ગુજરાતમાં મુખ્ય રેલવે પ્રોજેક્ટ્સ અને કવચ સુરક્ષા પ્રણાલી
Source:Indian Express ↗
આ શા માટે મહત્વનું છે
રાષ્ટ્રીય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અપગ્રેડ, કવચ જેવી સ્વદેશી રેલવે સેફ્ટી સિસ્ટમ્સ અને ગુજરાતમાં પ્રાદેશિક આર્થિક કનેક્ટિવિટી પહેલોને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ.
સારાંશ
કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ગુજરાતમાં મુખ્ય રેલવે પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન કર્યું, જેમાં સલામતી અને નૂર ક્ષમતા વધારવા માટે કવચ ટ્રેન સુરક્ષા પ્રણાલી, WAG12 હાઈ-પાવર ઇલેક્ટ્રિક લોકોમોટિવ્સ અને ઉન્નત લોજિસ્ટિક્સ ક્ષમતાઓ જેવા આધુનિક માળખાકીય પ્રાવધાનો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે.
મુખ્ય મુદ્દા
- કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ગુજરાતમાં મુખ્ય રેલવે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સનો શુભારંભ કર્યો.
- આ પહેલ કવચ ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ, હાઇ-હોર્સપાવર WAG12 ઇલેક્ટ્રિક લોકોમોટિવ્સ અને પ્રાદેશિક LNG ટ્રેન વેગન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અપગ્રેડ જેવી અદ્યતન બાબતોનો સમાવેશ કરે છે.
- આ પ્રોજેક્ટ્સનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યમાં અને રાષ્ટ્રીય કોરિડોર પર નૂર વહન ક્ષમતા (ફ્રેટ કેપેસિટી), મુસાફરોની સલામતી અને મલ્ટિમોડલ લોજિસ્ટિક્સ કાર્યક્ષમતાને વેગ આપવાનો છે.
મહત્વપૂર્ણ શબ્દો
કવચ
ભારતની સ્વદેશી ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન (ATP) સિસ્ટમ જે ટ્રેનની ગતિ પર સતત નજર રાખીને અને ઓવરસ્પીડિંગ અથવા સિગ્નલ ભંગના કિસ્સામાં આપમેળે બ્રેક લગાવીને સલામતી વધારવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે.
UPSC context
UPSC પ્રિલિમ્સ/મેન્સ (વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી / ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર): સ્વદેશી ટેક્નોલોજી, રેલ સલામતી પ્રણાલીઓ અને SIL-4 ધોરણોના જ્ઞાનનું પરીક્ષણ કરે છે.
WAG12 લોકોમોટિવ
અલ્સ્ટોમની ભાગીદારીમાં નિર્મિત, સમર્પિત નૂર કોરિડોર પર વધુ ઝડપે ભારે ભાર ખેંચવા માટે ડિઝાઇન કરાયેલ ૧૨,૦૦૦ હોર્સપાવરની ઉચ્ચ ક્ષમતાવાળી ટ્વીન-સેક્શન ઇલેક્ટ્રિક ફ્રેટ લોકોમોટિવ શ્રેણી.
UPSC context
UPSC પ્રીલિમ્સ/મેન્સ (ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર / અર્થવ્યવસ્થા): આ ફ્રેટ કાર્યક્ષમતા, ભારે વહન ટેક્નોલોજી અને મેક ઇન ઇન્ડિયા ઉત્પાદન પહેલોનું મૂલ્યાંકન કરે છે.
ગુજરાત સરકાર
ભારતીય રાજ્ય ગુજરાતમાં પ્રાદેશિક વહીવટ, માળખાકીય વિકાસ અને નીતિ અમલીકરણ માટે જવાબદાર રાજ્ય-પ્રાયोजित શાસન સંસ્થા.
UPSC context
GPSC પ્રિલિમ્સ/મેઇન્સ: ગુજરાતમાં રાજ્ય-વિશિષ્ટ વિકાસ યોજનાઓ, પ્રાદેશિક વહીવટી પહેલ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સીમાચિહ્નો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
સંલગ્ન સ્થિર ખ્યાલો
કવચ ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમની મુખ્ય ટેકનિકલ વિશિષ્ટતાઓ અને કાર્યકારી સિદ્ધાંતો શું છે?
- ઉદભવ અને સલામતી: આઈડીએસઓ (RDSO) દ્વારા ભારતીય ઉદ્યોગના સહયોગથી સ્વદેશી રીતે વિકસિત, સેફ્ટી ઇન્ટિગ્રિટી લેવલ 4 (SIL-4) ધોરણોને પૂર્ણ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે.
- કાર્ય સિદ્ધાંત: ટ્રેડ્સ પર લગાવેલ RFID ટેગ્સ દ્વારા ટ્રેનની ઝડપ પર સતત નજર રાખે છે, અને લોકો પાઇલટ દ્વારા કાર્યવાહી કરવામાં નિષ્ફળ રહેવાની સ્થિતિમાં આપમેળે બ્રેક લગાડે છે.
- સંદેશાવ્યવહાર: લોકોમોટિવ્સ, સ્ટેશન ઉપકરણો અને સેન્ટ્રલ કંટ્રોલ વચ્ચે સતત સંચાર માટે અલ્ટ્રા-હાઈ ફ્રિકવન્સી (UHF) રેડિયો કમ્યુનિકેશનનો ઉપયોગ કરે છે.
- મુખ્ય કાર્યો: તીક્ષ્ણ વળાંકો અથવા ધુમ્મસવાળા વાતાવરણમાં ગતિ પ્રતિબંધો લાગુ કરીને SPAD (સિગ્નલ પાસ્ડ એટ ડેન્જર) અને સામસામી ટક્કરો અટકાવે છે.
આંતર-વિષય પેટર્ન
કવચ અને આત્મનિર્ભર ડિફેન્સ ટેક સિનર્જી
કવચ જેવી સ્વદેશી સુરક્ષા તકનીક પ્રિલિમ્સમાં આત્મનિર્ભર ભારત ઉત્પાદન નીતિઓ અને મેક ઇન ઇન્ડિયા રક્ષા/પરિવહન પહેલો સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે.
ગ્રીન રેલ અને રાષ્ટ્રીય ડીકાર્બોનાઇઝેશન આદેશો
ડ્યુઅલ-ફ્યુઅલ એલએનજી ટ્રેન રૂપાંતરણો રાષ્ટ્રીય હરિત પરિવહન અને ડીકાર્બોનાઇઝેશન આદેશો હેઠળ ભારતના નેટ-ઝીરો સંક્રમણ લક્ષ્યોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
કવચ ઘટકો (RFID, UHF રેડિયો) પર WAG-12 HP વિશિષ્ટતાઓ અને LNG રેલ ટ્રાયલ્સ સાથેના બહુ-વિધાન પ્રિલિમ્સ પ્રશ્નની અપેક્ષા રાખો.
સંલગ્ન PYQ · 2
સંલગ્ન PYQ · 2
- 2025GPSC_PRELIMSGS1
Which of the following statement(s) is/are true? (i) Navigation with Indian Constellation (NavIC) is India's independent regional navigation satellite system designed to provide accurate Position, Velocity and Timing (PVT) service to users in India as well as to region extending about 1500km beyond Indian land mass. (ii) NavIC will provide two types of services, namely, Standard Positioning Service (SPS) and Restricted Service (RS).
- 2025GPSC_PRELIMSGS1
According to the Socio-Economic Review, 2024-2025 of Gujarat, Gujarat comes in ______ category in Logistic Ease Across Different States (LEADS), 2024.
