స్థానిక సంస్థలలో 34 శాతం బీసీ రిజర్వేషన్లను కొట్టివేసిన ఏపీ హైకోర్టు
Source:newindianexpress ↗

ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
స్థానిక సంస్థలలో రిజర్వేషన్లపై రాజ్యాంగపరమైన పరిమితులు, న్యాయ సమీక్ష మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్లో పాలనను అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది అత్యంత కీలకం.
సారాంశం
స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో 34 శాతం వెనుకబడిన తరగతుల (BC) కోటాను రద్దు చేస్తూ ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఇచ్చిన కీలక తీర్పు, రాష్ట్రంలో స్థానిక ప్రభుత్వ సంస్థల రిజర్వులపై ఉన్న చట్టపరమైన, రాజ్యాంగపరమైన పరిమితులపై దృష్టిని మళ్ళించింది.
ముఖ్య అంశాలు
- స్థానిక निकाय ఎన్నికలలో వెనుకబడిన తరగతుల (BC) కోసం కేటాయించిన 34 శాతం రిజర్వేషన్ కోటాను ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు రద్దు చేసింది.
- స్థానిక పరిపాలన సంస్థలను నియంత్రించే రిజర్వేషన్లు మరియు గరిష్ట పరిమితులకు సంబంధించి రాజ్యాంగపరమైన మరియు చట్టపరమైన ప్రమాణాలను పాటించడాన్ని కోర్టు పునరుద్ఘాటించింది.
- ఈ తీర్పు ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో వెనుకబడిన తరగతుల రిజర్వేషన్లు మరియు రాజకీయ ప్రాతినిధ్య విధానాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.
ముఖ్యమైన పదాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 226 ప్రకారం ఒరిజినల్ మరియు అప్పిలేట్ అధికార పరిధిని, కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వులు మరియు రాష్ట్ర శాసనసభ చట్టాలపై న్యాయ సమీక్షా అధికారంతో సహా వినియోగించే ఆంధ్రప్రదేశ్ యొక్క అత్యున్నత న్యాయ అధికార సంస్థ.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2 లకు సంబంధం ఉంది (భారత రాజనీతి శాస్త్రం - న్యాయవ్యవస్థ, న్యాయ సమీక్ష, మరియు ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ అంశాల క్రింద కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు).
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
రిజర్వేషన్లపై ఉన్న 50 శాతం గరిష్ట పరిమితి (సీలింగ్) ఖచ్చితంగా ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు మరియు విద్యా సంస్థలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది, స్థానిక ప్రభుత్వ సంస్థలకు ఇది వర్తించదు.
అభ్యర్థులు తరచుగా ఇందిరా సాహ్ని కేసులో నిర్దేశించిన 50% రిజర్వేషన్ల పరిమితి కేవలం ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు మరియు విద్యకు మాత్రమే వర్తిస్తుందని భావిస్తారు, సుప్రీంకోర్టు దీనిని స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు కూడా విస్తరించిందనే విషయాన్ని విస్మరిస్తారు.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
భారతదేశంలోని స్థానిక స్వపరిపాలనా సంస్థలలో రిజర్వేషన్లను నియంత్రించే రాజ్యాంగ నిబంధనలు మరియు ప్రక్రియపరమైన అవసరాలు ఏమిటి?
- రాజ్యాగత ప్రాతిపదిక: అధికరణ 243-D మరియు 243-T లు వరుసగా పంచాయతీలు మరియు మున్సిపాలిటీలలో ఎస్సీలు, ఎస్టీలు మరియు మహిళలకు సీట్ల రిజర్వేషన్ను కల్పిస్తాయి.
- ట్రిపుల్ టెస్ట్: స్థానిక సంస్థలలో వెనుకబడిన తరగతుల కోటాలను ఖరారు చేసే ముందు, ఒక ప్రత్యేక కమిషన్ ద్వారా అనుభవపూర్వక డేటాను సేకరించాలని కోరుతూ 'ట్రిపుల్-టెస్ట్' (మూడంచెల పరీక్ష) నిబంధనను వికాస్ కిషన్రావు గవాలి (2021) కేసులో సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
- 50% సీలింగ్: స్థానిక సంస్థలలో ఎస్సీ, ఎస్టీ మరియు బీసీలకు కలిపి మొత్తం రిజర్వేషన్లు, న్యాయపరమైన తీర్పులు నిర్దేశించిన మొత్తం 50% గరిష్ట పరిమితిని మీరకూడదు.
అంతర-అంశ నమూనాలు
స్థానిక సంస్థల రిజర్వేషన్లు మరియు 50 శాతం గరిష్ట పరిమితి
స్థానిక సంస్థల రిజర్వేషన్ల పరిమితులు నేరుగా 73 మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టాలకు మరియు వికాస్ కిషన్రావు గవాలి (2021) కేసులో ఆదేశించినట్లుగా అనుభవపూర్వక డేటా (ఎంపిರಿಕల్ డేటా) యొక్క అత్యవసరతకు అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి.
రాష్ట్ర ఎన్నికల ప్రక్రియలలో న్యాయ సమీక్ష
స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల షెడ్యూళ్లలో న్యాయపరమైన జోక్యం అనేది, కార్యనిర్వాహక విధానానికి మరియు ఆర్టికల్ 226 కింద హైకోర్టులు అమలు చేసే రాజ్యాంగ ఆదేశాలకు మధ్య గల ఘర్షణను స్పష్టం చేస్తుంది.
స్థానిక సంస్థల కోటాలపై ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) అడిగే ప్రశ్నలు, 50% గరిష్ట పరిమిసితో పాటు వికాస్ కిషన్రావు గవాలి కేసులోని ట్రిపుల్-టెస్ట్ నిబంధనను కూడా పరీక్షಿಸುತ್ತాయి.
అనుసంధాన PYQలు · 1
అనుసంధాన PYQలు · 1
- 2019APPSC_PRELIMSGS1
Regarding the Article 15 of the Constitution of India, find the wrong answer.