Current Affairs

కృష్ణా డెల్టా సాగు నీటి కొరత నివారణకు గోదావరి జలాల మళ్లింపు

Source:deccanchronicle ↗

ఇది ఎందుకు ముఖ్యం

APPSC గ్రూప్ 1 పరీక్షలో భౌగోళిక శాస్త్రం మరియు పాలనా విభాగాల కింద అంతర్-బేసిన్ నీటి బదిలీలు, నదీ యాజమాన్య బోర్డులు మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రాంతीय సాగునీటి వ్యవస్థలను అర్థం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

సారాంశం

కృష్ణా బేసిన్‌లోని ప్రధాన రిజర్వాయర్లలో నీటి మట్టాలు తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, కృష్ణా డెల్టా ప్రాంతంలో సాగునీటి అవసరాలను తీర్చడానికి గోదావరి నది జలాలను విజయవంతంగా మళ్లించిన వైనాన్ని ఈ వ్యాసం వివరిస్తుంది. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అంతర్‌-బేసిన్ నీటి బదిలీ ప్రాజెక్ట్‌ల యొక్క కీలక పాత్రను ప్రదర్శిస్తుంది.

ముఖ్య అంశాలు

  • ప్రధాన రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు తగ్గిపోయిన తరుణంలో, బేసిన్ల మధ్య నీటి మళ్లింపు యంత్రాంగాల (పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం అనుసంధానం వంటివి) ద్వారా కృష్ణా డెల్టా వ్యవస్థలో సాగునీటి అవసరాలను తీర్చడానికి గోదావరి నదీ జలాలను వినియోగిస్తున్నారు.
  • కృష్ణా డెల్టా ప్రాంతంలో ఖరీఫ్/రబీ పంట అవసరాలను తీర్చడానికి ప్రకాశం బ్యారేజ్ మరియు కాలువ నెట్‌వర్క్‌లు ఈ అదనపు ప్రవాహాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉన్నాయి.
  • ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాంతీయ నీటి కొరతను తగ్గించడంలో మరియు వ్యవసాయ భద్రతకు మద్దతు ఇవ్వడంలో నదుల అనుసంధాన ప్రాజెక్ట్‌ల యొక్క కీలక పాత్రను ఇది హైలైట్ చేస్తుంది.

ముఖ్యమైన పదాలు

పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల నీటిపారుదల పథకం

గోదావరి నది యొక్క అదనపు జలాలను అధిక సామర్థ్యం గల పంపుల ద్వారా కృష్ణా డెల్టాకు మళ్లించడం ద్వారా, అనావృష్టి సమయాల్లో ప్రాంతీయ సాగునీరు మరియు తాగునీటి అవసరాలను భద్రపరిచే ఒక అంతర్-బేసిన్ నీటి బదిలీ ప్రాజెక్ట్.

UPSC context

APPSC గ్రూప్ 1 & 2 (AP భౌగోళిక శాస్త్రం, నీటి వనరుల నిర్వహణ) కొరకు ముఖ్యం: బేసిన్ల మధ్య నీటి బదిలీ, కరువు నివారణ మరియు మౌలిక సదుపాయాలను పరీక్షిస్తుంది.

Source
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014

2014లో చేసిన ఈ చట్టం, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ను విభజించింది మరియు అంతరాష్ట్ర నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలను నియంత్రించడానికి అపెక్స్ కౌన్సిల్ కింద KRMB మరియు GRMBతో సహా సంస్థాగత నిర్మాణాలను ఏర్పాటు చేసింది.

UPSC context

APPSC పాలిటీ & గవర్నెన్స్ కొరకు ముఖ్యం: చట్టబద్ధమైన నిబంధనలు, నదీ బోర్డు అధికార పరిధి మరియు విభజన తర్వాత నీటి వనరుల పాలనను పరీక్షిస్తుంది.

Source
జల వనరుల శాఖ ఆంధ్ర ప్రదేశ్

ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా సాగునీటి ప్రాజెక్ట్లు, కాలువలు మరియు బహుళ-బేసిన్ నీటి బదలాయింపు కార్యకలాపాల ప్రణాళిక, అభివృద్ధి మరియు నిర్వహణకు బాధ్యత వహించే రాష్ట్ర ప్రభుత్వ శాఖ.

UPSC context

APPSC గ్రూప్ 1 & 2 (AP ఎకానమీ & ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్) కొరకు ముఖ్యం: సాగునీరు మరియు కరువు నిర్వహణ కోసం రాష్ట్ర స్థాయి పరిపాలనా యంత్రాంగాలను పరీక్షిస్తుంది.

Source

ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు

పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం పొడి వేసవి మాసాలలో అదనపు కృష్ణా నందీ నీటిని గోదావరి డెల్టా బేసిన్‌కు మళ్లిస్తుంది.

అభ్యర్థులు తరచుగా నీటి మళ్ళంపు దిశను గందరగోళానికి గురిచేస్తారు, కృష్ణా జలాలను గోదావరికి మళ్లిస్తున్నారని భావిస్తారు, అయితే పట్టిసీమ మిగులుగా ఉన్న గోదావరి వరద నీటిని లోటుతో ఉన్న కృష్ణా డెల్టాకు ఎత్తిపోస్తుంది.

అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు

Andhra Pradesh Geography & Water Resources

ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ప్రధాన అంతర్-బేసిన్ నీటి బదిలీ ప్రాజెక్టులు మరియు నదుల అనుసంధానాలు ఏమిటి?

  • పట్టిసీమ ప్రాజెక్టు: పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం పోలవరం కుడి ప్రధాన కాలువ ద్వారా మిగులు గోదావరి జలాలను లోటులో ఉన్న కృష్ణ డెల్టాకు అనుసంధానిస్తుంది.
  • సామర్థ్యం & రూపకల్పన: ఈ ప్రాజెక్టులో ఖరీఫ్ మరియు రబీ సాగునీటి అవసరాలను తీర్చడానికి వరద నీటిని ఎత్తిపోసే 24 పంపింగ్ యూనిట్లు ఉన్నాయి.
  • ప్రకాశం బ్యారేజ్: కృష్ణా నదిపై ఉన్న ప్రకాశం బ్యారేజీ డెల్టా ఆయకట్టును స్థిరీకరించడానికి ఈ అదనపు ప్రవాహాలను స్వీకరిస్తుంది.

అంతర-అంశ నమూనాలు

  • అంతర్-బేసిన్ బదిలీ & నీటి ట్రిబ్యునల్లు

    అంతర్-రాష్ట్ర నీటి బదిలీ ప్రాజెక్ట్‌లకు ఇంటర్-స్టేట్ రివర్ వాటర్ డిస్ప్యూట్స్ యాక్ట్, 1956 క్రింద కృష్ణా మరియు గోదావరి జల వివాద ట్రिब్యూనల్స్ వంటి చట్టబద్ధమైన సంస్థల నుండి అనుమ తి అవసరం.

  • విభజన చట్టం మరియు నదీ బోర్డులు

    ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014, KRMB మరియు GRMB వంటి నదీ యాజమాన్య బోర్డులకు నిర్దిష్ట అధికార పరిధిని మరియు నిర్వహణను తప్పనిసరి చేస్తుంది.

ఏపీపీఎస్సీ గ్రూప్ 1 ప్రశ్నలు తరచుగా అంతర్-బేసిన్ నీటి బదిలీ ప్రాజెక్టులు, వాటి సామర్థ్యం మరియు ఏపీ భౌగోళిక శాస్త్రంలోని నిర్దిష్ట కాలువ అనుసంధానాలను పరీక్షిస్తుంటాయి.

అనుసంధాన PYQలు · 2

అనుసంధాన PYQలు · 2

  • 2023APPSC_PRELIMSGS1

    Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of

  • 2024APPSC_PRELIMSGS1

    Within India, Ganga river basin has the largest catchment area. After that, following is the correct sequence in the decreasing order: