ગુજરાત સરકારે વિધાનસભામાં સાત વિધેયકો રજૂ કરવાનું નક્કી કર્યું
Source:timesofindia-indiatimes ↗
આ શા માટે મહત્વનું છે
GPSC પરીક્ષાઓમાં શાસન અને રાજ્યવ્યવસ્થાના પ્રશ્નો માટે રાજ્યની વિધાનસભકીય પ્રક્રિયાઓ, વિધાનસભા સત્રો અને બિલ રજૂ કરવાની પ્રક્રિયાને સમજવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
સારાંશ
ગુજરાત સરકાર ગુજરાત વિધાનસભાના ટૂંકા ત્રણ દિવસીય સત્ર દરમિયાન સાત વિધેયકો રજૂ કરવા માટે તૈયાર છે, જે રાજ્ય સ્તરના ધારાસબંધી કાર્યો અને નીતિગત માળખા પર કેન્દ્રિત છે.
મુખ્ય મુદ્દા
- ગુજરાત સરકારે સાત નવા વિધેયકો રજૂ કરવા અને પસાર કરવા માટે ત્રણ દિવસીય વિધાનસભા સત્રનું આયોજન કર્યું છે.
- રાજકીય સત્ર રાજ્યની વિધાયક બાબતોની પ્રક્રિયા, વટહુકમના બદલાવ અથવા નીતિગત સુધારાઓ પર પ્રકાશ પાડે છે.
- રાજ્ય વિધાનસભાના સત્રો ગુજરાતમાં કારોબારીની ઉત્તરદાયિતા અને કાયદાકીય ઘડતર માટેનું પ્રાથમિક મંચ પૂરું પાડે છે.
મહત્વપૂર્ણ શબ્દો
ગુજરાત વિધાનસભા
ગાંધીનગર સ્થિત ગુજરાતનું એકગૃહી રાજ્ય વિધાનમંડળ, જેમાં સીધી રીતે ચૂંટાયેલા ૧૮૨ સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે, જે કાયદા ઘડવા, રાજ્યની નીતિઓ પર ચર્ચા કરવા અને કારોબારીને જવાબદાર ઠેરવવા માટે જવાબદાર છે.
UPSC context
GPSC પેપર 2 (રાજ્યવ્યવસ્થા અને શાસન) માટે મહત્વપૂર્ણ; અનુચ્છેદ 168 હેઠળ રાજ્ય સ્તરીય ધારાસભા પ્રક્રિયાઓ, વિધાનસભા સત્રો અને કાયદો ઘડવાની સત્તાઓનું જ્ઞાન ચકાસે છે.
ગુજરાત સરકાર
ગુજરાતની સર્વોચ્ચ વહીવટી અને પ્રશાસનિક સત્તા, જેમાં રાજ્યપાલ, મુખ્યમંત્રી અને મંત્રીપરિષદનો સમાવેશ થાય છે, જે નીતિ ઘડતર અને રાજ્યના વહીવટ માટે જવાબદાર છે.
UPSC context
GPSC રાજ્યવ્યવસ્થા અને શાસન (Polity and Governance) અભ્યાસક્રમ માટે આવશ્યક; ગુજરાતમાં રાજ્ય કારોબારીના કાર્યો, વહીવટી માળખાં અને શાસન માળખાંની સમજનું પરીક્ષણ કરે છે.
સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો
આર્ટિકલ ૨૦૦ હેઠળ રાજ્યના વિધેયકો સંબંધિત રાજ્યપાલની બંધારણીય સત્તાઓ કઈ છે?
- મંજૂરીના વિકલ્પો: સమ్మતિ આપી શકે છે, સమ్మતિ રોકી શકે છે, નાણાકીય બિલ સિવાયનાં બિલને પુનર્વિચારણા માટે પાછાં મોકલી શકે છે, અથવા રાષ્ટ્રપતિની વિચારણા માટે બિલ અનામત રાખી શકે છે.
- સ્થગિત વીટો: જો વિધાનસભા પરત મોકલેલા સામાન્ય વિધેયકને સુધારા સાથે કે વગર સુધારા સાથે ફરીથી પસાર કરે, તો રાજ્યપાલે મંજૂરી રોકવી ન જોઈએ.
- ફરજિયાત અનામત: હાઈકોર્ટની સત્તાઓને ઘટાડાવા માટેના વિધેયકો કે જેથી તેની બંધારણીય સ્થિતિ જોખમાય, તેને રાષ્ટ્રપતિ માટે અનામત રાખવા જ જોઈએ.
આંતર-વિષય પેટર્ન
अनुચ્છેદ ૨૦૦ અને રાજ્યપાલની મંજૂરીની સત્તાઓ
अनुच्छेद 200 હેઠળ રાજ્યપાલની મંજૂરીની બંધારણીય પદ્ધતિઓ કેન્દ્ર-રાજ્ય વચ્ચેના ધારાસકીય ઘર્ષણો અને ન્યાયિક સમીક્ષાઓ સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે.
अनुચ્છેદ ૨૦૦ હેઠળ રાજ્યપાલની સંમતિ સત્તાઓ, નાણાકીય બિલ (Money Bill) અંગેના પ્રતિબંધો અને એકગૃહી ધારાસભા (unicameral legislature) ના નિયમોને જોડતા વિધાન-આધારિત પ્રશ્નની અપેક્ષા રાખો.
સંલગ્ન PYQ · 1
સંલગ્ન PYQ · 1
- 2026GPSC_PRELIMSGS1
With reference to the Uniform Civil Code Bill recently passed by the Gujarat Legislative Assembly, consider the following statements: 1. The Bill provides for compulsory registration of live-in relationships and excludes Scheduled Tribes from its applicability. 2. The Bill grants legal recognition to same-sex marriages and civil unions on par with heterosexual marriages. Which of the above statement(s) is/are correct?
