મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ૩૮૫૦ કરોડ રૂપિયાના શહેરી વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ મંજૂર કર્યા
Source:indianmasterminds ↗
આ શા માટે મહત્વનું છે
ગુજરાતમાં રાજ્ય-સ્તરીય ફાળવણી અને શહેરી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર શાસન પહેલોને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ.
સારાંશ
ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ગુજરાતભરના શહેરોમાં મ્યુનિસિપલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને જાહેર સુવિધાઓને અપગ્રેડ કરવા માટે રૂ. 3,850 કરોડના મોટા શહેરી વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનો પ્રારંભ કર્યો.
મુખ્ય મુદ્દા
- ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે સમગ્ર રાજ્યમાં રૂ. ૩,૮૫૦ કરોડના શહેરી વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સની જાહેરાત કરી છે.
- આ પહેલ સ્થાનિક સંસ્થાઓમાં માળખાકીય સુવિધાઓ, નાગરિક સુવિધાઓ અને ટકાઉ શહેરી વિકાસને મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
- આ ભંડોળનો ઉદ્દેશ્ય ગુજરાતભરની વિવિધ શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓમાં પાણી પુરવઠો, ગટર વ્યવ્સ્થા, રસ્તાઓ અને અન્ય આવશ્યક નાગરિક સુવિધાઓમાં સુધારો કરવાનો છે.
મહત્વપૂર્ણ શબ્દો
શહેરી વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ
મ્યુનિસિપલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, જાહેર સુવિધાઓ અને મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો તથા સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓમાં આયોજનબદ્ધ શહેરી વિકાસ માટે નાણાકીય અનુદાન પ્રદાન કરવા ગુજરાત દ્વારા શરૂ કરવામાં આવેલી મુખ્ય બહુહેતુક રાજ્ય ભંડોળ યોજના.
UPSC context
GPSC પેપર 2 (ગવર્નન્સ અને રાજ્ય યોજનાઓ) તેમજ સ્થાનિક સ્વરાજ્ય અને મ્યુનિસિપલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ધિરાણ સંબંધિત શહેરી આયોજનના પ્રશ્નો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ.
ગુજરાત સરકાર
ગુજરાતમાં મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનો અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓમાં શાસન, લોક નીતિ ઘડતર, નાણાકીય ફાળવણી અને માળખાકીય વિકાસ માટે જવાબદાર રાજ્ય સ્તરની કારોબારી વહીવટી તંત્ર.
UPSC context
રાજ્યની રાજનીતિ, વહીવટી તંત્ર અને વિકેન્દ્રીકૃત શાસન માળખા હેઠળ GPSC પેપર 1 અને 2 માટે મહત્વપૂર્ણ.
પ્રિલિમ્સ ટ્રેપ
ગુજરાતની તમામ ૧૬૯ નગરપાલિકાઓમાં સરખે ભાગે વિતરિત કરાયેલ રૂ. ૩,૮૫૦ કરોડનું શહેરી વિકાસ પૅકેજ.
સ્પર્ધકો ઘણીવાર એવું માની લે છે કે શહેરી વિકાસ ભંડોળ તમામ સ્થાનિક સંસ્થાઓમાં સમાનરૂપે વહેંચવામાં આવે છે, જ્યારે તેની વહેંચણી વસ્તીના સ્તરો અને ચોક્કસ મહાનગરપાલિકાની શ્રેણીઓના આધારે કરવામાં આવે છે.
સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો
ભારતમાં અર્બન લોકલ બોડીઝ (ULBs) એટલે કે શહેરી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓ માટેની બંધારણીય જોગવાઈઓ કઈ છે?
- બંધારણીય આધાર: બંધારણના ભાગ IX-A નો ઉમેરો કરીને, 1992ના 74મા બંધારણીય સુધારા અધિનિયમ દ્વારા ઉમેરવામાં આવ્યું.
- બારમી અનુસૂચિ: नगरpalikaoone sopayela 18 karyatmak vishayo dharavti barmi anusuchio daakhal karama avi.
- નાણા પંચ: નગરપાલિકાઓની નાણાકીય સ્થિતિની સમીક્ષા કરવા માટે દર પાંચ વર્ષે રાજ્ય નાણા પંચની રચના કરવાનો આદેશ આપે છે.
આંતર-વિષય પેટર્ન
શહેરી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અનુદાન અને મ્યુનિસિપલ નાણાં
SJMSVY જેવી શહેરી મૂડી રોકાણ યોજનાઓ સ્થાનિક સંસ્થાઓ માટે પંદરમા નાણાં પંચની કામગીરી-આધારિત શહેરી અનુદાન સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે.
શહેરી આબોહવા સ્થિતિસ્થાપકતા અને હરિયાળું આવરણ
RCC રોડ અને આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક શહેર આયોજનને ફરજિયાત બનાવવું એ રાજ્ય સ્તરના શહેરી ભંડોળને UNFCCC અંતર્ગત ભારતના પંચામૃત આબોહવા લક્ષ ો સાથે જોડે છે.
સ્વર્ણિમ જયંતી મુખ્યમંત્રી શહેરી વિકાસ યોજના ફંડ ફાળવણી પદ્ધતિઓ પર મેચિંગ અથવા વિધાન આધારિત પ્રશ્નની અપેક્ષા રાખો.
સંલગ્ન PYQ · 2
સંલગ્ન PYQ · 2
- 2025GPSC_PRELIMSGS1
______ is one of the cities chosen by the NITI Aayog for its Growth Hub (G-HUB) programme to boost their economic growth.
- 2025GPSC_PRELIMSGS1
Which of the following policies or programs are aimed at improving governance at the state and central level? 1. Digital India Mission 2. Smart Cities Mission 3. Direct Benefit Transfer (DBT) Scheme 4. Pradhan Mantri Awas Yojana (PMAY) Select the correct answer using the codes given below:
