલ શરૂ કરી છે. આ પગલું ગ્રામીણ પ્રવાસનને વેગ આપવા, પાયાના સ્તરે આર્થિક તકો ઊભી કરવા, સ્થાનિક કારીગરો અને સમુદાયોને સશક્ત બનાવવા અને ગુજરાતના સમૃદ્ધ ગ્રામીણ વારસાને પ્રદર્શિત કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • ગુજરાત સરકારે રાજ્યના 100 ગ્રામીણ ગામડાઓમાં હોમસ્ટેને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રવાસનને મોટું પ્રોત્સાહન આપવાની જાહેરાત કરી છે.
  • આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય ગ્રામીણ પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવાનો, સ્થાનિક સંસ્કૃતિ અને વારસાનું જતન કરવાનો અને સ્થાનિક સમુદાયો માટે વૈકલ્પિક ટકાઉ આજીવિકાની તકો પૂરી પાડવાનો છે.
  • આ પગલું ઘરેલુ અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ સમક્ષ ગુજરાતના અજાણ્યા ગ્રામીણ રત્નો, પારંપરિક હસ્તકલા, સ્થાનિક વ્યંજનો અને ગ્રામીણ જીવનશૈલીને ઉજાગર કરવાના વ્યાપક પ્રયાસો સાથે સુસંગત છે.

મહત્વપૂર્ણ શબ્દો

ગુજરાત ટુરિઝમ પોલિસી

ગુજરાતભરમાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવા, રોકાણો આકર્ષવા અને ટકાઉ, સાંસ્કૃતિક તથા ગ્રામીણ પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા તૈયાર કરાયેલ એક વ્યૂહાત્મક માળખું.

UPSC context

GPSC જનરલ સ્ટડીઝ પેપર-2/3 અંતર્ગત ગુજરાતમાં સરકારી નીતિઓ, આર્થિક વિકાસ અને પ્રવાસન ક્ષેત્રના વિકાસ માટે સુસંગત.

Source
ગુજરાત સરકાર

ગુજરાતની કારોબારી સત્તા જે સામાજિક-આર્થિક વિકાસ અને ગ્રામીણ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વહીવટી નીતિઓ, અંદાજપત્રીય ફાળવણી અને કલ્યાણકારી યોજનાઓ ઘડવા માટે જવાબદાર છે.

UPSC context

રાજ્ય-વિશિષ્ટ સિવિલ સેવા પરીક્ષાઓમાં GPSC ગવર્નન્સ, વહીવટ અને નીતિ અમલીકરણના વિષયો માટે મહત્વપૂર્ણ.

Source
ટૂરિઝમ કોર્પોરેશન ઓફ ગુજરાત લિમિટેડ

ગુજરાતને અગ્રણી પ્રવાસન સ્થળ તરીકે પ્રમોટ કરવા માટે પ્રવાસન અસ્કાયતોનું માર્કેટિંગ કરવા, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસાવવા અને રાજ્ય સરકારની પહેલોનો અમલ કરવા માટે સોંપવામાં આવેલી નોડલ રાજ્ય એજન્સી.

UPSC context

રાજ્ય સંસ્થાઓ, સંસ્થાકીય માળખાં અને પ્રવાસન પ્રોત્સાહન વ્યૂહરચનાઓ હેઠળ GPSC પરીક્ષાઓમાં પરીક્ષિત.

Source

સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો

Gujarat Economy and Tourism Sector

ગુજરાતમાં પ્રવાસન વિકાસ માટેની મુખ્ય સંસ્થાકીય સંસ્થાઓ અને નીતિ માળખાં કયાં છે?

  • નોડલ એજન્સી:: ટુરિઝમ કોર્પોરેશન ઓફ ગુજરાત લિમિટેડ (TCGL) રાજ્યની પ્રવાસન નીતિઓનો અમલ કરવા અને પ્રવાસન સ્થળોનું માર્કેટિંગ કરવા માટે નોડલ એજન્સી તરીકે કામ કરે છે.
  • નીતિ માળખું:: ગુજરાત ટુરિઝમ પોલિસીમાં ખાનગી રોકાણ, વારસાના સંરક્ષણ અને ગ્રામીણ હોમસ્ટે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ચોક્કસ પ્રોત્સાહક માળખાકીય વ્યવસ્થાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
  • હોમસ્ટે ગ્રેડિંગ:: ગ્રેડેડ રજીસ્ટ્રેશન સિસ્ટમ હોમસ્ટેને પ્રમાણભૂત સુવિધાઓ અને સ્વચ્છતા ધોરણોના આધારે સિલ્વર, ગોલ્ડ અને પ્લેટિનમમાં વર્ગીકૃત કરે છે.

આંતર-વિષય પેટર્ન

  • ગ્રામીણ પ્રવાસન + સ્થાનિક હસ્તકલા સશક્તિકરણ

    ગ્રામીણ પ્રવાસન પહેલ પરંપરાગત હસ્તકલા અને સ્વદેશી કલા સ્વરૂપોને વ્યાપારી આતિથ્ય સત્કાર સાથે જોડે છે, જે રાજ્યની સાંસ્કૃતિક પ્રમોશન યોજનાઓને સીધી રીતે ગ્રામીણ આજીવિકા મિશન સાથે જોડે છે.

  • વિકેન્દ્રીકૃત આર્થિક વિકાસ + ટકાઉ પ્રવાસન

    શહેરી કેન્દ્રોમાંથી પ્રવાસન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું આદિવાસી અને ગ્રામીણ ગામડાઓ તરફ વિકેન્દ્રીકરણ એ ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો અને સમાવેશી આર્થિક વૃદ્ધિના માળખા સાથે સુસંગત છે.

ગુજરાત ગ્રામીણ પ્રવાસન હોમસ્ટે નીતિની વિશેષતાઓ (ગ્રેડિંગ, લક્ષ્ય ગામોની સંખ્યા, આજીવિકાના લક્ષ્યો) પ્રિલિમ્સની બહુવિધ વિધાનો વાળી પરીક્ષા માટે સંભવિત છે.

સંલગ્ન PYQ · 2

સંલગ્ન PYQ · 2

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    What are Banni, Rabari and Bavalia in Gujarat?

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    Which of the following statements is/are correct regarding the G-SAFAL scheme?