అమరావతి రోడ్డు ప్రాజెక్ట్ కోసం మంగళగిరి ఎయిమ్స్ భూముల కేటాయింపు
Source:The Hindu ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళిక శాస్త్రం, ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు రాష్ట్ర పరిపాలన విభాగాల కింద APPSC Group 1 Prelims పరీక్షకు ఈ పరిణామం ఎంతో ప్రాముఖ్యమైనది. ఇది రాజధాని ప్రాంతమైన అమరావతిలో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిని, రవాణా అనుసంధానత మెరుగుదలలను (E-13 కారిడార్ మరియు NH-16), మరియు ప్రజారోగ్యం (AIIMS-Mangalagiri) అలాగే ప్రజా పనుల కొరకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య వ్యవస్థాగత సమన్వయాన్ని ఎత్తి చూపుతుంది.
సారాంశం
అమరావతిలో NH-16తో అనుసంధానించే E-13 రోడ్డు విస్తరణ కారిడార్ నిర్మాణానికి గాను AIIMS-మంగళగిరి భూమి నుండి 3.34 ఎకరాల భూమిని బదలాయించడానికి కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ఆమోదం తెలిపింది. దీనికి ప్రతిగా, గుంటూరు జిల్లా యంత్రాంగం AIIMS-మంగళగిరికి 10 ఎకరాల ప్రత్యామ్నాయ భూమిని అప్పగించే ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాల్సి ఉంది, దీనితో పాటు దానికి కేటాయించిన అసలు 183 ఎకరాల భూమిలో పెండింగ్‌లో ఉన్న 6 ఎకరాల సరిహద్దుల గుర్తింపు (డీమార్కేషన్) ప్రక్రియను కూడా పరిష్కరించాల్సి ఉంటుంది. మంగళగిరి మరియు గుంటూరు మధ్య కనెక్టివిటీని మెరుగుపరచడానికి ఈ పరిణామం అత్యంత కీలకం.
ముఖ్య అంశాలు
- ప్రజా రోడ్డు మౌలిక సదుపాయాల కొరకు AIIMS-Mangalagiri పరిధిలోని 3.34 ఎకరాల భూమిని బదిలీ చేయడానికి కేంద్ర ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ (MoHFW) సూత్రప్రాయ ఆమోదం తెలిపింది.
- బదిలీ చేయబడిన భూమిని అమరావతి రాజధాని నగర ప్రాంతంలో E-13 రోడ్డును జాతీయ రహదారి 16 (NH-16) తో అనుసంధానించే, E-13 రోడ్డు విస్తరణ కారిడార్ నిర్మాణానికి ఉపయోగించనున్నారు.
- కారిడార్ కోసం కేటాయించిన 3.34 ఎకరాలకు బదులుగా, వైద్య సంస్థకు 10 ఎకరాల ప్రత్యామ్నాయ భూమిని అప్పగించే ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాలని MoHFW స్థానిక జిల్లా యంత్రాంగాన్ని ఆదేశించింది.
- మంగళగిరి మరియు గుంటూరు మధ్య రోడ్డు అనుసంధానతను ఈ ప్రాజెక్టు గణనీయంగా పెంపొందిస్తుందని, ట్రాఫిక్ రాకపోకలను సులభతరం చేస్తుందని కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ సహాయ మంత్రి పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్ నొక్కి చెప్పారు.
- AIIMS-మంగళగిరికి మొదట కేటాయించిన సుమారు 183 ఎకరాలలో, పెండింగ్‌లో ఉన్న మిగిలిన 6 ఎకరాల భూమి యొక్క సరిహద్దు గుర్తింపును ఖరారు చేసి, అప్పగించాలని కూడా మంత్రిత్వ శాఖ అధికారులను ఆదేశించింది.
ముఖ్యమైన పదాలు
ఎయిమ్స్-మంగళగిరి
ప్రధాన మంత్రి స్వస్థ్య సురక్ష యోజన యొక్క Phase-IV కింద ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని గుంటూరు జిల్లా, మంగళగిరిలో ఏర్పాటు చేయబడిన ఒక ప్రతిష్టాత్మక ప్రభుత్వ వైద్య పరిశోధనా విశ్వవిద్యాలయం మరియు ఆసుపత్రి.
UPSC context
APPSC Group 1 & 2: సామాజిక రంగ అభివృద్ధి, ఆరోగ్య సంరక్షణ మౌలిక సదుపాయాలు మరియు కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకాలు.
E-13 రోడ్డు విస్తరణ కారిడార్
అమరావతి రాజధాని ప్రాంతంలో ఎర్రబాలెం నుండి జాతీయ రహదారి 16 వరకు విస్తరించి, AIIMS-మంగళగిరి సముదాయానికి కీలకమైన అనుసంధానాన్ని కల్పించే ఒక ముఖ్యమైన 9.82-కిమీ రవాణా ప్రాజెక్ట్.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2: రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థ, పట్టణ ప్రణాళిక, రాజధాని ప్రాంత మౌలిక సదుపాయాలు మరియు రవాణా అనుసంధానత.
జాతీయ రహదారి 16 (NH-16)
భారతదేశ తూర్పు తీరం వెంబడి పశ్చిమ బెంగాల్, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తమిళనాడు రాష్ట్రాల గుండా విస్తరించి, ఒక కీలకమైన ప్రాంతీయ వాణిజ్య మరియు రవాణా కారిడార్‌గా వ్యవహరిస్తున్న ఒక ప్రధాన జాతీయ రహదారి.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2: ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌతిక భూగోళశాస్త్రం, రవాణా నెట్‌వర్క్‌లు మరియు ఆర్థిక కారిడార్లు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని ప్రాంత అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (APCRDA)
నిర్దేశిత అమరావతి రాజధాని ప్రాంతంలో పట్టణ ప్రణాళిక, మౌలిక సదుపాయాల సమన్వయం, భూ సమీకరణ మరియు సుస్థిర అభివృద్ధిని పర్యవేక్షించడానికి ఏర్పాటు చేయబడిన రాష్ట్ర ప్రభుత్వ చట్టబద్ధమైన సంస్థ.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2: AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, భూసమీకరణ విధానాలు, మరియు రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థ.
ఆరోగ్య మరియు కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ
జాతీయ ఆరోగ్య సంరక్షణ కార్యక్రమాలు, కుటుంబ నియంత్రణ కార్యక్రమాలు మరియు వివిధ రాష్ట్రాల్లోని AIIMS వంటి ప్రధాన వైద్య సంస్థల పర్యవేక్షణకు బాధ్యత వహించే కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖ.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2: కేంద్ర-రాష్ట్ర ఆర్థిక సంబంధాలు, సహకార సమాఖ్యవాదం మరియు ప్రజారోగ్య పరిపాలన.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 లోని పదవ షెడ్యూల్ కింద AIIMS మంగళగిరి ఏర్పాటు చేయబడింది.
అభ్యర్థులు తరచుగా AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 2014 యొక్క షెడ్యూల్‌ల విషయంలో గందరగోళానికి గురవుతుంటారు; మౌలిక సదుపాయాలు మరియు విద్యాసంబంధిత హామీలు (AIIMS వంటివి) 13వ షెడ్యూల్ పరిధిలోకి వస్తాయి, 10వ లేదా 11వ షెడ్యూల్ పరిధిలోకి కాదు.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 లోని 13వ షెడ్యూల్ ఏమి నిర్దేశిస్తుంది?
- AIIMS ఆదేశం: ఉత్తరాధికారి రాష్ట్రమైన ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక AIIMS తరహా సూపర్-స్పెషాలిటీ ఆసుపత్రి మరియు బోధనా సంస్థను ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉంటుంది.
- ఉన్నత విద్యా సంస్థలు: AP లో IIT, IISER, IIM, NIT, IIIT మరియు ఒక కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయంతో సహా ప్రతిష్టాత్మక జాతీయ సంస్థల ఏర్పాటును నిర్దేశిస్తుంది.
- అమలు కాలక్రమం: ఈ జాతీయ సంస్థలను కార్యాచరణలోకి తీసుకురావడానికి అపాయింటెడ్ డే (2014) నుండి 10 సంవత్సరాల కాలపరిమితిని నిర్దేశిస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు జాతీయ రహదారి 16 (NH-16) ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
- మార్గం & అనుసంధానత: పశ్చిమ బెంగాల్ (కోల్‌కతా) ను తమిళనాడు (చెన్నై) తో అనుసంధానిస్తూ భారతదేశ తూర్పు తీరం వెంబడి సాగుతుంది.
- AP లో అత్యంత పొడవైన విభాగం: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రధాన తీర జిల్లాల గుండా ప్రయాణించే NH-16 యొక్క అత్యంత పొడవైన భాగాన్ని కలిగి ఉంది, దీని పొడవు సుమారు 992 కి.మీ.
- ఆర్థిక ప్రాధాన్యత: విశాఖపట్నం-చెన్నై పారిశ్రామిక కారిడార్ (VCIC)కు ప్రధాన లాజిస్టిక్స్ వెన్నెముకగా పనిచేస్తుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
అమరావతి మాస్టర్ ప్లాన్ మరియు APCRDA లాజిస్టిక్స్
E-13 కారిడార్‌ను సవరించిన అమరావతి మాస్టర్ ప్లాన్‌కు అనుసంధానిస్తూ, హై-స్పీడ్ ఆర్టీరియల్ లింకులను నిర్మించడానికి ప్రాదేశిక ప్రణాళిక మరియు భూ సమీకరణ ఏ విధంగా ఏకీకృతం చేయబడ్డాయో ఇది ప్రదర్శిస్తుంది.
సహకార సమాఖ్య మరియు భూ బదలాయింపు
మౌలిక సదుపాయాల కల్పనలో ఆచరణాత్మక సహకార సమాఖ్య స్ఫూర్తిని ప్రతిబింబిస్తూ, కేంద్రం నుండి రాష్ట్రానికి భూ బదలాయింపు మరియు పరస్పర పరిహార ప్రక్రియను ఇది తెలియజేస్తుంది.
AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 13వ షెడ్యూల్ నిబంధనలను, ప్రాంతీయ రాజధాని మౌలిక సదుపాయాల కారిడార్లతో జతచేసి మల్టీ-స్టేట్‌మెంట్ MCQs రూపంలో అడిగే అవకాశం ఉంది.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2024APPSC_PRELIMSGS1
In connection with transport and infrastructure in Andhra Pradesh, which of the following statement/statements is/are valid? I. Andhra Pradesh's first riverine project has been proposed between Muktayala and Madipadu on Krishna river. II. The Bhogapuram Greenfield International Airport had been started with a corpus fund that is sourced from National Investment and Infrastructure Fund (NIIF). III. Infrastructure investments in Andhra Pradesh are strictly implemented only with reference to strategic investments like ports and industrial corridors, but not with reference to community assets. IV. Rail Over Bridges (ROBs) are being developed in Andhra Pradesh under the Setu Bandhan Scheme. Select the correct answer using the codes given below :
- 2024APPSC_PRELIMSGS1
Which of the following statements are valid regarding the interventions of the Government of Andhra Pradesh in the context of Healthcare ? I. Telemedicine facility is available in all Ayushman Bharat Health and Wellness Centres (AB-HWCs) to avail specialist services through district hub. II. The Family Doctor Programme has been planned to be implemented as a standalone project without the need to be integrated with Primary Health Centres (PHCs). III. Dr. YSR Aarogyasri Scheme has been revamped, by increasing the income limit from ₹ 2.5 lakh to ₹ 5 lakh per annum per family. IV. 'Aarogya Aasara' Scheme is intended to provide post-operative sustenance allowance with certain eligible conditions complied with. Select the correct answer using the codes given below :
