ગુજરાતની ઈ-ગવર્નન્સ પહેલ વોટ્સએપ દ્વારા સેવાઓ પૂરી પાડશે
Source:The Hindu ↗
આ શા માટે મહત્વનું છે
તે વહીવટીતંત્ર અને નાગરિકો વચ્ચેના અંતરને દૂર કરવા માટે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરતી નવીન રાજ્ય સ્તરીય ઇ-ગવર્નન્સ પહેલો પ્રદર્શિત કરે છે, જે વ્યાપક ડિજિટલ ઇન્ડિયા (Digital India) ના ઉદ્દેશ્યો સાથે સુસંગત છે.
સારાંશ
ગુજરાતે નાગરિકોને WhatsApp દ્વારા સીધી જ ૨૦ મુખ્ય સરકારી સેવાઓનો લાભ મેળવવામાં સક્ષમ બનાવવા માટે મેટા (Meta) સાથે એમઓયુ (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જે મોબાઇલ-ફર્સ્ટ ઈ-ગવર્નન્સ અને નાગરિક કેન્દ્રિત સેવા વિતરણ તરફ એક નોંધપાત્ર પગલું દર્શાવે છે.
મુખ્ય મુદ્દા
- ગુજરાત સરકારે WhatsApp દ્વારા ૨૦ સરકારી સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે મેટા સાથે એક સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
- આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતા મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ કરીને ગુજરાતમાં ઈ-ગવર્નન્સ, ડિજિટલ પબ્લિક સર્વિસ ડિલિવરી અને નાગરિકો માટે સુલભતા વધારવાનો છે.
- આ ભાગીદારીનો ઉદ્દેશ્ય સમાવેશી વહીવટને પ્રોત્સાહન આપવા અને નાગરિક-સરકારના આંતરવ્યવહારોને સરળ બનાવવા માટે સોશિયલ મીડિયા ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરવાનો છે.
મહત્વપૂર્ણ શબ્દો
મેટા
એક બહુરાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી સમૂહ જે ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને વોટ્સએપ જેવા મોટા સોશિયલ મીડિયા અને મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ્સની માલિકી ધરાવે છે, જે અહીં જાહેર સેવા વિતરણને સક્ષમ બનાવવા માટે ભાગીદારી કરી રહ્યું છે.
UPSC context
GPSC પેપર 3 (વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને ગવર્નન્સ) અંતર્ગત ડિજિટલ ભાગીદારીઓ, ખાનગી ક્ષેત્રના સહયોગ અને જાહેર સેવા નવીનતા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ.
ગુજરાત સરકાર
ગુજરાત વહીવટીતંત્ર, જેણે સુગમ ડિજિટલ ગુજરાત વોટ્સએપ ચેટબોટ જેવી મોબાઈલ-ફર્સ્ટ ગવર્નન્સ પહેલ શરૂ કરવા માટે મેટા સાથે ભાગીદારી કરી છે.
UPSC context
રાજ્યની શવસાસન નીતિઓ, વહીવટી સુધારાઓ અને નાગરિક-કેન્દ્રીય ઈ-ગવર્નન્સ પહેલો અંતર્ગત GPSC પેપર 1 અને 2 માટે આવશ્યક.
સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો
ભારતમાં નેશનલ ઇ-ગવર્નન્સ પ્લાન (NeGP) ના મુખ્ય સ્તંભો કયા છે?
- કનેક્ટિવિટી: ભારતનેટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા તમામ ગ્રામ પંચાયતોમાં બ્રોડબેન્ડ કનેક્ટિવિટી.
- સેવા આઉટલેટ્સ: ગ્રામીણ નાગરિકો માટે ફ્રન્ટ-એન્ડ ડિલિવરી આઉટલેટ્સ તરીકે કોમન સર્વિસ સેન્ટર્સ (CSCs) ની સ્થાપના.
- ડિજિટલ ઓળખ: ડિજિટલ ઓળખ (આધાર) અને દસ્તાવેજ સંગ્રહ (ડિજિલોકર) સુધી સાર્વત્રિક પહોંચ.
આંતર-વિષય પેટર્ન
ઇ-ગવર્નન્સ + બિગ ટેક ભાગીદારીઓ
ડિજિટલ ગવર્નન્સ માટે બિગ ટેક સાથેની ભાગીદારી એ વહીવટી સુધારણા (GS-2) અને AI તથા વેરિયબલ્સ જેવી ઉભરતી વિઘટનકારી તકનીકો (GS-3) વચ્ચેના અંતરને દૂર કરે છે.
'સુગમ ડિજિટલ ગુજરાત' અને વોટ્સએપ-આધારિત જાહેર સેવા વિતરણ એકીકરણ વિશેષતાઓ પર બહુવિધ-વિધાન પ્રશ્નની અપેક્ષા રાખો.
સંલગ્ન PYQ · 2
સંલગ્ન PYQ · 2
- 2026GPSC_PRELIMSGS1
Which of the following initiatives are primarily aimed at strengthening digital governance and digital public infrastructure in India? 1. Digital India 2. Aadhaar 3. Unified Payments Interface (UPI) Choose the correct option from the following.
- 2025GPSC_PRELIMSGS1
Which of the following policies or programs are aimed at improving governance at the state and central level? 1. Digital India Mission 2. Smart Cities Mission 3. Direct Benefit Transfer (DBT) Scheme 4. Pradhan Mantri Awas Yojana (PMAY) Select the correct answer using the codes given below:
