నైరుతి రుతుపవనాలు మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ వాతావరణంపై ఎల్ నినో ప్రభావం
Source:newindianexpress ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
ప్రాంతీయ రుతుపవనాలపై ఎల్ నినో (El Niño) ప్రభావం అనేది భౌగోళిక శాస్త్రం మరియు వాతావరణ శాస్త్రంలో ఒక ప్రాథమిక అంశం. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో వ్యవసాయ ప్రణాళిక, ఆహార భద్రత మరియు నీటి వనరుల నిర్వహణను ప్రత్యక్షంగా ప్రభావితం చేస్తుంది.
సారాంశం
ఈ వ్యాసం ఎల్ నినో పరిస్థితులు నైరుతి రుతుపవనాలను దెబ్బతీయడం ద్వారా, వర్షపాత లోటును సృష్టించడం ద్వారా మరియు ఈ ప్రాంతమంతటా వ్యవసాయ కార్యకలాపాలను ప్రమాదంలో పడేయడం ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వాతావరణ గతిశీలతను ఎలా మారుస్తున్నాయో హైలైట్ చేస్తుంది.
ముఖ్య అంశాలు
- ఎల్ నినో దృగ్విషయం వాతావరణ సరళిని గణనీయంగా ప్రభావితం చేస్తుంది, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ అంతటా వర్షాభావ పరిస్థితులకు కారణమవుతుంది మరియు నైరుతి రుతుపవనాలకు విఘాతం కలిగిస్తుంది.
- భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో మారుతున్న సముద్ర ఉపపరితల ఉష్ణగ్రతలు వాకర్ ప్రసరణను భగ్నం చేస్తాయి మరియు ప్రాంతీయ వర్షపాతాన్ని అణచివేస్తాయి.
- ఋతుపవనాల లోటు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వ్యవసాయ విత్తే షెడ్యూల్లకు, భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణకు మరియు గ్రామీణ జీవనోపాధులకు తీవ్రమైన ముప్పును కలిగిస్తుంది.
ముఖ్యమైన పదాలు
ఎల్ నిన్యో
మధ్య మరియు తూర్పు ఉష్ణమండల పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు ఆవర్తితంగా వేడెక్కడం ద్వారా వర్గీకరించబడే ఒక వాతావరణ దృగ్విషయం, ఇది తరచుగా భారతీయ నైరుతి రుతుపవనాలను విఘ్నం చేస్తుంది మరియు దీర్ఘకాలిక వర్షాభావ కాలాలను కలిగిస్తుంది.
UPSC context
APPSC/UPSC జనరల్ స్టడీస్ పేపర్ I (వాతావరణ శాస్త్రం మరియు భారతీయ భూగోళశాస్త్రం) కొరకు ముఖ్యం, ఇది భారతీయ వ్యవసాయంపై ప్రపంచ వాతావరణ దృగ్విషయాల ప్రభావాలను పరీక్షిస్తుంది.
నైరుతి రుతుపవనాలు
జూన్ నుండి సెప్టెంబరు వరకు హిందూ మహాసముద్రం నుండి తేమతో కూడిన సముద్రపు గాలులను భారత ఉపఖండం మీదుగా తీసుకువచ్చే ప్రధాన కాలానుగుణ గాలి వ్యవస్థ, ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ ఖరీఫ్ పంటల కాలానికి అత్యంత కీలకం.
UPSC context
APPSC/UPSC జాగ్రఫీకి అత్యంత కీలకం, భారతదేశంలో రుతుపవనాల గతిశీలత, వర్షపాత పంపిణీ మరియు వ్యవసాయ ఆధారితతను అంచనా వేయడంలో ఇది ముఖ్యం.
भारतीय వాతావరణ శాఖ (IMD)
భారతదేశవ్యాప్తంగా వాతావరణ పరిశీలనలు, వాతావరణ అంచనాలు మరియు సమయానికి తగిన వాతావరణ హెచ్చరికలు మరియు సలహాలను జారీ చేయడానికి బాధ్యత వహించే భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలోని నోడల్ ఏజెన్సీ.
UPSC context
APPSC/UPSC జనరల్ స్టడీస్ పేపర్ III (విపత్తు నిర్వహణ మరియు పాలన)కు సంబంధించింది, ఇది ముందస్తు వాతావరణ హెచ్చరిక వ్యవస్థల కోసం సంస్థాగత నిర్మాణాలను పరీక్షిస్తుంది.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
ఎల్ నినో-సదరన్ ఆసిలేషన్ (ENSO) అంటే ఏమిటి మరియు ఇది భారతీయ రుతుపవనాలను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది?
- పసిఫిక్ మహాసముద్రం వేడెక్కడం: మధ్య మరియు తూర్పు పసిఫిక్ మహాసముద్రం అంతటా భూమధ్యరేఖ ప్రాంతంలో ఏర్పడే ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల, సముద్రపు ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలను మారుస్తుంది మరియు వాకర్ ప్రసరణను బలహీనపరుస్తుంది.
- పీడన విలోమనం: పశ్చిమ పసిఫిక్ మరియు హిందూ महाసముద్రాలపై అధిక పీడనం ఏర్పడి, భారత ఉపఖండంలో đốiవహన (సंवहन) కార్యకలాపాలు మరియు వర్షపాతాన్ని అణచివేస్తుంది.
- రుతుపవనాల లోటు: ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి ద్వీపకల్ప రాష్ట్రాలలో ఆలస్యంగా రుతుపవనాలు ప్రారంభం కావడానికి, సీజన్ మధ్యలో సుదీర్ఘకాలం వర్షాలు పడకపోవడానికి మరియు తీవ్రమైన వర్షపాత లోపానికి ఇది దారితీస్తుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
ఎల్ నిన్మో + రాష్ట్ర ఆర్థిక లోటు + వ్యవసాయం
ఎల్ నినో కారణంగా ఏర్పడిన రుతుపవనాల వైఫ్యాలు, ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా గ్రామీణ బ్యాంకుల్లో వ్యవసాయ రుణాల రికవరీని, వ్యవసాయ సంక్షోభం ద్వారా విద్యుత్ గ్రిడ్‌లను మరియు రాష్ట్ర నీటిపారుదల ఆర్థిక పరిస్థితిని తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తాయి.
రుతుపవనాల వ్యత్యాసాలు + ప్రాంతీయ వ్యవసాయ-వాతావరణ ప్రణాళిక
ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క ప్రత్యేక భౌగోళిక స్వరూపం కారణంగా కోస్తా ఆంధ్ర మరియు రాయలసీమ ప్రాంతాలు ENSO దశలకు భిన్నంగా స్పందిస్తాయి, ఇది భౌతిక వాతావరణ శాస్త్రాన్ని ప్రాంతీయ వ్యవసాయ ప్రణాళికతో అనుసంధానిస్తుంది.
ఎల్ నినో సమయంలో వాకర్ ప్రసరణలో జరిగే మార్పులు భారతీయ రుతుపవనాల వర్షపాత పంపిణీని మరియు ఏపీ వ్యవసాయాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయనే దానిపై బహుళ-ప్రవచన ప్రశ్నను ఆశించండి.
అనుసంధాన PYQలు · 1
అనుసంధాన PYQలు · 1
- 2019APPSC_PRELIMSGS1
El-Nino is a complex weather system that appears once every three to seven years. Consider the following statements in this regard : A. The appearance of warm currents off the Coast of Peru in the Eastern Pacific. B. The word El-Nino means 'Christ Child' because the current appears around Christmas in December. C. El-Nino was one of the reasons for the deficit rainfall in India (2014). Which of the statements given above is/are correct ?
