జల వసతులు మరియు ఎల్ నినో ముప్పు నివారణకు ఏపీ కేబినెట్ ఆమోదం
Source:ptinews ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాష్ట్ర మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, నీటిపారుదల విధానాలు మరియు వాతావరణ దుర్బలత్వ నిర్వహణను అభ్యసించే APPSC అభ్యర్థులకు అత్యంత కీలకం.
సారాంశం
ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గం సాగు, తాగునీటి వసతులను మెరుగుపరచడానికి కీలకమైన నీటి పారుదల మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం తెలిపింది. అలాగే ఎల్ నినో (El Nino) కారణంగా తలెత్తే సంభావ్య వ్యవసాయ, నీటి సరఫరా సవాళ్లను ఎదుర్కొనేందుకు తగిన ఆదేశాలు జారీ చేస్తూ, వాతావరణ ముప్పును సమీక్షించింది.
ముఖ్య అంశాలు
- ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గం రాష్ట్రంలో సాగునీరు మరియు తాగునీటి సరఫరాను మెరుగుపరచడానికి కీలకమైన జలవనరుల మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్ట్‌లకు ఆమోదం తెలిపింది.
- వ్యవసాయం మరియు నీటి లభ్యతపై ఎల్ నినో (El Nino) యొక్క ప్రతికూల ప్రభావాలను తగ్గించడానికి ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవాలని కేబినెట్ సంబంధిత శాఖలను ఆదేశించింది.
- ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని వివిధ ప్రాంతాల్లో లోటు వర్షపాత పరిస్థితులను నిర్వహించడం, నీటి వనరులను సంరక్షించడం మరియు రైతులకు పంట రక్షణ కల్పించడంపై దృష్టి సారించారు.
ముఖ్యమైన పదాలు
ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రివర్గం
నీటిపారుదల పథకాలు వంటి కీలక అభివృద్ధి మరియు మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను ఆమోదించడం, పరిపాలనా నిర్ణయాలు మరియు విధాన రూపకల్పనకు బాధ్యత వహించే ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అత్యున్నత కార్యవర్గం.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 & 2 (పాలిటీ & గవర్నెన్స్): ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రాష్ట్ర స్థాయి కార్యవర్గ నిర్ణయాలు, విధాన అమలు మరియు పరిపాలనా పాలనపై అవగాహనను పరీక్షిస్తుంది.
ఎల్ నినో
కేంద్ర మరియు తూర్పు పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉపరితల జలాలు కాలానుగుణంగా వేడెక్కడం ద్వారా వర్గీకరించబడే ఒక వాతావరణ దృగ్విషయం, ఇది తరచుగా భారతీయ రుతుపవనాలలో తీవ్రమైన వర్షపాత లోపాలకు మరియు కరవులకు కారణమవుతుంది.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 1 (భౌగోళిక శాస్త్రం & విపత్తు నిర్వహణ): ప్రపంచ వాతావరణ చోదకాలు, రుతుపవనాల వైవిధ్యం మరియు రాష్ట్ర స్థాయి వ్యవసాయ నష్ట నివారణ వ్యూహాలపై అభ్యర్థుల అవగాహనను పరీక్షಿಸುತ್ತದೆ.
జలధార - జలహారతి
జల వనరుల పునరుద్ధరణ, వర్షపు నీటి సంరక్షణ, చెరువుల పూడికతీత మరియు కరువు, వాతావరణ మార్పులను ఎదుర్కొనే శక్తిని పెంపొందించడంపై దృష్టి సారించిన ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ యొక్క ఒక ముఖ్యమైన కార్యక్రమం.
UPSC context
APPSC గ్రూప్ 2 (ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థ & నీటిపారుదల): రాష్ట్ర నీటి సంరక్షణ పథకాలు, గ్రామీణ అభివృద్ధి మరియు కరువు నిరోధక కార్యక్రమాలపై అభ్యర్థుల పరిజ్ఞానాన్ని పరీక్షిస్తుంది.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
ఎల్ నినో ప్రభావాలు పూర్తిగా ఉత్తర మరియు మధ్య భారతీయ వ్యవసాయ బెల్ట్‌లకే పరిమితం చేయబడ్డాయి.
అభ్యర్థులు ఎల్నినో కేవలం వాయువ్య లేదా మధ్య భారతదేశాన్ని మాత్రమే ప్రభావితం చేస్తుందని భావిస్తుంటారు, అయితే ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి దక్షిణ ద్వీపకల్ప రాష్ట్రాలు తీవ్రమైన కరువు ముప్పును ఎలా ఎదుర్కొంటాయో విస్మరిస్తుంటారు.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
భారతీయ రుతుపవనాలపై ఎల్ నినో (El Nino) యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు మరియు ప్రభావం ఏమిటి?
- మహాసముద్రాల వేడెక్కడం: తూర్పు భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఉపరితల జలాలు ఆవర్తనంగా వేడెక్కడం, ఇది వాకర్ ప్రసరణను బలహీనపరుస్తుంది.
- రుతుపవనాల అణచివేత: ఇది భారతీయ వేసవి రుతుపవనాల వర్షపాతాన్ని అణచివేసే వాతావరణ పీడన మార్పులను ప్రేరేపిస్తుంది, ఇది తరచుగా కరువు వంటి పరిస్థితులకు దారితీస్తుంది.
- ప్రాంతీయ దుర్బలత్వం: ద్వికల్ప మరియు వర్షాధార వ్యవసాయ ప్రాంతాలైన అంతర ఆంధ్రా ప్రాంతాలు తీవ్రమైన నేల తడి క్షీణత మరియు తాగునీటి కొరతను ఎదుర్కొంటున్నాయి.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ప్రధాన సాగునీటి ప్రాజెక్టులు మరియు ఎత్తిపోతల పథకాలు ఏమిటి?
- హెచ్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ ప్రాజెక్ట్: కృష్ణా నది వరద నీటిని ఉపయోగించుకుని రాయలసీమ జిల్లాలకు సాగునీరు అందించేందుకు చేపట్టిన ప్రతిష్టాత్మక అంతర్-బేసిన్ నీటి తరలింపు ప్రాజెక్టు.
- పోలవరం ప్రాజెక్ట్: తూర్పు గోదావరి, విశాఖపట్నం మరియు ఇతర ప్రాంతాలకు సేవలందిస్తున్న గోదావరి నదిపై కీలకమైన బహుపయోజక జాతీయ ప్రాజెక్ట్.
- గోదావరి-పెన్నా అనుసంధానం: రాయలసీమ జిల్లాలకు జీవనాడి, గోదావరి జలాలను పెన్నా నదీ పరీవాహక ప్రాంతానికి మళ్లించడం.
అంతర-అంశ నమూనాలు
రాష్ట్ర నీటిపారుదల & అంతరాష్ట్ర జల వివాదాలు
హెచ్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ (HNSS) వంటి రాష్ట్ర సాగునీటి ప్రాజెక్టులు అంతరాష్ట్ర నదీజల వివాదాల చట్టం కింద పరిపాలించబడే అంతరాష్ట్ర జల పంపిణీ వివాదాలు మరియు జాతీయ నదుల అనుసంధాన చర్చలతో కూడుకుని ఉన్నాయి.
వాతావరణ-తత్త్వ వ్యవసాయం & జాతీయ ఆహార భద్రత
ఎల్ నినో నష్టనివారణ వ్యూహాలు వాతావరణాన్ని తట్టుకునే వ్యవసాయంపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటాయి. ఇవి రాష్ట్ర స్థాయి కమాండ్ సెంటర్‌లను PM-KISAN మరియు NFSM వంటి జాతీయ పథకాలతో నేరుగా అనుసంధానిస్తాయి.
APPSC ప్రశ్నలు తరచూ రాష్ట్రానికి సంబంధించిన సాగునీటి ప్రాజెక్ట్‌లను (ఉదాహరణకు, హెచ్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్, పోలవరం) ఎల్ నినో వంటి వాతావరణ దృగ్విషయాలతో జత చేస్తుంటాయి. బహుళ-ప్రకటన ప్రశ్నలను ఆశించండి.
అనుసంధాన PYQలు · 2
అనుసంధాన PYQలు · 2
- 2024APPSC_PRELIMSGS1
In connection with transport and infrastructure in Andhra Pradesh, which of the following statement/statements is/are valid? I. Andhra Pradesh's first riverine project has been proposed between Muktayala and Madipadu on Krishna river. II. The Bhogapuram Greenfield International Airport had been started with a corpus fund that is sourced from National Investment and Infrastructure Fund (NIIF). III. Infrastructure investments in Andhra Pradesh are strictly implemented only with reference to strategic investments like ports and industrial corridors, but not with reference to community assets. IV. Rail Over Bridges (ROBs) are being developed in Andhra Pradesh under the Setu Bandhan Scheme. Select the correct answer using the codes given below :
- 2019APPSC_PRELIMSGS1
El-Nino is a complex weather system that appears once every three to seven years. Consider the following statements in this regard : A. The appearance of warm currents off the Coast of Peru in the Eastern Pacific. B. The word El-Nino means 'Christ Child' because the current appears around Christmas in December. C. El-Nino was one of the reasons for the deficit rainfall in India (2014). Which of the statements given above is/are correct ?
