સ્વાગત પોર્ટલ અંતર્ગત ગુજરાતમાં આદિવાસી વિસ્તાર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ

આ શા માટે મહત્વનું છે

ગુજરાતમાં છેવાડાના ગ્રામીણ અને આદિવાસી માળખાકીય મુશ્કેલીઓના નિવારણમાં સ્વાગત (SWAGAT) જેવા ઈ-ગવર્નન્સ સાધનોનો વ્યવહારિક ઉપયોગ દર્શાવે છે.

સારાંશ

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે SWAGAT ઓનલાઇન પોર્ટલ પર રજૂ કરાયેલી લોકફરિયાદ પર કાર્યવાહી કરીને નર્મદા જિલ્લાના આદિવાસી ગ્રામવાસીઓ માટે રૂ. 99.5 લાખના રોડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે, જે રાજ્યમાં પારદર્શક ઇ-ગવર્નન્સ અને આદિવાસી વિકાસ પહેલોને રેખાંકિત કરે છે.

મુખ્ય મુદ્દા

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે નર્મદા જિલ્લાના અંતરિયાળ આદિવાસી વિસ્તારોને જોડતા રૂ. 99.5 લાખના રોડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટને મંજૂરી આપી છે.
આ પ્રોજેક્ટ રાજ્યના ઇન્ટરેક્ટિવ SWAGAT (State Wide Attention on Grievances by Application of Technology) પોર્ટલ દ્વારા આદિવાસી ગ્રામવાસીઓ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી રજૂઆતને પગલે મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો.
ગુજરાતમાં પાયાના સ્તરની સમસ્યાઓ ઉકેલવામાં અને છેવાડાના ગ્રામીણ અને આદિવાસી માળખાકીય વિકાસને ઝડપી બનાવવામાં સ્વાગત (SWAGAT) ફરિયાદ નિવારણ પ્રણાલીની અસરકારકતાને રેખાંકિત કરે છે.

મહત્વપૂર્ણ શબ્દો

SWAGAT (State Wide Attention on Grievances by Application of Technology)

ગુજરાતમાં વર્ષ ૨૦૦૩ માં શરૂ કરાયેલ એક ઈ-ગવર્નન્સ પહેલ જે પારદર્શક જનફરિયાદ નિવારણ માટે છે, જેના દ્વારા નાગરિકો ટેકનોલોજીના માધ્યમથી સરકારી સત્તાવાળાઓ સાથે સીધો સંવાદ કરી શકે છે.

UPSC context

GS પેપર II અંતર્ગત ઈ-ગવર્નન્સ, પારદર્શિતા, ઉત્તરદાયિત્વ અને લોકસેવા વિતરણ પદ્ધતિઓ માટે મહત્વપૂર્ણ.

Source

પ્રિલિમ્સ ટ્રેપ

SWAGAT એ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલય હેઠળ તમામ રાજ્યોમાં લાગુ કરાયેલી કેન્દ્ર પ્રાયोजित ઇ-ગવર્નન્સ યોજના છે.

સ્પર્ધકો ઘણીવાર સ્વાગત (SWAGAT) ને કેન્દ્ર સરકારની پہل માનીને ભ્રમણામાં પડે છે, જ્યારે તેની શરૂઆત અનન્ય રીતે ૨૦૦૩માં ગુજરાત સરકાર દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો

Governance & E-Governance Initiatives

ગુજરાતની સ્વાગત (SWAGAT) પહેલના મુખ્ય માળખાકીય સ્તરો અને ઉદ્દેશ્યો શું છે?

શરૂઆતનું વર્ષ: પારદર્શક, ટેક્નોલોજી આધારિત જનહિતના પ્રશ્નોના નિવારણ માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા એપ્રિલ ૨૦૦૩ માં સ્થાપિત.
મલ્ટી-ટીયર મૉડેલ: વિકેન્દ્રીકૃત જવાબદારી માટે રાજ્ય (રાજ્ય સ્વાગત), જિલ્લા (જિલ્લા સ્વાગત) અને તાલુકા સ્તરે કાર્ય કરે છે.
કોર ટેક્નોલોજી: દર મહિને એક વખત નાગરિકો અને ટોચના વહીવટી વડાઓ વચ્ચે વિડિયો કોન્ફરન્સિંગ અને સીધા જનસંપર્કનો ઉપયોગ કરે છે.

આંતર-વિષય પેટર્ન

આદિવાસી વહીવટમાં ઈ-ગવર્નન્સ ફરિયાદ પોર્ટલ
સ્વાગત જેવા ઈ-ગવર્નન્સ ફરિયાદ નિવારણ પોર્ટલનું પાંચમી અનુસૂચિના આદિવાસી વિસ્તાર વિકાસ સાથેનું અભિસરણ (કન્વર્જન્સ) વિકેન્દ્રીકૃત વહીવટી મોડેલો દર્શાવે છે, જે મુખ્ય પરીક્ષાના ગવર્નન્સ (શાસન)ના પ્રશ્નોમાં વારંવાર પૂછાય છે.
આદિવાસી પેટા-યોજના ભળ ફાળવણી અને ગ્રામીણ માળખાકીય સુવિધાઓ
નર્મદા જેવા આદિવાસી જિલ્લાઓમાં ધિરાણ પામેલા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ સીધા જ અનુચ્છેદ ૨૭૫(૧) ની અનુદાન અને આદિવાસી ઉપ-આયોજન ફાળવણી સાથે જોડાયેલા છે.

SWAGAT આર્કિટેક્ચર (શરૂઆતનું વર્ષ, બહુ-સ્તરીય માળખું) અને ઈ-ગવર્નન્સ મોડેલ્સ એ ગુજરાત વહીવટીતંત્રના પ્રશ્નો માટે ઉચ્ચ-વળતર આપતા ક્ષેત્રો છે.

સંલગ્ન PYQ · 2

2025GPSC_PRELIMSGS1
Which of the following statements is/are correct regarding the G-SAFAL scheme?
2017GPSC_PRELIMSGS1
The Multi Purpose and Multi model platform PRAGATI (Pro Active Governance and Timely Implementation) launched in March 2015 aims to