ఇ-గవర్నెన్స్ పోర్టళ్ల కోసం ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, బ్లాక్‌చెయిన్ వినియోగం
Source:new-indian-express ↗
ఇది ఎందుకు ముఖ్యం
AP భౌగోళిక అంశాలు, ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలకు సంబంధించి APPSC ప్రిలిమ్స్‌లో తరచుగా వచ్చే పాలనలోని నూతన సాంకేతికతల (డేటా లేక్, బ్లాక్‌చైన్) ఆచరణాత్మక రాష్ట్ర స్థాయి అనువర్తనాలను మరియు కీలకమైన వాతావరణ అనుకూల వ్యూహాలను (నదుల అనుసంధానం మరియు రియల్-టైమ్ పంట విశ్లేషణ) ఈ వ్యాసం ప్రముఖంగా ఎత్తిచూపుతుంది.
సారాంశం
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు రియల్-టైమ్ గవర్నెన్స్ సొసైటీ (RTGS)తో సమగ్ర సమీక్షా సమావేశాన్ని నిర్వహించారు, ఇందులో 'మనమిత్ర' ఇ-గవర్నెన్స్ పోర్టల్‌ను సరళీకృతం చేయడానికి AI, Blockchain మరియు Data Lake వంటి అధునాతన సాంకేతికతలను స్వీకరించాల్సిందిగా ఆదేశించారు. ఈ సమీక్షలో కీలకమైన వ్యవసాయ సవాళ్లపై కూడా చర్చించారు, ఎల్ నినో (El Niño) ప్రభావం కారణంగా ఆశించిన పంట దిగుబడిలో 20% తగ్గుదల నమోదైనట్లు గుర్తించారు. దీనిని ఎదుర్కొనేందుకు, గోదావరి జలాలను కృష్ణా డెల్టాకు మళ్లించేందుకు ప్రభుత్వం పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకాన్ని (Pattiseema Lift Irrigation Scheme) ఉపయోగించుకుంటోంది మరియు పంటల గురించిన నిజసమయ హెచ్చరికల కోసం AWARE ప్లాట్‌ఫారమ్‌ను వినియోగిస్తోంది. డెంగ్యూ కేసులను గణనీయంగా తగ్గించిన విజయవంతమైన ప్రజారోగ్య చర్యలు మరియు రాష్ట్ర కార్బన్ తటస్థత (carbon neutrality) లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి రూఫ్‌టాప్ సోలార్ విద్యుత్‌పై పునరుద్ధరించిన దృష్టిని సారించడం వంటివి ఈ సమీక్షలోని ఇతర ముఖ్యాంశాలుగా నిలిచాయి.
ముఖ్య అంశాలు
- అంతరాయం లేని, కాగిత రహిత ఇ-గవర్నెన్స్‌ను సులభతరం చేయడానికి మరియు మాన్యువల్ సర్టిఫికేట్ అప్‌లోడ్‌ల అవసరాన్ని తొలగించడానికి AP ప్రభుత్వం AI, Blockchain మరియు Data Lake సాంకేతికతలను 'మనమిత్ర' WhatsApp పోర్టల్‌లో అనుసంధానిస్తోంది.
- ఎల్ నినో కారణంగా పంట దిగుబడులలో అంచనా వేసిన 20% తగ్గుదలను, పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం ద్వారా గోదావరి నది జలాలను కృష్ణా డెల్టాకు మళ్లించడం ద్వారా నివారిస్తున్నారు.
- APTS Analyticsతో అనుసంధానించబడిన AWARE ప్లాట్‌ఫారమ్, రైతులకు నిజ-సమయ పంట హెచ్చరికలను చురుగ్గా జారీ చేస్తోంది మరియు వ్యవసాయ పరిస్థితులను పర్యవేక్షిస్తోంది.
- లక్షిత వాహక నియంత్రణ కారణంగా డెంగ్యూ కేసులలో గణనీయమైన తగ్గుదల నమోదైనట్లు రాష్ట్రం తెలిపింది మరియు కార్బన్ తటస్థతను సాధించడానికి రూఫ్‌టాప్ సోలార్ విస్తరణకు సంబంధించిన భవిష్యత్తు వ్యూహాలను వివరించింది.
ముఖ్యమైన పదాలు
రియల్ టైమ్ గవర్నెన్స్ సొసైటీ (RTGS)
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఒక ఇ-గవర్నెన్స్ ఫ్రేమ్‌వర్క్, ఇది ప్రోయాక్టివ్, డేటా ఆధారిత నిర్ణయం తీసుకోవడం మరియు వేగవంతమైన ప్రజా సేవల పంపిణీని సాధ్యం చేయడానికి IoT, వాతావరణ వ్యవస్థలు మరియు పౌరుల ఫీడ్‌బ్యాక్‌ను ఒకే ఏకీకృత ప్లాట్‌ఫారమ్‌లోకి అనుసంధానిస్తుంది.
UPSC context
రాష్ట్ర స్థాయి అధునాతన ఈ-గవర్నెన్స్ అప్లికేషన్‌లను ఉదహరించడానికి APPSC గ్రూప్-I పేపర్-III (గవర్నెన్స్) మరియు పేపర్-V (సైన్స్ & టెక్) లకు అత్యంత కీలకం.
AWARE ప్లాట్‌ఫారమ్
అడ్వాన్స్‌డ్ వార్నింగ్ అడ్వైజరీ ఫర్ రెసిలెంట్ ఎకోసిస్టమ్ (AWARE) అనేది వాతావరణం, వ్యవసాయ పరమైన ముప్పులు మరియు ప్రజారోగ్య అంటువ్యాధుల విజృంభణకు సంబంధించిన నిజ-సమయ ముందస్తు హెచ్చరికల కోసం ఉపగ్రహ మరియు చారిత్రక డేటాను ఉపయోగించే ఒక RTGS-నిర్వహిత వ్యవస్థ.
UPSC context
రాష్ట్ర పరిపాలనలో అంతరిక్ష సాంకేతికత అనువర్తనాలను ప్రదర్శిస్తూ, APPSC Paper-IV (విపత్తు నిర్వహణ) మరియు Paper-V (ICT) లకు ఇది అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగినది.
పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని ఒక ప్రధాన నదుల అనుసంధాన ప్రాజెక్టు, ఇది గోదావరి మిగులు జలాలను కృష్ణా నదీ పరివాహక ప్రాంతంలోకి పంప్ చేస్తూ, వర్షాభావ పరిస్థితులలో కృష్ణా డెల్టా రైతులకు జీవనాధారంగా నిలుస్తుంది.
UPSC context
APPSC Paper-II (AP జాగ్రఫీ) మరియు Paper-V (AP ఎకానమీ) లకు అత్యంత కీలకమైనది, ప్రత్యేకంగా నదుల అనుసంధానం మరియు కరవు నివారణను వివరిస్తుంది.
మనమిత్ర పోర్టల్
AP లోని ఒక ప్రతిష్టాత్మక పౌర-కేంద్రీకృత ఈ-గవర్నెన్స్ పోర్టల్, ఇటీవల AI మరియు Blockchain లతో అప్‌గ్రేడ్ చేయబడింది, ఇది వందలాది ప్రజా సేవలను అంతరాయం లేకుండా అందించడానికి మరియు పరిపాలనా పారదర్శకతను పెంపొందించడానికి రూపొందించబడింది.
UPSC context
డిజిటల్ ప్రజా సేవల అందజేత మరియు పౌర సాధికారతకు ఒక ప్రధాన ఉదాహరణగా APPSC Paper-III (గవర్నెన్స్) కు ఇది ముఖ్యమైనది.
రాష్ట్ర డేటా లేక్
AP లోని ఒక కేంద్రీకృత డిజిటల్ రిపోజిటరీ, ఇది 40 కి పైగా ప్రభుత్వ శాఖల నుండి భారీ డేటాసెట్‌లను ఏకీకృతం చేస్తూ, RTGS ఫ్రేమ్‌వర్క్ పరిధిలో రియల్-టైమ్ అనలిటిక్స్, AI అనుసంధానం మరియు సాక్ష్యాధారిత విధాన రూపకల్పనను సులభతరం చేస్తుంది.
UPSC context
రాష్ట్ర పాలనలో బిగ్ డేటా నిర్వహణ మరియు సాంకేతిక అనుసంధానానికి సంబంధించిన APPSC పేపర్-V (సైన్స్ & టెక్నాలజీ) కి ఉపయోగకరమైనది.
ప్రిలిమ్స్ ఉచ్చు
పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం కృష్ణా నది నుండి గోదావరి బేసిన్‌కు మిగులు జలాలను మళ్లిస్తుంది.
ఇది సరిగ్గా దానికి విరుద్ధం. పట్టిసీమ గోదావరి నది నుండి మిగులు జలాలను ఎత్తిపోసి, డెల్టాను స్థిరీకరించడానికి కృష్ణా బేసిన్‌కు మళ్లిస్తుంది.
అనుసంధానమైన స్థిర భావనలు
పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం యొక్క భౌగోళిక ప్రాముఖ్యత ఏమిటి?
- ప్రధాన లక్ష్యం: ఇది మిగులు గోదావరి జలాలను కృష్ణా పరివాహక ప్రాంతానికి తరలించేందుకు రూపొందించిన భారతదేశపు మొట్టమొదటి కార్యాచరణ నదుల అనుసంధాన ప్రాజెక్టు.
- కీలక మౌలిక సదుపాయాలు: గోదావరి నుండి నీటిని పోలవరం కుడి ప్రధాన కాలువలోకి ఎత్తిపోస్తుంది, ఇది ఆ తర్వాత ప్రకాశం బ్యారేజీకి ప్రవహిస్తుంది.
- ప్రధాన లబ్ధిదారుడు: కృష్ణా డెల్టాలోని వ్యవసాయ ఆయకట్టును స్థిరీకరిస్తుంది, తద్వారా అనిశ్చిత రుతుపవనాలు మరియు ప్రాంతీయ నీటి కొరత యొక్క ప్రభావాలను భారీగా తగ్గిస్తుంది.
ఎల్ నినో భారత వ్యవసాయాన్ని మరియు రుతుపవన సరళిని ఏ విధంగా ప్రభావితం చేస్తుంది?
- మహాసముద్రాల వేడెక్కడం: ఇది మధ్య మరియు తూర్పు భూమధ్యరేఖా పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని ఉపరితల జలాలు నియమిత కాల వ్యవధిలో, అసాధారణంగా వేడెక్కడాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
- రుతుపవన లోటు: వాతావరణ ప్రసరణకు అంతరాయం కలిగిస్తుంది, సాధారణంగా నైరుతి రుతుపవనాలను బలహీనపరుస్తుంది మరియు భారత ఉపఖండం అంతటా వర్షపాత లోటు లేదా తీవ్రమైన కరువులకు కారణమవుతుంది.
- వ్యవసాయ-ఆర్థిక ప్రభావం: విత్తడం ఆలస్యం కావడానికి మరియు తక్కువ పంట దిగుబడులకు దారితీస్తుంది, తద్వారా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు రియల్-టైమ్ హెచ్చరికలను మరియు మళ్లింపు నీటిపారుదలను సక్రియం చేయవలసి వస్తుంది.
అంతర-అంశ నమూనాలు
ఈ-గవర్నెన్స్ + బ్లాక్‌చైన్ అనుసంధానం
మనమిత్ర పోర్టల్ కోసం బ్లాక్‌చైన్ మరియు డేటా లేక్స్‌ను అనుసంధానిస్తున్న AP యొక్క RTGS, ప్రభుత్వ పాలనలో IT, డేటా భద్రత మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న సాంకేతికతలకు సంబంధించిన స్థిరమైన APPSC సిలబస్ అంశాలను అనుసంధానిస్తుంది.
వాతావరణ వైపరీత్యాలు + నీటిపారుదల వ్యూహాలు
పట్టిసీమ గోదావరి-కృష్ణా అనుసంధానం ద్వారా ఎల్ నినో వల్ల కలిగే పంట దిగుబడి తగ్గుదలను నివారించడం అనేది, భారీ నీటిపారుదల మౌలిక సదుపాయాలను ఉపయోగించుకుని రాష్ట్ర స్థాయి శీతోష్ణస్థితి అనుకూలతను సాధించడాన్ని అద్భుతంగా నిరూపిస్తుంది.
పట్టిసీమ నదుల అనుసంధాన భౌగోళికాంశాలను, AP పంట దిగుబడులపై ఎల్ నినో యొక్క నిర్దిష్ట ప్రభావాలతో జోడిస్తూ ఒక బహుళ-ప్రకటనల ప్రశ్నను ఆశించవచ్చు.
అనుసంధాన PYQలు · 3
అనుసంధాన PYQలు · 3
- 2019APPSC_PRELIMSGS1
What is the name of the project launched with the objective of computerization of Urban, Local bodies ?
- 2023APPSC_PRELIMSGS1
Apex Council of Godavari and Krishna river water resources and their management consists of
- 2019APPSC_PRELIMSGS1
El-Nino is a complex weather system that appears once every three to seven years. Consider the following statements in this regard : A. The appearance of warm currents off the Coast of Peru in the Eastern Pacific. B. The word El-Nino means 'Christ Child' because the current appears around Christmas in December. C. El-Nino was one of the reasons for the deficit rainfall in India (2014). Which of the statements given above is/are correct ?
