Current Affairs

એકતા નગરમાં ભારત પર્વ અને એકતા પ્રકાશ પર્વ

Source:bignewsnetwork ↗

આ શા માટે મહત્વનું છે

GPSCના ઉમેદવારો માટે એકતાનગર જેવા ગુજરાતના અગ્રણી પ્રવાસન કેન્દ્રો પર રાષ્ટ્રીય સાંસ્કૃતિક ઉત્સવો, સરકારી પહેલો અને વિકાસલક્ષી સીમાચિਨ੍ਹਾਂ પર નજર રાખવા માટે મહત્વપૂર્ણ.

સારાંશ

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાતના એકતા નગરમાં ભારત પર્વ ૨૦૨૬નું ઉદ્ઘાટન કર્યું અને 'સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી'ની આસપાસના વિસ્તારમાં સાંસ્કૃતિક એકીકરણ, વારસાની જાળવણી અને પ્રવાસન વૃદ્ધિ પર ભાર મૂકતા એકતા પ્રકાશ પર્વમાં હાજરી આપી.

મુખ્ય મુદ્દા

  • વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાતના એકતા નગર ખાતે ભારત પર્વ ૨૦૨૬નું ઉદ્ઘાટન કર્યું અને એકતા પ્રકાશ પર્વ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી.
  • આ કાર્યક્રમો સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી વિસ્તાર સાથે જોડાયેલા રાષ્ટ્રીય એકાત્મકતા, સાંસ્કૃતિક વિવિધતા અને પ્રવાસન વિકાસને ઉજાગર કરે છે.
  • ભારત પર્વ એ 'એક ભારત શ્રેષ્ઠ ભારત'ની ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભારતની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસો, પ્રાદેશિક ભોજન અને હસ્તકલા પરંપરાઓનું પ્રદર્શન કરતો એક મુખ્ય રાષ્ટ્રીય ઉત્સવ છે.

મહત્વપૂર્ણ શબ્દો

ભારત પર્વ ૨૦૨૬

'એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત' થીમ હેઠળ ભારતની એકતા, વિવિધતા અને વારસાની ઉજવણી કરતો એક રાષ્ટ્રીય સાંસ્કૃતિક મહોત્સવ, જેમાં પ્રાદેશિક લોકકળાઓ, પરંપરાઓ અને વાનગીઓનું પ્રદર્શન કરવામાં આવે છે.

UPSC context

કલા અને સંસ્કૃતિ તથા રાષ્ટ્રીય એકીકરણ માટે મહત્વપૂર્ણ (UPSC GS-I / GPSC પેપર-1), જે રાષ્ટ્રીય સાંસ્કૃતિક મહોત્સવો વિશેની જાગૃતિ ચકાસે છે.

Source
એકતા પ્રકાશ પર્વ

એકતા નગર, ગુજરાતમાં યોજાતો એક વાર્ષિક રોશની ઉત્સવ, જેમાં પ્રવાસન અને રાષ્ટ્રીય એકતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આકર્ષક પ્રકાશ સ્થાપનો અને સાંસ્કૃતિક પ્રદર્શનો યોજવામાં આવે છે.

UPSC context

ગુજરાતના વિશિષ્ટ વિકાસ અને પર્યટન (GPSC સામાન્ય અભ્યાસ) માટે સંબંધિત, જે રાજ્ય દ્વારા સંચાલિત પર્યટન પહેલ અને સાંસ્કૃતિક વારસા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

Source

પ્રિલિમ્સ ટ્રેપ

ભારત પર્વ પ્રજાસત્તાક દિનની ઉજવણીના ભાગરૂપે નવી દિલ્હીમાં લાલ કિલ્લા પર જ વિશેષરૂપે ઉજવવામાં આવે છે.

એસ્પિરન્ટ્સ ઘણીવાર એવું માની લે છે કે ભારત પર્વ ફક્ત દિલ્હી કેન્દ્રીત પ્રજાસત્તાક દિવસનું આયોજન છે, અને તેઓ એ વાત ચૂકી જાય છે કે તેના પ્રમુખ સંસ્કરણો અને પ્રાદેશિક વિસ્તરણો એકતા નગર જેવા રાષ્ટ્રીય એકીકરણના પ્રતીક સ્થાનો પર યોજવામાં આવે છે.

સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો

Indian Polity and Governance / Art and Culture

'એક ભારત શ્રેષ્ઠ ભારત' પહેલના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો અને સંસ્થાકીય માળખું શું છે?

  • સાસ્કૃતિક જોડાણ: ભારતના વિવિધ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો વચ્ચે સતત અને સુવ્યવસ્થિત સાંસ્કૃતિક જોડાણને પ્રોત્સાહન આપવું.
  • પરસ્પર સમજણ: પરસ્પર રાજ્ય જોડીઓ દ્વારા વિવિધ સંસ્કૃતિઓના લોકો વચ્ચે પરસ્પર સમજણ અને δεονટોલોજી ബന്ധ વધારવો.
  • নোડલ મંત્રાલયો: શિક્ષણ મંત્રાલય અને સંસ્કૃતિ મંત્રાલય દ્વારા વિવિધ સહભાગી વિભાગોમાં સંયુક્તપણે આયોજિત.

આંતર-વિષય પેટર્ન

  • સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી અને પ્રાદેશિક પર્યટન મોડેલ્સ

    સ્ટેચ્યુ ઓફ યુનિટી સ્થળ દર્શાવે છે કે કેવી રીતે રાષ્ટ્રીય મુખ્ય યોજનાઓ હેઠળ પ્રાદેશિક પ્રવાસન વિકાસ અને સાંસ્કૃતિક એકીકરણ માટે મોટા પાયે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સનો લાભ લઈ શકાય છે.

  • સાંસ્કૃતિક મહોત્સવો અને રાષ્ટ્રીય એકીકરણ યોજનાઓ

    ભારત પર્વ રાજ્ય પ્રાયોજિત સાંસ્કૃતિક આદાન-પ્રદાન ઉત્સવો દ્વારા બંધારણીય ભાઈચારા અને વિવિધતામાં એકતાના વિઝનને સક્રિયપણે સાકાર કરે છે.

એકતાનગરના વિકાસ અને ભારત પર્વ સંબંધિત પ્રશ્નોમાં અક્ષરશઃ ગુજરાતમાં સાંસ્કૃતિક વારસાને આદિવાસી ક્ષેત્રના પ્રવાસન સાથે જોડવાની બાબતની કસોટી થતી હોય છે.

સંલગ્ન PYQ · 3

સંલગ્ન PYQ · 3

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    Which of the following statements is/are correct regarding the G-SAFAL scheme?

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    According to the Socio-Economic Review, 2024-2025 of Gujarat, Gujarat comes in ______ category in Logistic Ease Across Different States (LEADS), 2024.

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    ______ is one of the cities chosen by the NITI Aayog for its Growth Hub (G-HUB) programme to boost their economic growth.