కృష్ణా జలాల వాటా మరియు కేఆర్ఎంబీ ప్రధాన కార్యాలయం కోసం ఏపీ డిమాండ్
Source:urbanacres ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
సమకాలీన అంతర్-రాష్ట్ర నీటి వనరుల నిర్వహణ, సమాఖ్య గతిశీలత మరియు ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టம், 2014 కింద శాసనాత్మక నిబంధనల అమలును అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది అత్యంత కీలకం, ఇవి APPSC పరీక్షలలో తరచుగా వస్తుంటాయి.
సారాంశం
కృష్ణానాది పరీవాహక ప్రాంతం నుంచి తగిన వాటాను డిమాండ్ చేస్తూ, మరియు కృష్ణానాది యాజమాన్య బోర్డు (KRMB) ప్రధాన కార్యాలయాన్ని అమరావతికి మార్చాలని పట్టుబడుతూ కృష్ణానాది యాజమాన్య బోర్డుకు ఆంధ్రప్రదేశ్ చేసిన ఇటీవలి విజ్ఞప్తుల గురించి ఈ వ్యాసం చర్చిస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 చట్రం కింద ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ మధ్య కొనసాగుతున్న అంతర్రాష్ట్ర జల నిర్వహణ సమస్యలను ఇది హైలైట్ చేస్తుంది.
ముఖ్య అంశాలు
- ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ మధ్య న్యాయమైన మరియు సమానమైన నీటి వాటాను నిర్ధారించాలని ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కృష్ణా నదీ యాజమాన్య బోర్డును (KRMB) గట్టిగా కోరింది.
- ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం ప్రకారం మొదట ఊహించినట్లుగా, కేఆర్ఎంబీ (KRMB) శాశ్వత ప్రధాన కార్యాలయాన్ని అమరావతికి, ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు మార్చాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం గట్టిగా కోరింది.
- శ్రీశైలం మరియు నాగార్జున సాగర్ వంటి ప్రధాన జలాశయాల నిర్వహణ మరియు అధికార పరిధిపై కూడా చర్చలు జరిగాయి, ఆపరేషనల్ ప్రోటోకాల్‌లను కచ్చితంగా పాటించడంపై ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది.
ముఖ్యమైన పదాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణగా విడగొట్టిన, నదీ యాజమాన్య బోర్డులు, ఆస్తుల విభజన మరియు అంతర్-రాష్ట్ర పాలనకు చట్టపరమైన రూపుకల్పన చేసిన 2014 నాటి మైలురాయి లాంటి పార్లమెంటరీ చట్టం.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2 (ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్ర & పాలిటీ): రాష్ట్ర విభజన, ఫెడరల్ నిబంధనలు మరియు చట్టం క్రింద గల సంస్థాగత యంత్రాంగాలపై అభ్యర్థుల పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షిస్తుంది.
కృష్ణా నవాబా的管理 బోర్డు (KRMB)
ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద నీటి వనరులను నిర్వహించడానికి, నదీ ప్రాజెక్టులను క్రమబద్ధీకరించడానికి మరియు ఏపీ, తెలంగాణ మధ్య కృష్ణా బేసిన్‌లో నీటిని పంపిణీ చేయడానికి ఏర్పాటు చేసిన ఒక స్వయంప్రతిపత్త చట్టబద్ధమైన బోర్డు.
UPSC context
APPSC ఇకానమీ & పాలిటీ: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో అంతరాష్ట్ర జల పంపిణీ వివాదాలు, చట్టబద్ధమైన నదీ బోర్డులు మరియు సహకార సమాఖ్య విధానంపై అవగాహనను పరీక్షిస్తుంది.
అపెక్స్ కౌన్సిల్
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 సెక్షన్ 84 కింద ఏర్పాటు చేయబడిన అత్యున్నత స్థాయి చట్టబద్ధమైన సంస్థ. దీనికి కేంద్ర జలశక్తి మంత్రి మరియు ఏపీ, తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రులు నేతృత్వం వహిస్తారు మరియు ఇది నదీ యాజమాన్య బోర్డులను పర్యవేక్షిస్తుంది.
UPSC context
APPSC పాలిటీ & గవర్నెన్స్: దక్షిణ భారతదేశంలో అంతర్రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల పరిష్కారం మరియు కార్యనిర్వాహక సమాఖ్య పర్యవేక్షణ కోసం సంస్థగత యంత్రాంగాలను పరీక్షిస్తుంది.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 ప్రకారం కేఆర్ఎంబీ (KRMB) యొక్క శాశ్వత ప్రధాన కార్యాలయం అమరావతిలో ఉండాలని స్పష్టంగా ఆదేశిస్తోంది.
కృష్ణానది యాజమాన్య బోర్డు (KRMB) ప్రధాన కార్యాలయం అమరావతిలోనే ఉండాలని 2014 చట్టం ద్వారా చట్టబద్ధంగా నిర్దేశించబడిందని అభ్యర్థులు తరచుగా భావిస్తుంటారు, అయితే ఈ చట్టం దాని స్థానాన్ని వారసత్వ రాష్ట్రాల్లో ఏదో ఒకచోట ఉండాలని మాత్రమే నిర్దేశిస్తోంది, మరియు ఏపీ నిలకడగా అమరావతినే డిమాండ్ చేస్తోంది.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద అపెక్స్ కౌన్సిల్ యొక్క కూర్పు మరియు ఆదేశం (మాండేట్) ఏమిటి?
- చైర్‌పర్సన్: జల వనరుల (లేదా జల్ శక్తి) శాఖ బాధ్యతలు నిర్వర్తించే కేంద్ర మంత్రే అపెక్స్ కౌన్సిల్ ఛైర్‌పర్సన్‌గా వ్యవహరిస్తారు.
- సభ్యులు: ఆంధ్రప్రదేశ్ మరియు తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రులు ఇద్దరూ అపెక్స్ కౌన్సిల్‌లో సభ్యులు.
- ఆదేశం: కృష్ణా నవాబా的管理 బోర్డు (KRMB) మరియు గోదావరి నవాబా的管理 బోర్డు (GRMB) రెండింటి కార్యకలాపాలను పర్యవేక్షిస్తుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
కేఆర్ఎంబీ పునరావాసం & ఏపీ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం పరిణామాలు
KRMB ప్రధాన కార్యాలయాన్ని అమరావతికి మార్చాలన్న డిమాండ్, అంతర్రాష్ట్ర జల పాలనను పరిపాలనా వికేంద్రీకరణతో మరియు 2014 విభజన తాలూకు మిగిలిపోయిన సామాజిక-ఆర్థిక పరిణామాలతో ప్రత్యక్షంగా అనుసంధానిస్తుంది.
AP పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2014 కింద ఉన్న చట్టబద్ధమైన సంస్థలు మరియు అపెక్స్ కౌన్సిల్ కూర్పుపై జతపరచండి (match-the-following) లేదా బహుళ-ప్రకటన ప్రశ్నలను ఆశించవచ్చు.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Part V of the Andhra Pradesh Reorganisation Act deals with
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of
