34 శాతం బీసీ కోటా ఉత్తర్వులను కొట్టివేసిన ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు
Source:thesouthfirst ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
స్థానిక సంస్థలలో రిజర్వేషన్లపై న్యాయపరమైన పర్యవేక్షణ, 50% నిబంధన మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వికేంద్రీకృత పాలనను అర్థం చేసుకోవడానికి ఇది অত্যন্ত కీలకం.
సారాంశం
स्थानीय निकाय ఎన్నికలలో వెనుకబడిన తరగతులకు 34% కోటా కల్పిస్తూ జారీ చేసిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులను ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు చెల్లవని తీర్పునిచ్చింది, ఇది 50% రిజర్వేషన్ల గరిష్ట పరిమితిని ఉల్లంఘిస్తోందని పేర్కొంటూ, ఆరు వారాల్లోగా స్థానిక निकाय ఎన్నికలను పూర్తి చేయాలని ఆదేశించింది.
ముఖ్య అంశాలు
- స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలలో వెనుకబడిన తరగతులకు (BCs) 34% రిజర్వేషన్ కల్పిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు కొట్టివేసింది.
- మొత్తం రిజర్వేషన్లు చట్టపరమైన మరియు రాజ్యాంగబద్ధమైన గరిష్ట పరిమితిని (50%) మించిపోయాయని, ఇది సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శక ాలను ఉల్లంఘిస్తోందని కోర్టు పేర్కొంది.
- ఆరు వారాలలోగా స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను నిర్వహించాలని అధికారులను హైకోర్టు ఆదేశించింది.
ముఖ్యమైన పదాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అత్యున్నత న్యాయవ్యవస్థ. ఇది రిజర్వేషన్లు మరియు స్థానిక సంస్థలకు సంబంధించిన కార్యనిర్వాహక చర్యలు మరియు రాష్ట్ర శాసనసక్ష చట్టాలపై జ్యుడీషియల్ రివ్యూతో పాటు ఒరిజినల్ మరియు అప్పిలేట్ అధికార పరిధిని కలిగి ఉంది.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1/2లో భారతీయ న్యాయవ్యవస్థ (Indian Judiciary), న్యాయ సమీక్ష (Judicial Review), మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కేంద్ర-రాష్ట్ర చట్టపరమైన వివానాల (Centre-State legal disputes) కింద పరీక్షించడానికి వీలుగా ఉంటుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్
అన్ని గ్రామీణ మరియు పట్టణ స్థానిక సంస్థలకు ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఆర్టికల్ 243కె మరియు 243జెడ్ఏ (Article 243K and 243ZA) కింద స్వేచ్ఛాయుతమైన మరియు నిష్पक्षపాతమైన ఎన్నికలను పర్యవేక్షించడానికి, నిర్దేశించడానికి మరియు నిర్వహించడానికి బాధ్యత వహించే రాజ్యాంగ బద్ధమైన సంస్థ.
UPSC context
వికేంద్రీకరణ, స్థానిక ప్రభుత్వ పాలన మరియు రాజ్యాంగ సంస్థల క్రింద ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) పాలిటీ సిలబస్‌కు అత్యంత కీలకం.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
భారతదేశంలో 50% రిజర్వేషన్ గరిష్ట పరిమితికి సంబంధించి రాజ్యాంగ నిబంధనలు మరియు సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలు ఏమిటి?
- ఇంద్ర సాహ్ని పరిమి తి: అసాధారణ పరిస్థితుల్లో తప్ప మొత్తం రిజర్వేషన్లను 50 శాతానికి పరిమితం చేస్తూ, మైలురాయిగా నిలిచిన ఇందిరా సాಹ್ని కేసు (1992)లో సుప్రీంకోర్టు దీనిని ఏర్పాటు చేసింది.
- స్థానిక సంస్థల దరఖాస్తు: కె. కృష్ణమూర్తి (2010) వంటి తీర్పులలో పునరుద్ఘాటించినట్లుగా, ఎస్సీ, ఎస్టీ మరియు బీసీ/ఓబీసీ రిజర్వేషన్లను మిళితం చేసినప్పుడు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలకు (పంచాయతీలు మరియు మునిసిపాలిటీలు) 50% గరిష్ట పరిమితి వర్తిస్తుంది.
- అనుభవపూర్వక డేటా ఆదేశం: కోటాలను సవరించే ముందు, ఒక ప్రత్యేక కమిషన్ ద్వారా వర్గాల రాజకీయ వెనుకబాటుతనంపై సమకాలీన కఠినమైన అనుభవపూర్వక డేటా అవసరం.
అంతర-అంశ నమూనాలు
స్థానిక సంస్థల రిజర్వేషన్లు & 50% గరిష్ట పరిమితి నిబంధన
స్థానిక సంస్థల రిజర్వేషన్లు 50% పరిమితిని మించడం అనేది 73 మరియు 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్ట ాలు మరియు రాష్ట్ర స్థాయి కోటా చట్టాల చుట్టూ ఉన్న న్యాయపరమైన చర్చలతో నేరుగా ముడిపడి ఉంది.
ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) గ్రూప్ 1/2 ప్రశ్నలు తరచుగా రాష్ట్ర-నిర్దిష్ట స్థానిక సంస్థల రిజర్వేషన్ గరిష్ట పరిమితుల రాజ్యాంగబద్ధతను మరియు సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలను పరీక్షిస్తాయి.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Which of the following Amendment(s) provide(s) for reservation in jobs and admissions ?
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Which of the following are not included in the original jurisdiction of the Supreme Court ? I. A dispute between two or more States. II. A dispute regarding elections to either House of the Parliament or that of Legislature of a State. III. A dispute between the Government of India and a Union Territory. IV. A dispute between the Government of India and one or more States. Choose the correct answer using the codes given below :
