వెలిగొండ ప్రాజెక్టు మొదటి దశ ప్రారంభం మరియు సాగునీటి ప్రయోజనాలు
Source:drishtiias ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
రాష్ట్ర మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, ప్రధాన సాగునీటి ప్రాజెక్టులు మరియు కరవు పీడిత ప్రాంతాలను పరిష్కరించే ప్రాంతీయ అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను ట్రాక్ చేసే APPSC అభ్యర్థులకు ఇది అత్యంత కీలకం.
సారాంశం
వెలిగొండ ప్రాజెక్ట్ మొదటి దశ ప్రారంభం ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటి వనరుల నిర్వహణలో ఒక కీలక మైలురాయిని సూచిస్తుంది. నల్లమల కొండల గుండా తవ్విన ಸುರಂಗల ద్వారా కృష్ణా నదీ జలాలను మళ్లించి, ప్రకాశం, నెల్లూరు, కడప వంటి తీవ్ర కరవు పీడిత ప్రాంతాలకు సాగు మరియు తాగునీటిని అందించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం.
ముఖ్య అంశాలు
- ఆంధ్రప్రదేశ్ పొట్టి శ్రీరాములు వెలిగొండ ప్రాజెక్టు మొదటి దశను ప్రారంభించింది.
- ప్రకాశం, నెల్లూరు మరియు కడప జిల్లాల్లోని కరువు పీడిత ప్రాంతాలకు సాగు మరియు తాగునీరు అందించడానికి ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను రూపకల్పన చేశారు.
- నల్లమల కొండల గుండా తవ్విన ಸುರಂಗల ద్వారా శ్రీశైలం జలాశయం నుంచి కృష్ణా నదీ నీటిని ఇది వినియోగించుకుంటుంది.
- ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని రాయలసీమ మరియు తీర ప్రాంతాల మధ్య నీటి లభ్యతలో ఉన్న ప్రాంతీయ అసమతుల్యతలను పరిష్కరించడానికి ఉద్దేశించిన ప్రధాన బహుళ-దశల సాగునీటి ప్రాజెక్టులలో ఇది ఒకటి.
ముఖ్యమైన పదాలు
పోట్టి శ్రీరాములు వెలిగొండ ప్రాజెక్టు
ప్రకాశం, నెల్లూరు మరియు కడప వంటి తీవ్ర కరవు పీడిత ప్రాంతాలకు తాగు మరియు సాగునీటిని అందించడానికి నల్లమల కొండల గుండా కవల సొరంగాల ద్వారా కృష్ణా నదీ నీటిని మళ్లించడానికి రూపొందించబడిన ఒక ప్రధాన సాగునీటి ప్రాజెక్ట్.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2 (భారత మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ భౌగోళిక శాస్త్రం, రాష్ట్ర నీటిపారుదల ప్రాజెక్టులు) కోసం ముఖ్యం. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రధాన మౌలిక వసతుల మైలురాళ్లపై మీ పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షిస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర అత్యున్నత పాలక మండలి, ఇది రాష్ట్ర పరిపాలన, విధాన రూపకల్పన, ఆర్థిక అభివృద్ధి మరియు వెలిగొండ ప్రాజెక్టు వంటి ప్రధాన మౌలిక వసతుల కార్యక్రమాల అమలుకు బాధ్యత వహిస్తుంది.
UPSC context
APPSC పరీక్షలకు అత్యంత ముఖ్యం (AP పాలిటి, పరిపాలన మరియు పాలన). ఇది రాష్ట్ర కార్యవర్గ విధుுகள் మరియు ప్రజా సంక్షేమ విధానాలపై అవగాహనను పరీక్షిస్తుంది.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
వెలిగొండ ప్రాజెక్ట్ గోదావరి నది నుండి వరద నీటిని రాయలసీమ జిల్లాలకు మళ్లిస్తుంది.
అభ్యర్థులు తరచుగా మూల నదిని గందరగోళానికి గురిచేస్తారు లేదా ఇది గోదావరి నుండి నీటిని పొందుతుందని భావిస్తారు, అయితే వెలిగొండ శ్రీశైలం రిజర్వాయర్ ద్వారా కృష్ణా నది వరద నీటిని వినియోగించుకుంటుంది.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని వెలిగొండ ప్రాజెక్టు యొక్క ముఖ్యమైన భౌగోళిక మరియు ఇంజనీరింగ్ విశేషాలు ఏమిటి?
- ఉంపేరు నది: శ్రీశైలం జలాశయం నుండి కృష్ణా నది మిగులు వరద నీటిని మళ్లిస్తుంది.
- టన్నెల్ మార్గం: పర్యావరణపరంగా సున్నితమైన నల్లమల కొండలలో తవ్విన కవల సొరంగాల గుండా వెళుతుంది.
- లక్షిత ప్రాంతాలు: ప్రకాశం, నెల్లూరు మరియు కడప జిల్లాల్లోని శాశ్వతంగా కరువు పీడిత మెట్ట ప్రాంతాలకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తుంది.
- నిల్వ సామర్థ్యం: మొదటి దశలో 10.70 TMC ల వరకు నీటిని నిల్వ చేయడానికి నల్లమల సాగర్ జలాశయాన్ని వినియోగిస్తుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
అంతర్-బేసిన్ నీటి బదిలీలు మరియు పులుల సంరక్షణా కేంద్రాలు
నల్లమల కొండలు మరియు నాగార్జునసాగర్-శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్ యొక్క పర్యావరణ సున్నితత్వంతో బేసిన్ల మధ్య నీటి బదిలీ ప్రాజెక్ట్‌లను అనుసంధానించడం.
ఏపీ నీటిపారుదల ప్రణాళికలో ప్రాంతీయ అసమతుల్యతలు
రాయలసీమ మరియు తీర ప్రాంతాల అసమతుల్యతలు ఆంధ్రప్రదేశ్ సామాజిక-ఆర్థిక ప్రణాళిక మరియు రాష్ట్ర విభజన చర్చలలో పునరావృతమయ్యే అంశం.
వెలికొండ మూల జలాశయం (శ్రీశైలం), లక్ష్య జిల్లాలు మరియు నల్లమల సొరంగ భౌగోళిక స్వరూపాన్ని మిళితం చేస్తూ బహుళ-ప్రకటనల ప్రిలిమ్స్ ప్రశ్నను ఆశించండి.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2024APPSC_PRELIMSGS1
Within India, Ganga river basin has the largest catchment area. After that, following is the correct sequence in the decreasing order:
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of
