ఇన్‌ఫ్లో తగ్గి శ్రీశైలం జలాశయంలో తగ్గుతున్న నీటిమట్టాలు
Source:deccanchronicle ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
APPSC అభ్యర్థులు రాష్ట్ర地理 (జియోగ్రఫీ), నీటిపారుదల మౌలిక సదుపాయాలు, రిజర్వాయర్ నిల్వ సామర్థ్యాలు మరియు ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం కింద నదీ యాజమాన్య బోర్డుల విధివిధానాలను గమనించడానికి ఇది చాలా కీలకం.
సారాంశం
ఈ వ్యాసం తగ్గుతున్న ప్రవాహాల కారణంగా శ్రీశైలం జలాశయంలో పడిపోతున్న నీటి మట్టాల గురించి తెలియజేస్తుంది, ఇది ప్రాంతీయ నీటి నిర్వహణ సవాళ్లను, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ మధ్య అంతర్రాష్ట్ర నీటి పంపిణీ గతిశీలతను, మరియు కృష్ణ న యాజమాన్య బోర్డు (KRMB) యొక్క నియంత్రణ పాత్రను హైలైట్ చేస్తుంది.
ముఖ్య అంశాలు
- కృష్ణా నదిపై ఉన్న శ్రీశైలం రిజర్వాయర్‌లో కొత్తగా నీటి ప్రవాహం రాకపోవడంతో నీటి మట్టాలు వేగంగా పడిపోతున్నాయి.
- శ్రీశైలం ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాల సాగునీటి మరియు జల విద్యుత్ ఉత్పత్తి అవసరాలను తీరుస్తున్న ఒక కీలకమైన ఉమ్మడి ప్రాజెక్టు.
- ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 నిబంధనల ప్రకారం కృష్ణా నృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డు (KRMB) రెండు రాష్ట్రాల మధ్య నీటి పంపిణీ మరియు రిజర్వాయర్ల నిర్వహణను పర్యవేక్షిస్తుంది.
ముఖ్యమైన పదాలు
కృష్ణా నవాబా的管理 బోర్డు (KRMB)
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ రాష్ట్రాల కోసం కృష్ణా నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో నీటి పంపిణీ, రిజర్వాయర్ నిర్వహణ మరియు నదీ యాజమాన్యాన్ని నియంత్రించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద ఏర్పాటు చేయబడిన ఒక స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన చట్టబద్ధమైన సంస్థ.
UPSC context
జిఎస్ పేపర్ II (పాలిటి/సమాఖ్య వ్యవస్థ) మరియు జిఎస్ పేపర్ III (నీటి వనరుల నిర్వహణ, అంతరాష్ట్ర జల వివాదాలు) కొరకు ముఖ్యం.
అపెక్స్ కౌన్సిల్
2014 చట్టం ప్రకారం నదీ బోర్డులను పర్యవేక్షించడానికి మరియు నీటి పంపకాల వివాదాలను పరిష్కరించడానికి ఏర్పాటు చేసిన అత్యున్నత స్థాయి సంస్థాగత యంత్రాంగం. దీనికి కేంద్ర జల్ శక్తి మంత్రి అధ్యక్షత వహిస్తారు మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ముఖ్యమారులు సభ్యులుగా ఉంటారు.
UPSC context
అంతర్-రాష్ట్ర మండలి యంత్రాంగాలు, సహకార సమాఖ్యవాదం మరియు ప్రాంతీయ జల వివాదాల పరిష్కారానికి సంబంధించి APPSC మరియు UPSC పరీక్షలలో పరీక్షించబడింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణగా విడగొట్టి, ఆస్తుల విభజన, వనరుల పంపిణీ మరియు నదీ బోర్డుల కోసం నిర్దిష్ట విధివిಧಾನాలను అందించిన పార్లమెంటు ద్వారా 2014లో ఆమోదించబడిన చారిత్రాత్మక చట్టం.
UPSC context
APPSC గ్రూప్-1/2 పరీక్షలకు (ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర, పాలిటి మరియు భౌగోళిక శాస్త్రం) మరియు రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణకు సంబంధించి UPSC ఇండియన్ పాలిటికి అత్యంత కీలకం.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ మధ్య కృష్ణా నదీ జలాల పంపిణీకి గల సంస్థాగత ఏర్పాట్లు (institutional framework) ఏమిటి?
- శాసనబద్ధ సంస్థ: ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లోని సెక్షన్ 87 ప్రకారం, కేంద్ర జలశక్తి మంత్రిత్వ శాఖ పరిపాలనా నియంత్రణలో కేఆర్‌ఎంబీ (KRMB) ఏర్పాటైంది.
- అపెక్స్ కౌన్సిల్: KRMBను పర్యవేక్షించడానికి కేంద్ర జలవనరుల శాఖ మంత్రి మరియు ఏపీ, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రుల నేతృత్వంలోని అపెక్స్ కౌన్సిల్‌ను కలిగి ఉంటుంది.
- విధులు: శ్రీశైలం మరియు నాగార్జున సాగర్ వంటి ఉమ్మడి జలాశయాల నుండి సాగునీరు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి మరియు తాగునీటి కోసం నీటి విడుదలను క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
కృష్ణా బేసిన్ & ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ఫెడరలిజం
కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతానికి సంబంధించిన అంతరాష్ట్ర నీటి వివాదాలలో 2014 చట్టం కింద ఏర్పాటు చేసిన KRMB వంటి చట్టబద్ధమైన బోర్డులు ఉంటాయి, వీటిని సమాఖ్య విధానం మరియు ఆర్టికల్ 262 నిబంధనలతో పాటు అధ్యయనం చేయాలి.
శ్రీశైలం రిజర్వాయర్ నిర్వహణ, కేఆర్‌ఎంబీ (KRMB) అధికార పరిధి మరియు కృష్ణా జలాల పంపిణీ వివాధాలు ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) పరీక్షలకు ఎప్పటికీ అత్యంత ప్రాధాన్యత గల అంశాలు.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of
- 2024APPSC_PRELIMSGS1
Within India, Ganga river basin has the largest catchment area. After that, following is the correct sequence in the decreasing order:
