గోదావరి నది కాలుష్య నియంత్రణ: ప్రత్యేక టాస్క్‌ఫోర్స్ ఏర్పాటు చేసిన ఏపీ
Source:newsonair ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
ఈ పరిణామం APPSC గ్రూప్ 1 అభ్యర్థులకు అత్యంత కీలకం, ఎందుకంటే ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రధాన నదీ పరీవాహక ప్రాంతాలకు సంబంధించి ప్రాంతీయ పర్యావరణ పరిపాలన, నీటి వనరుల నిర్వహణ మరియు రాష్ట్ర స్థాయి విధాన అమలుతో ప్రత్యక్షంగా ముడిపడి ఉంది.
సారాంశం
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం గోదావరి నదిలో కాలుష్య సమస్యలను పరిష్కరించే లక్ష్యంతో ఒక ప్రత్యేక టాస్క్ ఫోర్స్‌ను ఏర్పాటు చేసింది. ఇది పర్యావరణ పరిరక్షణ, పారిశ్రామిక మరియు గృహ వ్యర్థాల డంపింగ్‌పై నియంత్రణ అమలు చేయడం, మరియు నది యొక్క జీవగోళ ఆరోగ్యాన్ని రక్షించడంపై దృష్టి పెడుతుంది.
ముఖ్య అంశాలు
- గోదావరి నదిలో కాలుష్యాన్ని నివారించడానికి మరియు నియంత్రించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఒక ప్రత్యేక టాస్క్ ఫోర్స్‌ను ఏర్పాటు చేసింది.
- ఈ చొరవ నది ఆవరణవ్యవస్థను పరిరక్షించడం, పారిశ్రామిక వ్యర్థ జలాలను పర్యవేక్షించడం మరియు రాష్ట్ర పరిధిలోని నదీ పరీవాహక ప్రాంతంలో మున్సిపల్ వ్యర్థాల విడుదలను పరిష్కరించడంపై దృష్టి పెడుతుంది.
- ఈ టాస్క్ ఫోర్స్ పర్యావరణ మార్గదర్శకాలను కఠినமாக అమలు చేసేలా చూడటం, మురుగునీటి శుద్ధి కర్మాగారాలను (STPs) సమీక్షించడం మరియు నది ఒడ్డున జరిగే అక్రమ డంపింగ్‌ను అరికట్టడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ముఖ్యమైన పదాలు
గోదావరి నది కోసం ప్రత్యేక టాస్క్ ఫోర్స్
గోదావరి నదిలో పారిశ్రామిక మరియు గృహ వ్యర్థాల డంపింగ్‌ను అరికట్టడానికి మరియు నదిని శుభ్రపరచడానికి APPCB ఆధ్వర్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ఒక ప్రత్యేక అంతర్-విభాగ సంస్థ.
UPSC context
APPSC ఏపీ చరిత్ర & పాలిటీ/పర్యావరణం: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాష్ట్ర పాలనా చొరవలు, నదీ పరిరక్షణ మరియు కాలుష్య నియంత్రణ నిర్వహణను పరీక్షిస్తుంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలుష్య నియంత్రణ మండలి
ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యాప్తంగా జల వనరులు మరియు గాలిలో పర్యావరణ కాలుష్యాన్ని నివారించడానికి, నియంత్రించడానికి మరియు తగ్గించడానికి బాధ్యత వహించే చట్టబద్ధమైన రాష్ట్ర స్థాయి నియంత్రణ సంస్థ.
UPSC context
APPSC జనరల్ స్టడీస్: రాష్ట్ర స్థాయి కాలుష్య పాలన మరియు అమలుపై జ్ఞానాన్ని పరీక్షించే ముఖ్యమైన పర్యావరణ నియంత్రణ సంస్థ.
గోదావరి పుష్కరాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గోదావరి నది తీరంలో జరుపుకునే ఒక ప్రధాన మతపరమైన పండుగ, ఇది నది శుభ్రత కోసం అత్యవసర రాష్ట్ర పరిపాలనా జోక్యాలను ప్రేరేపిస్తుంది.
UPSC context
APPSC ఏపీ సంస్కృతి & geografy: ప్రధాన రాష్ట్ర మతపరమైన పండుగలు మరియు సంబంధిత నదీ పరీవాహక ప్రాంత నిర్వహణపై పరిచయాన్ని పరీక్షిస్తుంది.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
సెంట్రల్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డు నేరుగా ఏపీ గోదావరి స్పెషల్ టాస్క్ ఫోర్స్‌కు నేతృత్వం వహిస్తుంది.
కేంద్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండలి (CPCB) రాష్ట్ర స్థాయి నదీ పని దళాలకు (river task forces) నాయకత్వం వహిస్తుందని అభ్యర్థులు భావించవచ్చు, అయితే ఏపీలోని EPTFకి రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి (పర్యావరణ మరియు అటవీ శాఖ) నాయకత్వం వహిస్తారు.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
భారతదేశంలో రాష్ట్ర కాలుష్య నియంత్రణ మండళ్ల (State Pollution Control Boards) యొక్క ముఖ్యమైన చట్టబద్ధమైన అధికారాలు మరియు సంస్థాగత వ్యవస్థ ఏమిటి?
- చట్టబద్ధమైన మూలం: నీటి (కాలుష్య నివారణ మరియు నియంత్రణ) చట్టం, 1974 యొక్క సెక్షన్ 4 కింద స్థాపించబడింది.
- ప్రధాన విధులు: రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సలహా ఇచ్చే అధికారం, పారిశ్రామిక కర్మాగారాలను తనిఖీ చేసే మరియు మురుగునీటి ప్రమాణాలను నిర్దేశించే అధికారం కట్టబెట్టబడింది.
- పరిపాలనా నియంత్రణ: సంబంధిత రాష్ట్రంలో పర్యావరణ శాఖ పరిపాలనా నియంత్రణలో పనిచేస్తుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
నదీ కాలుష్యం & రాజ్యాంగ ఆదేశిక సూత్రాలు
గోదావరి టాస్క్‌ఫోర్స్ వంటి ప్రధాన నదుల ప్రక్షాళన కార్యక్రమాలు నమామి గంగే సూత్రాలతోనూ, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 48ఎ మరియు 51ఎ(జి) ప్రకారం గల ప్రాథమిక విధులతోనూ ముడిపడి ఉన్నాయి.
पर्यावरण చట్టాలు & రాష్ట్ర కార్యవర్గ అధికారాలు
పారిశ్రామిక వ్యర్థ జలాల పర్యవేక్షణ అనేది, నీటి (కాలుష్య నివారణ మరియు నియంత్రణ) చట్టం, 1974 కింద రాష్ట్ర కాలుష్య నియంత్రణ బోర్డుల చట్టబద్ధమైన అధికారాలను అనుసంధానిస్తుంది.
రాష్ట్ర పర్యావరణ సంస్థలపై ఏపీపీఎస్సీ (APPSC) అడిగే ప్రశ్నలు తరచూ వాటి నాయకత్వాన్ని (ఛైర్మన్/కన్వీనర్) మరియు చట్టబద్ధతను పరీక్షిస్తాయి. సమాచారాన్ని కచ్చితంగా ఉంచండి.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of
- 2024APPSC_PRELIMSGS1
Within India, Ganga river basin has the largest catchment area. After that, following is the correct sequence in the decreasing order:
