ગુજરાત સરકારે વોટ્સએપ સેવાઓ માટે મેટા સાથે ભાગીદારી કરી
Source:The Hindu ↗
આ શા માટે મહત્વનું છે
રાજ્ય સ્તરે જાહેર સેવાઓની સુલભતા સુધારવા માટે ઈ-ગવર્નન્સમાં પબ્લિક-પ્રાઈવેટ પાર્ટનરશિપ (જાહેર-ખાનગી ભાગીદારી) ના વ્યવહારિક ઉપયોગ અને લોકપ્રિય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મના ઉપયોગનું નિદર્શન કરે છે.
સારાંશ
ગુજરાત સરકારે રાજ્યમાં ઈ-ગવર્નન્સ અને ડિજિટલ પબ્લિક સર્વિસ એક્સેસિબિલિટીમાં એક મોટો સીમાચિહ્નરૂપ કિસ્સો બનાવતા, વોટ્સએપ દ્વારા સીધી ૨૦ સરકારી સેવાઓ શરૂ કરીને જાહેર સેવા વિતરણને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે Meta સાથે એક MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
મુખ્ય મુદ્દા
- ગુજરાત સરકારે WhatsApp દ્વારા ૨૦ આવશ્યક સરકારી સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે મેટા સાથે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
- આ ભાગીદારીનો ઉદ્દેશ્ય નાગરિક કેન્દ્રીય જાહેર સેવા વિતરણ, ડિજિટલ શાસન અને પારદર્શિતા વધારવા માટે વાતચીત પ્લેટફોર્મનો લાભ લેવાનો છે.
- તે વહીવટી સેવાઓને જનસામગ્રી માટે વધુ સુલભ બનાવવા માટે લોકપ્રિય સોશિયલ મીડિયા એપ્લિકેશન્સને જાહેર વહીવટમાં એકીકૃત કરવા પર ભાર મૂકે છે.
મહત્વપૂર્ણ શબ્દો
ગુજરાત સરકાર
ગુજરાત રાજ્યની કારોબારી શાખા, જે તેના નાગરિકો માટે નીતિઓ, કાયદાકીય જોગવાઈઓ અને જાહેર સેવાઓનું વહીવટી સંચાલન કરવા માટે જવાબદાર છે.
UPSC context
GPSC પેપર II / પોલિટિ અને ગવર્નન્સ માટે મહત્વપૂર્ણ, રાજ્યની વહીવટી પ્રણાલીઓ, કલ્યાણકારી વિતરણ અને રાજ્ય સ્તરની ઇ-ગવર્નન્સ પહેલોની ચકાસણી કરે છે.
મેટા
એક બહુરાષ્ટ્રીય ટેકનોલોજી સમૂહ જે વ્હોટ્સએપ, ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક જેવા પ્લેટફોર્મની માલિકી ધરાવે છે, જે ડિજિટલ પબ્લિક ડિલિવરી માટે સરકારો સાથે ભાગીદારી કરી રહ્યું છે.
UPSC context
GPSC પેપર III / વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને શાસન માટે સુસંગત, જેમાં પબ્લિક-પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ, શાસનમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો
ઇ-ગવર્નન્સ માટે ભારતના ડિજિટલ ઇ ન્ડિયા પ્રોગ્રામ (DIP) ના મુખ્ય આધારસ્તંભો કયા છે?
- મૂળભૂત આંતરસ્તંભો: દરેક નાગરિક માટે ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર યુટિલિટી તરીકે, માંગ પર ગવર્નન્સ અને સેવાઓ, અને નાગરિકોનું ડિજિટલ સશક્તિકરણ.
- દ્રષ્ટિ અને પહોંચ: ઉમંગ (UMANG), ડિજિલૉકર (DigiLocker) અને ઈ-સાઇન (e-Sign) જેવી પહેલો દ્વારા ભારતને ડિજિટલ રીતે સશક્ત સમાજ અને જ્ઞાન આધારિત અર્થવ્યવસ્થામાં રૂપાંતરિત કરવું.
આંતર-વિષય પેટર્ન
ઇ-ગવર્નન્સ + સહાયક ટેકનોલોજી એકીકરણ
જાen-governance અને સમાવેશી ડિજિટલ સુલભતા ધોરણો વચ્ચે સેતુ બાંધવા માટે જનકલ્યાણમાં AI ચેટબોટ્સ અને Meta સ્માર્ટ ચશ્માં જેવી પહેરવાલાयक ટેકનોલોજીનું એકીકરણ કરવામાં આવ્યું છે.
ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ડેટા પ્રાઇવસી
જાહેર સેવા વિતરણ માટે ખાનગી પ્લેટફોર્મ્સ (WhatsApp) નો ઉપયોગ કરવાથી ડેટા સાર્વભૌમત્વ, જાહેર-ખાનગી ભાગીદારીઓ અને વેન્ડર લોક-ઇન અંગેના જટિલ પ્રશ્નો ઊભા થાય છે.
પ્રલિમ્સમાં ગુજરાતની મેટા પાર્ટનરશિપને UMANG, DigiLocker અથવા BHIM UPI જેવી ચોક્કસ DPI પહેલો સાથે જોડતી મેચ લિસ્ટની અપેક્ષા રાખો.
સંલગ્ન PYQ · 1
સંલગ્ન PYQ · 1
- 2026GPSC_PRELIMSGS1
Which of the following initiatives are primarily aimed at strengthening digital governance and digital public infrastructure in India? 1. Digital India 2. Aadhaar 3. Unified Payments Interface (UPI) Choose the correct option from the following.
