Current Affairs

Sign in
અર્થતંત્રGS3
GS3

ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ ૨૦૨૬ અને વિકસિત ગુજરાત દ્રષ્ટિકોણ

Source:cmogujarat ↗

આ શા માટે મહત્વનું છે

વિકસિત ગુજરાત ૨૦૪૭ ના લક્ષ્યને હાંસલ કરવા માટે નિર્ધારિત રાજ્ય-સ્તરીય આર્થિક નીતિઓ,industrial incentives અને વિકાસ ફ્રેમવર્ક પર નજર રાખતા ઉમેદવારો માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ.

સારાંશ

વિકસિત ગુજરાત ૨૦૪૭ના વિઝનને ટેકો આપવા માટે ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ ૨૦૨૬ રજૂ કરવામાં આવી છે, જે રાજ્યમાં ઔદ્યોગિક પરિવર્તન, તકનીકી નવીનતા, હરિત વિકાસ (ગ્રીન ગ્રોથ) તેમજ MSME અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રોને મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ ૨૦૨૬ એ 'વિકસિત ગુજરાત ૨૦૪૭' ના વિઝન સાથે સુસંગત છે જેથી ટકાઉ, સમાવેશી અને હાઇ-ટેક ઔદ્યોગિક વિકાસને વેગ આપી શકાય.
  • MSME ને સક્ષમ બનાવવા, ઉચ્ચ-સ્તરીય મેન્યુફેક્ચરિંગને આકર્ષવા, હરિયાળા અને ટકાઉ ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવા અને ટેક્નોલોજીકલ ઇનોવેશનને વેગ આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
  • ગુજરાતને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ઇઝ ઓફ ડૂઇંગ બિઝનેસ (વ્યવસાય સુગમતા) અને કૌશલ્ય વિકાસને મજબૂત કરીને વૈશ્વિક ઉત્પાદન અને ઇનોવેશન હબ તરીકે સ્થાપિત કરવાનો ધ્યેય છે.

મહત્વપૂર્ણ શબ્દો

ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ ૨૦૨૬

ગુજરાતને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક, નવાચાર-સંચાલિત અને ટકાઉૌ industrial powerhouse (ઔદ્યોગિક મહાશક્તિ) તરીકે આગળ વધારવા માટે શરૂ કરવામાં આવેલું પાંચ વર્ષનું વ્યૂહાત્મક માળખું, જેનો ૨૦૪૭ સુધીમાં USD ૩.૫ ટ્રિલિયન અર્થતંત્ર બનાવવાનો લક્ષ્યાંક છે.

UPSC context

GPSC મુખ્ય પરીક્ષા (અર્થતંત્ર અને ગુજરાત વહીવટ) માટે આવશ્યક, જે રાજ્યનીindustrial વૃદ્ધિની રણનીતિઓ, MSME સપોર્ટ અને હાઇ-ટેક સેક્ટરના પ્રોત્સાહનોનું પરીક્ષણ કરે છે.

Source
વિકસિત ગુજરાત ૨૦૪૭

વિકસિત ભારત@૨૦૪૭ સાથે સુસંગત એક દીર્ઘકાલીન રાજ્ય વિકાસ રોડમેપ, જેનો ઉદ્દેશ્ય ૨૦૪૭ સુધીમાં ગુજરાતને વિકસિત, ટકાઉ USD ૩.૫ ટ્રિલિયન અર્થતંત્રમાં પરિવર્તિત કરવાનો છે.

UPSC context

GPSC મુખ્ય પરીક્ષા (આર્થિક વિકાસ અને રાજ્ય વિઝન) માટે મહત્વપૂર્ણ, જે દીર્ઘકાલીન આયોજન, ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો અને શાસનના ધ્યેયોનું પરીક્ષણ કરે છે.

Source

સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો

Economy Gujarat Industrial Development

ગુજરાતમાં ঔદ્યોગિક અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસનું સંચાલન કરતી મુખ્ય સંસ્થાકીય સંસ્થાઓ કઈ છે?

  • GIDC ની ભૂમિકા: ઔદ્યોગિક માળખાકીય વિકાસ, ઔદ્યોગિક વસાહતોની સ્થાપના અને સમગ્ર રાજ્યમાં ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિના અમલીકરણ માટેની સર્વોચ્ચ સંસ્થા.
  • iNDEXTb નું કાર્ય: ઇન્વેસ્ટ ગુજરાત પોર્ટલ દ્વારા વિદેશી અને સ્થાનિક રોકાણોને સુવિધા પૂરી પાડતી સિંગલ-વિન્ડો ક્લિયરન્સ એજન્સી.
  • MSME કમિશનરેટ: ગુજરાતમાં MSME રજીસ્ટ્રેશન, ક્રેડિટ લિંકેજ અને ટેકનોલોજીકલ અપગ્રેડેશન સહાય માટેની સર્વોચ્ચ સંસ્થા.

આંતર-વિષય પેટર્ન

  • ઔદ્યોગિક નીતિ + પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા એકીકરણ

    ગુજરાતની પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષમતાના લક્ષ્યાંકો (2030 સુધીમાં 100 GW) COP26 ખાતે ભારતના પંચામૃત ધ્યેય હેઠળ રાષ્ટ્રીય આબોહવા પ્રતિજ્ઞાઓ સાથે ঔદ્યોગિક નીતિને જોડે છે.

  • MSME સબસિડીઓ + સમાવિષ્ટ વૃદ્ધિ માળખાં

    MSMEs અને મહિલા સાહસિકો પરનું ધ્યાન સીડ ફંડિંગ દ્વારા આર્થિક વિકાસને સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા જેવી સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓ સાથે જોડે છે.

ગુજરાત ઔદ્યોગિક નીતિ 2026 ના લક્ષ્યો જેવા કે 100 GW પુનઃપ્રાપ્ય ઉર્જા અથવા 2047 સુધીમાં $3.5T GDP પર વિધાન-આધારિત પ્રશ્નોની અપેક્ષા રાખો.

સંલગ્ન PYQ · 1

સંલગ્ન PYQ · 1

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    ______ is one of the cities chosen by the NITI Aayog for its Growth Hub (G-HUB) programme to boost their economic growth.