Current Affairs

Sign in
અર્થતંત્રGS3
GS3

વેપાર સુગમતા અને જમીન સંબંધિત ગુજરાત વિધાનસભાના વિધેયક

Source:ptinews ↗

આ શા માટે મહત્વનું છે

આ ધારાકીય ફેરફારો ગુજરાતમાં ઉદ્યોગનું વાતાવરણ, ભાડાપટ્ટાની રૂપરેખા અને ખેતીની જમીન સંચાલન સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ પેટા-રાષ્ટ્રીય નીતિગત અપડેટ્સ દર્શાવે છે, જે રાજ્ય સ્તરની સિવિલ સેવા પરીક્ષાઓમાં વારંવાર જોવા મળે છે.

સારાંશ

ગુજરાત વિધાનસભાએ તાજેતરમાં રાજ્યમાં માળખાકીય આર્થિક વિકાસ અને વહીવટી સુધારાઓને સમર્થન આપવા માટે ભાડાના નિયમોને સરળ બનાવવા, વેપાર સરળતા (ઈઝ ઓફ ડૂઈંગ બિઝનેસ) વધારવા અને જમીન વિભાજનની સમસ્યાને ડામવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા ત્રણ મહત્વપૂર્ણ કાયદાકીય વિધેયકો પસાર કર્યા છે.

મુખ્ય મુદ્દા

  • ગુજરાત વિધાનસભાએ રાજ્યના આર્થિક શાસન, રિયલ એસ્ટેટ સંચાલન અને વેપારી વાતાવરણને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુસર ત્રણ મહત્વપૂર્ણ વિધેયકો પસાર કર્યા.
  • આ ધારાસabિય પગલાં વ્યવસાય સરળતા (ease of doing business) ને લક્ષમાં રાખે છે, ભાડાના મકાનોના કાયદાઓને સુવ્યવસ્થિત કરે છે અને સંસાધનોની કાર્યક્ષમ ફાળવણીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે જમીન વિભાજનના મુદ્દાઓનું નિરાકરણ લાવે છે.
  • આ ધારાકીય સુધારાઓનો ઉદ્દેશ્ય સમકાલીનૌદ્યોગિક જરૂરિયાતો અને કૃષિ ઉત્પાદકતાના લક્ષ્યો સાથે સુસંગત રહેવા માટે રાજ્ય સ્તરના કાનૂની માળખાને આધુનિક બનાવવાનો છે.

મહત્વપૂર્ણ શબ્દો

ગુજરાત રેન્ટ બિલ ૨૦૨૬

એક સીમાચિહ્નરૂપ ૨૦૨૬નો રાજ્ય કાયદો જે જૂના ૧૯૪૭ના ભાડા નિયંત્રણ અધિનિયમને બદલે છે, સિક્યોરિટી ડિપોઝિટને ત્રણ મહિનાના ભાડા સુધી મર્યાદિત કરે છે, ડિજિટલ નોંધણી ફરજિયાત કરે છે અને ત્રિ-સ્તરીય ફરિયાદ નિવારણ માળખાની સ્થાપના કરે છે.

UPSC context

GPSC પેપર 2 (રાજ્યવ્યવસ્થા અને શાસન - રાજ્ય વિધાનમંડળ) અને શહેરી શાસન માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ, જે ભાડાકીય આવાસમાં વહીવટી સુધારાઓનું પરીક્ષણ કરે છે.

Source
ગુજરાત જમીન વિભાજન અટકાવવા અને હોલ્ડિંગ્સ એકત્રીકરણ (સંશોધન) વિધેયક 2026

૧૯૪૭ના 'ટુકડા ધારા' કાયદામાં ૨૦૨૬નો ધારાસકીય સુધારો, જે ભૂતકાળના ટુકડા કરવા અંગેના ભંગની બિનશરતી નિયમિતતા પૂરી પાડે છે અને ગ્રામીણ જમીન વિભાજનની મર્યાદા સમાન ધોરણે ૧૦ ગુંઠા નક્કી કરે છે.

UPSC context

GPSC પેપર 3 (अर्थव्यवस्था और भूमि सुधार - Economy and Land Reforms) માટે મહત્વપૂર્ણ, જે ગ્રામીણ મિલકત અધિકારો, જમીન શાસન અને વિવાદ નિવારણ પદ્ધતિઓનું પરીક્ષણ કરે છે.

Source
ગુજરાત ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ બિલ ૨૦૨૬

ગુજરાતમાં સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) ના વિકાસને ટેકો આપવા માટે નિયમનકારી અવરોધોને ઘટાડવા, પાલન બોજ (કોમ્પ્લાયન્સ બર્ડન) ઓછો કરવા અને સ્વ-પ્રમાણપત્ર (સેલ્ફ-સર્ટિફિકેશન) ની છૂટછાટો લંબાવવા માટે તૈયાર કરાયેલું વર્ષ ૨૦૨૬નું રાજ્ય વિધાનસભૂનું પગલું.

UPSC context

GPSC પેપર 3 (औદ્યોગિક નીતિ અને આર્થિક વિકાસ) માટે આવશ્યક, રાજ્ય-સ્તરીય ঔદ્યોગિક સ્પર્ધાત્મકતા અને નિયમનકારી સુધારાઓનું પરીક્ષણ કરે છે.

Source
ગુજરાત વિધાનસભા

ગુજરાતની એકગૃહી રાજ્ય વિધાનસભા કે જે કાયદા ઘડવા, રાજ્યનું અંદાજપત્ર પસાર કરવા અને વહીવટી શાસન પર દેખરેખ રાખવા માટે જવાબદાર છે.

UPSC context

GPSC પેપર 2 (રાજ્ય વિધાનસભા, ધારાસકીય પ્રક્રિયા અને સુશાસન) માટે મુખ્ય, જે રાજ્ય વિધાનસભાની કાયદો ઘડવાની સત્તાઓની ચકાસણી કરે છે.

Source

સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો

Indian Polity and Governance - Land Reforms

ભારતમાં જમીન સુધારણા સંબંધિત પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્યો અને બંધારણીય જોગવાઈઓ કઈ છે?

  • બંધારણીય દરજ્જો: જમીન બંધારણની સાતમી અનુસૂચિની રાજ્ય યાદી (યાદી II) હેઠળ આવે છે, જે રાજ્યોને જમીનની સ્થિતિ અને વિભાજન પર કાયદો ઘડવાની સત્તા આપે છે.
  • મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો: મુખ્ય ઉદ્દેશ્યોમાં મધ્યસ્થીઓની નાબૂદી, ભાડૂઆત નિયમન, જમીન હોલ્ડિંગ પર મર્યાદા અને કૃષિ ઉત્પાદકતામાં સુધારો કરવા માટે છૂટાછવાયા હોલ્ડિંગ્સનું એકત્રીકરણ સામેલ છે.

આંતર-વિષય પેટર્ન

  • જમીન વિભાજન વિ. સહકારી સમવાયતંત્ર

    રાજ્ય સ્તરીય જમીન વિભાજન સુધારણા સીધી રીતે સહકારી સંઘવાદ અને નીતિ આયોગ દ્વારા સંચાલિત કૃષિ વસ્તી ગણતરી મેટ્રિક્સ સાથે છેડાય છે.

  • ઇઝ ઓફ ડૂઇંગ બિઝનેસ અને સ્ટેટ રેન્કિંગ્સ

    ભાડાના મકાનો અને વેપાર સુગમતા (Ease of Doing Business) સંબંધિત પગલાં PM SVANidhi અને DPIIT રેન્કિંગ્સ જેવી રાષ્ટ્રીય મુખ્ય પહેલોને સીધી રીતે પૂરક બને છે.

ગુજરાત વિધાનસભાના જમીન સુધારણા અને વેપાર સુગમતા અંગેના અપડેટ્સ સંભવિતપણે જોડકાં જોડો અથવા બહુવિધ વિધાનોવાળા પ્રિલિમ્સ પ્રશ્નોમાં જોવા મળી શકે છે.

સંલગ્ન PYQ · 3

સંલગ્ન PYQ · 3

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    According to the Socio-Economic Review, 2024-2025 of Gujarat, Gujarat comes in ______ category in Logistic Ease Across Different States (LEADS), 2024.

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    Consider the following statements with respect to land reforms in India: 1. One of the objectives of land reforms was to pass on the ownership of land from landlords to peasants 2. Land reforms resulted in decrease in the cultivation of cash crops Which of the statement(s) given above is/are correct?

  • 2025GPSC_PRELIMSGS1

    Which of the following statements are correct regarding the economy of Gujarat according to the Socio-Economic Review, 2024-2025 of Gujarat? 1. Gujarat has consistently contributed over 8% to India's GST collections, highlighting its economic vitality and strength. 2. During the year 2022-23, Gujarat stood first in handling total cargo among the states of India. 3. According to the results of Annual Survey of Industries (ASI) 2022-23, Gujarat is first in the country in Industrial Production and Fixed Capital.