అంతర్రాష్ట్ర నీటి వినియోగం మధ్య తగ్గుతున్న శ్రీశైలం నీటి నిల్వలు
Source:deccanchronicle ↗

ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
శ్రీశైలం రిజర్వాయర్ నీటి మట్టాలు మరియు కృష్ణా నవీ పరీవాహక ప్రాంత నిర్వహణ అనేవి, ప్రాంతీయ భౌగోళిక శాస్త్రం, సాగునీటి మౌలిక సదుపాయాలు మరియు రాష్ట్ర పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టాలను అభ్యసించే APPSC అభ్యర్థులకు నిత్యం ప్రాధాన్యత కలిగిన మరియు చర్చనీయాంశమైన అంశాలు.
సారాంశం
కృష్ణా నదిపై ఉన్న శ్రీశైలం జలాశయంలో తగినంత కొత్త నీటి ప్రవాహం లేకపోవడం వల్ల తగ్గుతున్న నీటి మట్టాల గురించి ఈ వ్యాసంలో వివరించారు. ఇది ప్రాంతీయ నీటి భద్రతా సవాళ్లను, ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలలోని సాగునీటి అవసరాలను, అలాగే సంస్థాగత నదీ నిర్వహణ విధానాలను హైలైట్ చేస్తుంది.
ముఖ్య అంశాలు
- ఎగువ పరీవాహక ప్రాంతాల నుంచి కొత్తగా నీటి ప్రవాహాలు రాకపోవడంతో శ్రీశైలం జలాశయంలో నీటి మట్టాలు వేగంగా పడిపోతున్నాయి.
- ఈ రిజర్వాయర్ ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణలో సాగునీరు మరియు తాగునీటి సరఫరాకు, ముఖ్యంగా రాయలసీమ వంటి ప్రాంతాలను సుస్థిరపర్చడంలో అత్యంత కీలకం.
- తక్కువ నీటి మట్టాలు అంతర్-రాష్ట్ర నీటి పంపిణీ, బేసిన్ నిర్వహణ మరియు కృష్ణా నృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డు (KRMB) నియంత్రణ పాత్రకు సంబంధించి కొనసాగుతున్న ఆందోళనలను హైలైట్ చేస్తున్నాయి.
ముఖ్యమైన పదాలు
కృష్ణా నవాబా的管理 బోర్డు (KRMB)
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014లోని సెక్షన్ 85 ప్రకారం, కృష్ణా నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ మధ్య ప్రాజెక్టుల నీటి కేటాయింపులు, నిర్వహణ మరియు పర్యవేక్షణను నియంత్రించడానికి ఏర్పాటు చేసిన స్వయంప్రతిపత్త సంస్థ.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2 (AP భౌగోళిక శాస్త్రం మరియు పాలిటి, అంతర్-రాష్ట్ర జల వివాదాలు, నదీ యాజమాన్య బోర్డులు) కోసం అత్యంత కీలకం.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణగా విడగొడుతూ, నదీ జలాల పంపిణీ మరియు వనరుల పంపిణీకి నిర్దిష్ట షెడ్యూల్లు మరియు మార్గదర్శకాలను అందించడానికి 2014లో భారతదేశ పార్లమెంటు ఆమోదించిన చట్టం.
UPSC context
APPSC పరీక్షలకు అత్యంత కీలకం, ఇది రాష్ట్ర విభజన చరిత్ర, రాజ్యాంగ నిబంధనలు, పరిపాలనా విభాగాలు మరియు అంతర్-రాష్ట్ర వివాదాలను కవర్ చేస్తుంది.
అపెక్స్ కౌన్సిల్
ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం కింద నదీ బోర్డులు మరియు విధానపరమైన అంశాలను పర్యవేక్షించడానికి ఏర్పాటు చేసిన, కేంద్ర జలవనరుల శాఖ మంత్రి మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రులతో కూడిన అత్యున్నత స్థాయి సంస్థ.
UPSC context
APPSC గవర్నెన్స్ మరియు సమాఖ్య సంబంధాలకు చాలా ముఖ్యం, ఇది వారసత్వ రాష్ట్రాల మధ్య వివాద పరిష్కార విధానాలపై దృష్టి పెడుతుంది.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ మధ్య కృష్ణా నదీ జలాలను నియంత్రించే ప్రధాన చట్టబద్ధమైన సంస్థలు ఏమిటి?
- కెఆర్ఎంబి అధికార పరిధి: ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 ప్రకారం ఉమ్మడి రిజర్వాయర్ల నుండి నీటి విడుదల మరియు నిర్వహణను క్రమబద్ధీకరించడానికి ఏర్పాటయింది.
- అపెక్స్ కౌన్సిల్ పాత్ర: ఉన్నత పర్యవేక్షణ కోసం కేంద్ర జలవనరుల శాఖ మంత్రి ఛైర్మన్గా మరియు ఏపీ, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రులు సభ్యులుగా ఇది కలిగి ఉంటుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
నీటి వివాదాలు మరియు సమాఖ్య పాలనా గతిశీలత
ఆర్టికల్ 262 కింద అంతరాష్ట్ర జల వివాదాలు తరచుగా పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టాల ప్రకారం ఏర్పాటు చేసిన నదీ బోర్డుల అధికార పరిధితోచ్ఛేదిస్తాయి, ఇవి APPSC పరీక్షలలో సమాఖ్యవాదం మరియు వనరుల పాలన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 ప్రకారం కృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డు (Krishna River Management Board) అధికారాలను మరియు నదీతీర భౌగోళిక శాస్త్రాన్ని అనుసంధానించే ప్రకటన ఆధారిత ప్రశ్నను ఆశించండి.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of
- 2024APPSC_PRELIMSGS1
Within India, Ganga river basin has the largest catchment area. After that, following is the correct sequence in the decreasing order: