Current Affairs

వర్షాల కోసం తిరుమలలో టీటీడీ ఆధ్వర్యంలో వరుణ యాగం ప్రారంభం

Source:deccanchronicle ↗

ఇది ఎందుకు ముఖ్యం

వేద సమాజం మరియు మతపరమైన పరిణామాలపై అభ్యర్థులను క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించే APPSC Group 1 ఆర్ట్ & కల్చర్ మరియు హిస్టరీ సిలబస్ కొరకు, పురాతన వేద సంప్రదాయాలు, శ్రౌత మరియు స్మార్త క్రతువులు, మరియు ముఖ్యమైన దేవతల (వరుణుడు మరియు పర్జన్యుడు వంటి) గురించిన అవగాహన అత్యంత కీలకం.

సారాంశం

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తిరుమలలో గల ధర్మగిరి వేద విజ్ఞాన పీఠంలో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD), కరీరీష్టి యాగం, వరుణ జపం మరియు పర్జన్య శాంతి హోమాలతో కూడిన ఐదు రోజుల వైదిక క్రతువును ప్రారంభించింది. రాష్ట్రం మరియు దేశంలో సకాలంలో వర్షాలు కురవాలని, సుభిక్షంగా ఉండాలని కోరుతూ శ్రౌత, స్మార్త సంప్రదాయాలకు చెందిన 32 మంది పండితులు ఈ క్రతువులను నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ క్రతువులలో అంకురార్పణం, గణపతి పూజ, పుణ్యాహవాచనం మరియు ప్రాయశ్చిత్త హోమం ముఖ్యమైన కార్యక్రమాలు కాగా, చివరగా మహా పూర్ణాహుతితో ఇవి ముగుస్తాయి.

ముఖ్య అంశాలు

  • వర్షాలు కురవాలని మరియు దేశ సౌభాగ్యాన్ని ఆకాంక్షిస్తూ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తిరుమలలో గల ధర్మగిరి వేద విజ్ఞాన పీఠంలో తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD) ఐదు రోజుల వరుణ యాగాన్ని ప్రారంభించింది.
  • వరుణుడిని (జలాల దేవుడు) మరియు పర్జన్యుడిని (వర్ష మేఘాల దేవుడు) ప్రసన్నం చేసుకోవడమే లక్ష్యంగా, ఈ క్రతువులో కారీరీష్టి యాగం, వరుణ జపం మరియు పర్జన్య శాంతి హోమం వంటి ప్రత్యేక వైదిక క్రతువులు ఉన్నాయి.
  • వైదిక, శ్రౌత మరియు స్మార్త సంప్రదాయాలలో నిష్ణాతులైన 32 మంది పండితుల ప్యానెల్ ఈ క్రతువులను నిర్వహిస్తోంది.
  • निर्वहించిన ముఖ్యమైన వైదిక క్రతువులలో అంకురార్పణం (బీజారోపణ), గణపతి పూజ, పుణ్యాహవాచనం (శుద్ధీకరణ), ప్రాయశ్చిత్త హోమం (ప్రాయశ్చిత్తం), మరియు చివరి మహా పూర్ణాహుతి ఉన్నాయి.
  • ఈ కార్యక్రమం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రాచీన వైదిక ఆచారాలు, శ్రౌత (శాస్త్రోక్త వైదిక యజ్ఞాలు) మరియు స్మార్త (సాంప్రదాయ గృహ ఆరాధన) వంటి హిందూమత సంప్రదాయాల పరిరక్షణను ప్రముఖంగా చాటిచెబుతుంది.

ముఖ్యమైన పదాలు

తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానములు

ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనిక హిందూ పుణ్యక్షేత్రమైన తిరుమలలోని వెంకటేశ్వర ఆలయ కార్యకలాపాలు, ఆర్థిక వ్యవహారాలు మరియు సంస్థలను నిర్వహించేందుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంచే స్థాపించబడిన ఒక స్వతంత్ర పరిపాలనా ట్రస్ట్.

UPSC context

APPSC గ్రూప్ I/II జనరల్ స్టడీస్; ప్రజా దేవాదాయ ట్రస్టుల పరిపాలన, రాష్ట్ర దేవాలయాల నిర్వహణ మరియు ప్రాంతీయ వారసత్వ నిర్వహణలను పరీక్షిస్తుంది.

Source
ధర్మగిరి వేద విజ్ఞాన పీఠం

సాంప్రదాయ గురుకుల పద్ధతి ద్వారా వేదాలు, ఆగమాలు మరియు స్మార్త సంప్రదాయాలను పరిరక్షించడానికి మరియు ప్రచారం చేయడానికి 1884 లో స్థాపించబడిన, తిరుమలలో TTD చే నిర్వహించబడుతున్న ఒక ప్రతిష్టాత్మక నివాస వేద విద్యా సంస్థ.

UPSC context

APPSC కళలు & సంస్కృతి; సాంప్రదాయ విద్యా సంస్థల చరిత్ర, వేద పరిరక్షణ కార్యక్రమాలు మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ మద్దతు గల సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని పరీక్షిస్తుంది.

Source
కరీరీష్టి యాగం

సకాలంలో పుష్కలమైన వర్షాలు, వ్యవసాయ సమృద్ధి మరియు కరవు నివారణను ఆకాంక్షిస్తూ, వర్ష దేవుడైన వరుణుడిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి నిర్వహించే ఒక పురాతన, అత్యంత విశిష్టమైన వైదిక యజ్ఞం.

UPSC context

APPSC చరిత్ర మరియు సంస్కృతి; వైదిక యజ్ఞాలు, ఆచార సంప్రదాయాల సమకాలీన మనుగడ మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని సామాజిక-మతపరమైన ఆచారాలను పరీక్షిస్తుంది.

Source
స్మార్త సంప్రదాయం

సాంప్రదాయ కాలంలో అభివృద్ధి చెందిన ఒక ప్రధాన సమన్వయ-ఆధారిత హిందూ ఉద్యమం, ఇది ఐదుగురు సమాన దేవతల (పంచాయతన) గృహారాధనకు ప్రసిద్ధి చెందింది మరియు అద్వైత వేదాంత తత్వశాస్త్రంతో ముడిపడి ఉంది.

UPSC context

APPSC చరిత్ర మరియు సంస్కృతి; ప్రాచీన మత సమన్వయం, మత శాఖల ఆరాధనా విధానాల పరిణామ క్రమం మరియు హిందూమతంలోని కీలక తాత్విక పరిణామాలను పరీక్షిస్తుంది.

Source
శ్రౌత సంప్రదాయం

శ్రుతి గ్రంథాలపై కచ్చితంగా ఆధారపడి, అగ్నిహోత్రం మరియు సోమయాగం వంటి సంక్లిష్టమైన బహిరంగ యజ్ఞాల నిర్వహణపై ప్రధానంగా దృష్టి సారించే వైదిక హిందూమతం యొక్క సాంప్రదాయబద్ధమైన, క్రతువు-కేంద్రిత పరంపర.

UPSC context

APPSC చరిత్ర & సంస్కృతి; తొలి వేద కాలపు ఆరాధనా విధానాలను, శృతి మరియు స్మృతి గ్రంథాల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని మరియు సాంప్రదాయ పురోహిత విధులను పరీక్షిస్తుంది.

Source

ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు

తొలి ఋగ్వేదంలో వరుణుడు ప్రారంభంలో కేవలం వర్షం, నీరు మరియు సముద్రాలపై మాత్రమే ఆధిపత్యం వహించే దేవతగా భావించబడ్డాడు.

ప్రారంభ ఋగ్వేద దైవశాస్త్రంలో, వరుణుడు ప్రధానంగా విశ్వ మరియు నైతిక క్రమాన్ని (ఋతం - Rita) రక్షించే ఒక ద్యుస్థానీయ (Dyusthaniya) దేవతగా ఉండేవాడు. నీరు/మహాసముద్రాలతో అతనికున్న ప్రత్యేక అనుబంధం తదుపరి గ్రంథాలలో స్థిరపడింది.

అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు

Ancient Indian History and Vedic Culture

హిందూ ఆచారబద్ధమైన సనాతన సంప్రదాయంలో శ్రౌత మరియు స్మార్త సంప్రదాయాల మధ్య గల వ్యత్యాసం ఏమిటి?

  • శ్రౌత ప్రాతిపదిక: శ్రుతి (వేదాలు) నుండి నేరుగా ఉద్భవించినది, పవిత్రమైన, బహిరంగ మరియు భారీ స్థాయి యజ్ఞాలతో కూడినది మరియు దీనికి పలువురు ప్రత్యేక నైపుణ్యం కలిగిన ఋత్వికులు అవసరమవుతారు.
  • స్మార్త ప్రాతిపదికన: స్మృతి (స్మరించబడిన గ్రంథాలు, గృహ్య సూత్రాలు) ఆధారంగా, గృహ మరియు కుటుంబ ఆచారాలు (షోడశ సంస్కారాలు) మరియు వ్యక్తిగత బహుదేవతారాధనపై దృష్టి కేంద్రీకరిస్తుంది.
  • పాఠ్య మూలం: శ్రౌత విధులు ఖచ్చితంగా శ్రౌతసూత్రాలపై ఆధారపడతాయి; స్మార్త విధులు గృహ్యసూత్రాలు మరియు ధర్మసూత్రాలపై ఆధారపడతాయి.
Ancient Indian History and Vedic Culture

వైదిక సిద్ధాంతం నిత్య మరియు కామ్య క్రతువుల మధ్య ఎలా తేడాను గుర్తిస్తుంది?

  • Nitya Karma: ఆధ్యాత్మిక క్రమాన్ని కాపాడటమే లక్ష్యంగా, లౌకిక ఫలాలపై ఎటువంటి ప్రత్యేక ఆశ లేకుండా ఆచరించే తప్పనిసరి రోజువారీ ఆచారాలు (సంధ్యావందనం వంటివి).
  • కామ్య కర్మ: వర్షం లేదా సంపద వంటి లౌకిక ప్రయోజనాలను పొందడం కోసం ప్రత్యేకంగా నిర్వహించే కోరికలతో కూడిన, అప్పుడప్పుడు చేసే క్రతువులు (కరీరీష్టి యాగం వంటివి).

అంతర-అంశ నమూనాలు

  • ఆచారబద్ధమైన వర్సెస్ శాస్త్రీయ కరవు నివారణ

    విశ్వాస ఆధారిత వాతావరణ అభ్యర్థనలకు, శాస్త్రీయ క్లౌడ్-సీడింగ్ సాంకేతికతలకు మధ్య గల వ్యత్యాసాన్ని చూపుతూ, వైదిక వర్ష క్రతువులను (కారీరీష్టి) ఆధునిక AP రాష్ట్ర విపత్తు నిర్వహణ పద్ధతులతో ఇది అనుసంధానిస్తుంది.

  • రాష్ట్ర ఆదరణ మరియు అమూర్త వారసత్వం

    ఆలయ పరిపాలనను (TTD Act) Article 29/30 హక్కులతో అనుసంధానిస్తూ, ప్రభుత్వ దేవాదాయ బోర్డులు పురాతన వైదిక మౌఖిక సంప్రదాయాలను చట్టబద్ధంగా ఏ విధంగా నిధులు సమకూరుస్తూ, పరిరక్షిస్తున్నాయో ఇది విశ్లేషిస్తుంది.

APPSC, TTD యొక్క క్రియాశీల పునరుద్ధరణ కార్యక్రమాల ద్వారా వైదిక క్రతువుల వర్గీకరణలను (శ్రౌత వర్సెస్ స్మార్త) లేదా ఋగ్వేద దేవతా పరిధులను (ఋతం/వరుణుడు) పరీక్షించవచ్చు.

అనుసంధాన PYQలు · 2

అనుసంధాన PYQలు · 2

  • 2023APPSC_PRELIMSGS1

    Select the correct statements about religious beliefs of the Rig Vedic Period: I. Dyus was a celestial God of the Rig Vedic Aryans similar to Jupiter of the Greeks. II. Prithvi was considered as the mother of all Gods. III. Agni was worshipped as the intermediary of taking the offerings to the deities. IV. Cow sacrifice was also the part of worship.

  • 2019APPSC_PRELIMSGS1

    Which of the following pairs of temples and places is not correctly matched? (Temple) (Place)